001==020112==19:00UTC=Positie:=14=43N==017=26W==Dakar========
Oudjaar BBQ bij CVD
Iedereen de beste wensen voor het nieuwe jaar en goede vaart gewenst. Wij vierden oudjaar op de zeilclub CVD te midden van een bonte verzameling zeilers, rugzak toeristen, lokale medewerkers en een aantal door solo zeilers ingehuurde dames vermoeden we. Bijzonder was het zeker, maar niet echt uitbundig of levendig. We hadden ingetekend op het eten en gingen dus hongerig om 20:30 naar de oever met de watertaxi. Een paar lekkere exotische knabbels kondigden, dachten we, de komst van meer lekkers aan. Helaas we moesten wachten tot 01:15 uur voor het eten op de tafels kwam. Het wachten was de moeite waard, want er was veel lekkers. Tijdens de avond genoeg tijd om te kletsen met de andere zeilers, in gebroken frans, duits, engels of nederlands. Grappig genoeg ook engels met een iets te diep in het glaasje gekeken Groninger die niet uit Holland (= randstad) kwam.
De muziek werd verzorgd door een afrikaans drumbandje met jembe's, twee dames dansden er uren op los in een choreografie die niet te beschrijven is. Had de nederlandse "Foxy foxtrot" "elastieke benen" bij deze dames vreesde je regelmatig dat ledematen het publiek in slingerden, hoofd van romp gescheiden werd of dat ze zich zelf simpel gevierendeeld hadden bij een uitbarsting van de uitbundige afrikaanse danschoreografie. Een drummer wist niet van ophouden en begeleide zelfs de gedraaide muziek. Al met al een gedenkwaardige oud en nieuw viering. Wel een beetje koud, 24 graden, en we waren dan ook blij met lange broek en een laagje extra.

Vandaag zijn we, samen met Per, met een taxi de stad in geweest voor een rondje inklaren. Bij de prijsafspraak was er bij ons wat verwarring over de overeengekomen prijs. Erik dacht dat we accoord gingen met 30 duizend, Ernie met 3 duizend. Uiteindelijk hebben we het op 13 duizend gehouden als compromis tussen ons beiden, de taxi chauffeur leverde zijn diensten voor "erg veel duizend" "tres mille francs" zoals hij gezegd had en bleef ongewis van onze communicatie storing.
Bij inklaren regel je officieel dat jijzelf en je boot het land binnen mogen. Havenpolitie, immigratie, douane etc. komen er aan te pas. Personen mogen sowieso 3 maanden blijven maar de boot in eerste instantie maar 1 maand. Om langer te blijven moet de tijdelijke toestemming worden omgezet naar een 6-maands toestemming. We waren bij elkaar een kleine 3 uur met de taxi chauffeur onderweg van kantoor, naar kantoor, naar copieermachine winkel, naar kantoor en ook nog even boodschappen doen in een grote supermarkt. De aanvraag voor de 6-maands toestemming hebben we nog nergens kunnen inleveren, maar het paspoort heeft een stempeltje en we hebben nog wat andere mooie franstalige documenten gekregen waarvan we vermoeden dat het de tijdelijke 1-maands toestemming is. Morgen maar eens vragen bij Bernard, de voorzitter van CVD, hoe we verder moeten.
Terug op de boot begonnen met reparaties, de antenne draad boven in de mast weer vast gezet en de nieuwe GPS antenne op een vaste plek gemonteerd. Helaas de oude antenne is verdronken in een teveel aan overkomend zeewater, nadat zijn beschermende doosje kapot was gegaan. Ernie probeert de boot er netjes uit te laten zien en dat is met de heersende harmattan geen eenvoudige klus. Dagelijks wordt er een laagje fijne rode kleverige aarde op de boot, lijnen, stagen, zonnepanelen, etc ... afgezet. Een aantal boten waarvan we dachten, beoordelend aan de stoffigheid, dat ze al maanden verlaten waren blijken net als wij pas onlangs hier gearriveerd te zijn.
De harmattan, een woestijn wind met zand bedekt de Gabber dagelijks onder een laag stof


002==040112==19:00UTC=Positie:=14=43N==017=26W==Dakar========
Ik heb mijn auto vol geladen, vol met ....
De dag begon met wachten op een bus om naar de stad te komen. Na een uurtje kwam de juiste bus, maar het leek wel een studenten record poging met hoeveel passagiers er in konden. Dus toch maar met de taxi naar de stad.
Eenmaal in het centrum eerst langs Direction General des Douanes in rue Malenfant voor het inleveren van de 6-maands verblijfs aanvraag. Over 10 dagen kunnen we hem ophalen, als het goed is gratis, maar dat schijnt een uitdagende opdracht te zijn in dit kantoor. Het woord Nee is ons meest gebruikte woord vandaag om al de opdringerige verkopers duidelijk te maken dat we geen zonnebrillen, horloges, sokken, riemen, kleding etc willen kopen. Bijkomen met een kopje koffie, langs de bank voor cash geld en verder wandelend op zoek naar de bezienswaardigheden. Het paleis van de president, de regeringsgebouwen, een kathedraal, de grote moskee, het nationaal museum en een aantal grotere straten en pleinen bezoeken we met de kaart in de hand.
Geen van de bezienswaardigheden ontstijgt het stoffige en rumoerige straat beeld, weinig uitstraling, gemis aan sierlijkheid, schoonheid of nationale trots. We zijn de enigste bezoekers in het nationale museum. Een schamele collectie van kunst objecten in stoffige vitrines en 2 zalen met modernere kunst.

De grote moskee is geheel verlaten, achterom vinden we de ingang van de hoge minaret en klimmen naar boven voor een uitzicht over de stad. Bij iedere verdieping die we hoger komen neemt de rommel op de vloer toe. Er zijn klas lokaaltjes die, gelet op de data op de schoolborden, nog regelmatig gebruikt worden. Maar over reinheid in de letterlijke betekenis van opruimen van rommel, papier, oud meubilair wordt hier niet gedoceert. Met het uitzicht vanaf de minaret stippelen we onze route naar de medina uit. Onderweg eten we in een lokale tent een heerlijke maaltijd voor CFA 800,- pp (1,20 euro) en passeren we toevallig de Nederlandse ambassade. We gaan nog opzoek naar een internet cafe om te kunnen skypen met thuis om zo de moeder van Erik te feliciteren met haar verjaardag. Na een kwartiertje skypen valt de stroom uit, de uitbater hoopt dat het niet lang duurt, maar na een paar minuten gaan we toch maar richting haven. Na 100 meter worden we geroepen, er is weer stroom. "Ik zei het toch het duurt niet lang, bovendien is het verkiezingstijd en dan lossen ze dit soort problemen altijd sneller op" meldt de uitbater ons. OK we skypen nog even verder, maar al snel valt internet 2 keer uit, de tijd van de laatste watertaxi nadert dus we gaan op "boot" aan. Nog even de taxi chauffeur uitleggen hoe ie moet rijden om bij CVD (zeilclub) te komen en om 19:00 uur zijn we weer aan boord. Nationaal museum of Dakar, masker

Nederlandse ambassade in Dakar   :  Bij CVD wordt de was nog met de hand gedaan   :  Ernie rekent het eten af   : 

003==060112==19:00UTC=Positie:=14=43N==017=26W==Dakar========

Hann fishing, Dakar, Senegal, landingsplaats voor de lokale vissers
Vanaf de boot zien we even verder op het strand elke ochtend een gekrioel van mensen. Van Loud en Marlene, de bemanning van de nederlandse boot Rafiki die achter ons ligt geankerd, vernemen we dat het de vismarkt is. Vanochtend zijn we daar een kijkje gaan nemen. Meteen op het strand, waar de visboten aan komen, zitten er allemaal vrouwen achter wrakkige tafeltjes vis te verkopen. Erik probeert stiekum vanuit de heup de kleurig geklede vrouwen te fotograferen. Zij vormen samen met de vrolijk versierde minibusjes het enige kleurrijke dekor in Dakar. Helaas moet het fotograferen stiekum gebeuren want ze worden behoorlijk pissig als ze in de gaten hebben dat je een foto van ze maakt. Erik kreeg zelfs een keer een stuk vlees naar zijn hoofd geslingerd van een slager die hij in de Medina op de foto zette. Dat gebeurde overigens niet in stilte alleen verstonden wij er niet veel van. Als ik op straat loop moet ik steeds aan Erik's moeder denken. Zij vertelde eens verontwaardigd dat ze herhaaldelijk de gemeente Den Haag had gebeld in verband met een los liggende stoeptegel en dat er desondanks nog steeds niets aan gedaan was. Hier in Dakar kan een blind iemand absoluut niet in zijn eentje over straat, zelfs een ziende moet goed op letten waar hij loopt anders dondert hij geheid in een van de vele open liggende diepe putten of gaten in de weg. Het terrein van een autosloperij in Nederland ziet er nog verzorgder uit dan het straatbeeld in Dakar. De lucht ziet blauw van de uitlaatgassen van het verkeer. We passeren een open riool wat zo de zee in stroomt en ruiken even iets anders dan uitlaatgassen. Nee, Dakar is bepaald geen idyllische bestemming voor een huwelijksreis. Kleurijke mini busjes zijn het openbaar vervoer

Senegalese vrouwen   :  Senegalese vrouwen   :  Senegalese vrouwen   : 
Senegalese vrouwen   :  Senegalese vrouwen   :  Senegalese vrouwen   : 

004==100112==19:00UTC=Positie:=14=43N==017=26W==Dakar========
Vele franse schepen liggen voor anker bij CVD We komen in de routine van het leven op de ankerplaats bij CVD. Dagelijks bezoeken we de wal met de watertaxi, nemen lege flessen mee om de water voorraad op peil te houden, doen een boodschapje, een toeristisch uitje en het onderhoud van de boot. Ook voor het klussen proberen we altijd de voorraden aan te vullen van de materialen die we gebruiken. Afrika lijkt oppervlakkig het continent waar niets is, maar met wat geduld en zoeken is het ook het continent waar alles kan. Aan inventiviteit en vakmanschap is er soms geen gebrek.
De houtsnijder verder op de straat maakt de mooiste beeldjes met de minste gereedschappen. De lasser van sierlijke metalen tuinstoeltjes beschermd zijn ogen met een zonnebril. Stempels worden met een scheermesje uit de hand gesneden in een lapje rubber en op een houten voetje geplakt tot een ware officiele stempel.
Vandaag stond op het boodschappenlijstje: zelf vulkaniserende tape, wasbenzine, lamellenschuurschijf, roestwerendmiddel en cash halen. Bernabe moest de winkel zijn, langs de asfaltweg richting stad en dan bij de tweede rotonde was de uitleg van Bernard (voorzitter van de zeilclub). Erik en Per (Ernie blijft aan boord om te schilderen) nemen deze keer de kleurijke verzamelbus. Voor slechts CFA 100,-- p.p. (Euro 0,20) hebben we een ritje van ruim een half uur, door file vorming gaat het niet zo snel. We vinden Bernabe en het is inderdaad de winkel voor de spulletjes, als roestwerendmiddel kan ik Owtrol olie kopen. Bij het afrekenen zie ik dat het beroep van stempelmaker hier de moeite waard is. De rekening krijgt 4 stempels: "echt van de winkel", "betaald", "gecontroleerd" en "geleverd". Met net zoveel stempels als producten verlaat ik als tevreden klant de winkel.

Bernabe, de Praxis van Dakar   :  Net zoveel controle stempels als producten

005==110112==19:00UTC=Positie:=14=43N==017=26W==Dakar========
Iets buiten gaats van Dakar ligt het eiland Goree, van dit eiland werden vroeger (tot 1865) de slaven verscheept. We gaan er met de ferry voor 7,50 pp naar toe. Het heeft zijn naam te danken aan Michiel de Ruyter, en het komt van Goede Rede. In het museum op het eiland is er aandacht voor de bedenkelijke kwaliteiten van onze voorouders als handelsvaarders. Op een ruimte van amper 2x2 meter konden ze ruim 8 slaven transporteren. We liepen dus maar niet te koop met ons Nederlanderschap. Als slaaf was je bij de engelse echter nog slechter af, de kans op overlijden was bij hen 23%, bij de nederlanders 17% en de portugezen slechts 8%.
De ankerbaai in de tijd van de Ruyter is verbeterd met een aantal kades, en onze veerpont meerde vermoedelijk af op dezelfde plek als de schepen van toen. Op de oude kaart wordt slechts de noorder breedte vermeld, 14 graden 35 minuten. Door het ontbreken van nauwkeurige klokken was denk ik een lengte positie niet mogelijk. Volgens CMAP ligt de anker baai op 40 minuten.
Behalve het museum over de geschiedenis van Goree is het vooral veel vergane glorie wat het eiland biedt. Naast koloniale gebouwen zijn er veel geschutskoepels en fortificaties uit recentere tijden. Alles is echter ver in verval. Het ontbreken van auto's en moskeen maakt het wel tot een oase van rust in vergelijking met stoffig en stedelijk Dakar. Er zijn vele souveniers winkeltjes van lokale kunstenaars. Schilderijen, collages met een mix van modern afval, beeldjes in zeepsteen, houtsnijwerk en een overdaad aan kettingen en sierraden, alles is te koop. Natuurlijk ook talrijke restaurantjes met prijzen die 3x boven die van Dakar liggen. Erik neemt "viande hachee" en krijgt een stokbroodje met gekruid gehakt en patat er tussen, tja het is allemaal anders hier. In de ochtend dronken we in een wat achteraf gelegen tentje "koffie Touba". Zoete koffie met gember en kardamon, dat was vertrouwd Senegalees voor een vriendelijke prijs.
Terug in Dakar lopen we naar de grote supermarkt voor de bevoorrading van de boot. Bij Casino is gewoon alles te koop, de import producten laten we liggen, we hebben nu Mango en Tamarinde jam bij het ontbijt of door de yoghurt. Als zoutjes voor bij de borrel slaan we wat zakjes popcorn mais in. En de borrel bestaat straks uit water met Tonic, goed tegen de malaria (Tonic bevat kinine).
Het eiland Gore volgens Michiel de Ruyter
Het eiland Gore volgens CMAP

Veel vervallen glorie op het eiland Goree   :  Strandje bij eiland Goree   :  Er wonen 1300 mensen op het eiland Goree

006==140112==19:00UTC=Positie:=14=43N==017=26W==Dakar========
Reigers op lokale visboot
Red hornbill Dode schildpad
Per en Erik gaan 150 liter diesel halen
Op het strand en rondom de CVD (cercle voile de Dakar) zitten talrijke vogels die we in Nederland niet zo gewoon zijn. In de toppen van de bomen zitten kiekendiefen, red hornbill en af en toe een gier (lapped faced vulture). Op het strand fourageren dagelijks western reef heron, grey heron, intermediate egret, en black winged stilt (we hebben een engelse vogelgids). De grote aalscholver pikt graag een hapje vis mee als de lokale vissers hun kuilvisnet aan het binnen halen zijn. Tussen het eten door is het voor de vogels goed uitrusten op een van de boten. De aalscholvers kan je beter niet aan boord krijgen want die poepen de heleboel onder. Een aantal verlaten boten, die ook geen nachtwaker hebben, zijn onder een dikke witte laag uitwerpselen bedekt.
De natuur is niet altijd even fris. De laatste dagen is de wind wat rustiger en tweemaal daags trekt er een walm van rottende vis en vuilnisbelt lucht aan de Gabber voorbij. Met het in en uitstromen van het getij komt het vloedmerk op het strand los en dat heeft liggen broeien bij 32 graden. Zo'n schildpad op het strand lijkt een leuke vondst, maar hij is wel dood en stinkt dan behoorlijk.
We hebben besloten, niet vanwege de lucht, om nog een weekje te blijven om weer helemaal gezond te worden want eerst was Erik verkouden en omdat we alles delen is nu Ernie verkouden. Het schilderwerk en andere klusjes kunnen we op ons gemak verder af maken. De lasser op CVD maakt een nieuwe uithouder voor het zonnepaneel en last 2 bouten op elkaar die we dan kunnen gebruiken om de draadeinden die in de luchthappers zitten eenvoudig te verlengen.
Gisteren hebben Erik en Per ook de diesel voorraad aangevuld. Een te opdringerige Senegalees op de steiger die altijd om werk vraagt werd door Per op zijn plaats gezet omdat in sommige "werkjes" toch echt geen meerwaarde zit. Het 25cm verplaatsen van de jerry-cans op de steiger konden we tenslotte prima zelf. De honger naar geld is hier echt merkbaar. De vraag van Erik bij het groente stalletje "wat kost een kilo vis ?" zodat hij voorbereid zelf naar de vismarkt kon. Werd door een "werkzoeker" beantwoord met "ik kan vis voor je halen" gelukkig was deze beste man minder aanhoudend dan die ene op de steiger. Het overvalt je als je met lege jerry-cans aan komt voor water of diesel en ongewild in een prijs- annex werkafspraak discussie verzeild raakt over een klus die je zelf ook kan doen. Een simpel "nee dank je" wordt echt niet verstaan. Jerry-cans voor diesel lever je 100 meter vanaf de steiger in bij het winkeltje en je krijgt ze gevuld retour op je boot voor dezelfde liter prijs als bij de pomp.
Behalve werk is het ook altijd zoeken naar wisselgeld. Veel producten en diensten hebben een prijs met een veelvoud van 500. Het beste is om gepast te betalen want wisselgeld lijkt niemand te hebben. Zo moesten wij vanmiddag op een moment de wasvrouw en dieselleverancier nog wat betalen, en kregen we nog geld van de haven, het winkeltje en het restaurant. Inmiddels zijn alle schulden vereffend, maar je moet er wel een briefje van bij houden anders raak je het overzicht kwijt.
Hier onder een paar foto's van de CVD, beweeg de muis er over voor de bijschriften.

CVD sail repair and wash, zeilen reparatie en wassen   :  CVD dinghy repair, bijboot reparatie   :  CVD motor repair, motoren onderhoud en reparatie
CVD tenten voor fietsers, motorrijders, etc..   :  CVD Wifi, oplaad en computer hoek   :  CVD bar

007==1640112==19:00UTC=Positie:=14=43N==017=26W==Dakar========
De originele en de nagemaakte uithouder
De lokale lasser van CVD heeft een aantal klusjes opgeleverd. We hebben weer een uithouder voor het zonnepaneel en 2x 2 op elkaar gelaste moeren om een stuk draadeind te verlengen. De zonnepanelen (2x90 Watt en 1x 50 Watt) laten we hier in de tropen continu horizontaal staan voor de meeste zon instraling, wel dagelijks afstoffen ! Met de weinige uurtjes zonlicht die we hier hebben blijft het schipperen met de energie huishouding. De ampere meter komt meestal niet boven de 4-5A, terwijl theoretisch ruim 15A gehaald moet kunnen worden (ons record is 11A). Na het middag uur vinden de regelaars dat ze over moeten naar druppellading omdat de accuspanning boven de 12,8Volt komt. Een volle accu is voor de koelkast echter het sein om eens flink extra te gaan koelen en verstookt op dat moment een kleine 65Watt. Al met al hebben we aan het einde van de dag een koude koelkast en een accuspanning van circa 12,7 Volt. 's Nachts gaat de koelkast door met koelen en verbruiken we zelf ook energie met lampen en PC, 's-morgens staat de accuspanning regelmatig onder de 12Volt. Onze accubank is 2x 110Ah en het zou waarschijnlijk beter zijn om de accubank groter te maken om zo te zware ontlading van de accu's te voorkomen.
Zena, het Senegalese merk voor producten met vruchten, zeg maar de Senegalese flipje

Zakjes met gesneden peen en ui, zullen ze ook klapstuk verkopen   :  Het is niet alleen westerse techniek hier aan boord van de Gabber. We hebben de smaak van Zena, zeg maar de Senegalese flipje, ontdekt en steeds meer tropische lekkernijen vullen de combuis. De nieuwste aanwinst is Ditakh siroop, mogelijk is het in Nederland te koop in de beter gesorteerde wereldwinkels. Ook onderweg op straat koopt Erik regelmatig wat lekkernijen waarvan hij niet weet wat het is. Niets van laten laten blijken natuurlijk tijdens de aankoop en al helemaal niet naar de prijs vragen. Goed kijken naar wat voor wisselgeld er aanwezig is op tafel of wat een voorganger betaalde en dan achteloos met dezelfde muntjes betalen. Vaak zit het goed voor een bedrag van CFA 100,- (Euro 0,20) of minder. Moet ook wel want een nachtwaker verdient bij CVD slechts CFA 2.000,- per nacht (Euro 91,- per maand).
Sommige producten hoeven voor ons nederlanders geen uitleg. Op de foto hiernaast liggen werkelijk waar zakjes hutspot, het is nog wel zoeken naar een slager die verse klapstuk heeft.

Een grote hagedis


008==1740112==19:00UTC=Positie:=14=43N==017=26W==Dakar========
Restaurant, Keur Khady, 5- Rue Tiong de Prolongee In Dakar zijn verschillende lokale markten wij bezochten er 3 en hebben zo een mooi beeld gekregen van wat er allemaal te koop is. We begonnen in "Sandaga" dicht in het centrum van Dakar. Rondom de markt is het aan de buitenkant een warboel van kleine stalletjes. Als we denken een te nauwe, doodlopende steeg in te gaan hebben we 1 van de ingangen van de markthal te pakken. De hal is hoog en geeft daardoor een wat koelere atmosfeer. Er is een ruime sortering aan verse groente, kruiden, vlees en vis, zo vers dat koeling niet nodig is ? In de belendende stalletjes is het per steegje een andere tak van handel. De naai ateliers zijn niet veel groter dan de koffer van de naaimachine lijkt het, en er is bedrijvigheid genoeg. Op de markt kopen we pepertjes, gember en laurier. We zijn hier de enigste witjes en worden eenmaal binnen niet meer aangesproken of lastig gevallen maar wel uitgebreid bekeken. Buiten op de wat ruimere straten en met souvenier winkeltjes in de buurt is dat helaas anders. We bouwen een goede routine op in negeren, met elkaar snel nederlands praten over niets, geen vragende blik in de ogen hebben en ongeacht het commentaar doorlopen en onverwachte steegjes in slaan. Het heeft ons weer een boeiende dag bezorgd en we zijn op plaatsen geweest waar we anders niet zouden komen.
Onderweg van "Sandaga" naar de markt in de medina met de naam "Tilene" passeerden we kraampjes waar de heks Eucalyptus uit Paulus de boskabouter haar inkopen zou kunnen doen. Schedels van vogels, gedroogde vleermuizen, schildpadden, tanden en hoorns van vermoedelijk alle afrikaanse beesten en dito huiden, haren, stekels van stekelvarkens, kruiden, alles was te koop voor een heerlijk hokuspokus drankje of poedertje tegen ....? .
De lunch gebruiken we in restaurant Keur Khady in Rue Tiong de Prolongee, we zijn aan de late kant dus de kip gerechten zijn helaas op maar de rijst met vlees smaakt ons prima. Aan het einde van de dag bezoeken we de markt "Kermel", een stuk kleiner dan de andere markten en met de souvenier winkeltjes er rondom heen een stuk minder coleure locale. Een vrolijke, vriendelijke taxi chauffeur brengt ons weer vanuit de stad bij CVD. De lijm reparatie aan onze bijboot is bijna klaar en het ziet er prima uit. Dit soort klussen doen ze hier dagelijks met meer routine dan jezelf hebt. De prijs is vergelijkbaar met die van een goede pot lijm. Met het klimaat hier is een geopende pot lijm of tube kit na 1 keer gebruik al na een week uitgedroogd. Dus zelf doen kan maar kost je net zoveel.

Stapels gedroogde Hibiscus om thee van te maken   :  Ernie in de Sandaga markt   :  Hier geen plakje worst voor de kinderen bij de slager

Overzicht van Tilene markt, nabij medina   :  Een kraampje voor Eucalyptus   :  nauwe paadjes op de markt

009==210112==19:00UTC=Positie:=14=43N==017=26W==Dakar========
Ieder masker is een andere dag van de week
We hebben er twee doorwaakte nachten op zitten. Met een stevige wind van 6-7Bft uit ONO ontstaat er een hoge golfslag precies uit de verkeerde hoek recht de ankerbaai in. Gabber gedroeg zich als een bokkend paard. Tijdens de eerste nacht moesten we regelmatig aan dek omdat de ankerketting veel herrie maakten, het ankergewicht was er af geschoten en het touw waarmee we de ketting ontlasten schoot ook een paar keer los. Onze spaanse buurman was omstreeks 02:00 uur al niet meer naast ons. De volgende morgen zagen we hem terug in het vloedmerk langs het strand. Samen met nog 3 andere boten was hij van anker geslagen, als aangespoelde walvissen lagen nu 4 boten in de branding. Gelukkig konden ze met het hoogwater van de avond los getrokken worden en liggen ze allemaal weer veilig op anker, maar net als ons zullen ze niet gerust geslapen hebben.
De harde wind brengt naast golfslag, veel stof, ook een onaangename lage temperatuur van amper 20 graden. We slapen met extra kleren aan onder een dekentje en een lange broek en fleece vest verkiezen we boven shorty en T-shirt. Wat betreft ziek worden maken we er een estafette spelletje van, na Erik werd Ernie ziek dus nu is het Eriks beurt weer, voor de tweede keer is hij snotverkouden.
Donderdag's zijn we naar "village de artisanal" en HLM, de lappenmarkt geweest. Bij de handwerk markt was het relatief rustig, een serie van 7 kleine maskertjes kochten we die in Senegalde dagen van de week voorstellen. Daarna gingen we te voet verder langs de meubelboulevard op zoek naar HLM. De meubelboulevard is hier straat verkoop van meubels; giga gestoffeerde fauteuils en dito banken, bedden, kasten etc.. het staat allemaal op de midden berm van de brede weg die door het universiteitsgebied van Dakar loopt. Het laatste stuk doen we met een taxi die ons midden in de HLM brengt. Eerst lopen we nog langs stalletjes met een brede doorgang, maar na een paar afslagen zitten we midden in een wirwar van lappenwinkeltjes waar geen einde aan lijkt te komen. Wederom zijn we de enigste witjes en kunnen ongemoeid rondlopen. Ernie koopt een kleurijke bloemen print en een doek om de opslag in de punt van de boot buiten zicht te houden. We weten nu ook waar de hoedjes van prinsjesdag gemaakt worden, hier in HLM, door even kleurrijke dames als de hoedjes die ze maken.
Hoeden maken op HLM markt     Hoeden maken op HLM markt     lappen markt HLM

010==240112==18:00UTC==Positie:=14=43N==017=26W==Dakar======
Kleren, lappen, vlaggen stalletje voor ingang van CVD
Dagelijks verse groente en fruit, stalletje voor ingang van CVD
Met gemengde gevoelens nemen we afscheid van Dakar en de ankerplaats bij CVD. We hebben een prima tijd gehad hier, kunnen uitrusten, reparaties gedaan, volop voorraden ingeladen en een hoop indrukken en ervaringen rijker. Van de stormachtige dagen op anker heeft Per een filmpje gemaakt waarop de Gabber goed te zien is als een bokkend paard, zie ons Youtube kanaal voor het filmpje. We hebben 2 van de 4 de onfortuinlijke ankeraars gesproken. Bij een was de ketting gebroken, vermoedelijk op het punt waar een koppelschakel gebruikt was. Bij de ander was de "swiffel" die aan het anker zit kapot gecorodeerd.
Gemengde gevoelens hebben we vooral omdat we ons steeds meer realiseren dat we alert moeten zijn op situaties waarbij gebruik gemaakt kan worden van onze relatieve onwetendheid, onbekendheid, kwetsbaarheid. Van taxirijders weten we het inmiddels dat ze je een poot uit willen draaien, maar nu moeten we ook alert zijn voor overheids functionarissen. Van meerdere zeilers hoorden we verhalen over de noodzaak om een gemakkelijk verblijf af te kopen met onderhands geld. Een dag te laat met de aanvraag van de juiste stempels voor de boot kostte een zeiler Euro 1.500,-; per ongeluk de commerciele haven invaren een ander Euro 50,-; en het 6 maanden verblijfpapiertje Euro 45,-; volhouden dat je geen geld hebt levert je geen stempels of benodigde gratis papieren op en betekent dus dat je vroegtijdig het land moet verlaten. Solo zeilende mannen lijken een gemakkelijke prooi voor deze corrupte zelfdienaren.
Vandaag ontdekten we een onverwacht toppunt. Op de rekening van de supermarkt in het centrum van Dakar stond een onverklaarbaar bedrag van CFA 5.300,- (7,90 euro) met als omschrijving "Rayon Fruit et le". Navraag bij 2 andere zeilers die in dezelfde winkel waren geweest leverde ook onverklaarbare bedragen op. Een van hen ging op zijn fiets verhaal halen (retour taxi kost 4000 CFA) over een bedrag van CFA 17.900,- (27 euro) Wat heen en weer lopen in de winkel en vragen bracht een oplossing, zonder verdere problemen kon hij voor eenzelfde bedrag boodschappen meenemen. Dus wees gewaarschuwd ! bij een bezoek aan de Casino supermarkt in Dakar kijk je rekening na of je wel echt betaalt voor wat je koopt.
Hieronder nog een fotootje van zo'n toch wat minder sterke koppelschakel. En Pattex Nural 50 dat we gebruikt hebben voor een ijzersterke verlijming van de verlenging van de draaisluiting van de luchthappers.

Verlengschakel      Patex Nural 50 voor ijzersterke hechting

011==270112==10:00UTC==Positie:=13=56,4N==016=45,6W==Djifere======
De tocht van Dakar naar het zuidelijker gelegen estuaria van de Saloum-Diomboss-Bandiala hebben we met een tussenstop in Sali gemaakt. Zo konden we geheel bij daglicht langs de Senegalese kust varen. Het sturen moest op de hand omdat het een continue zig-zag partij was tussen de visstaken en vissertjes door. Tegen het vallen van de avond kwamen we bij Sali en konden nog net slalomend tussen de visnetten door de ankerstek bereiken. De Butterfly van Louis en Marie, met wie we gelijktijdig uit Dakar vertrokken, ging langzamer en passeerde ons een uur later in het donker.
De ondiepe visgronden van Banc de Mbour worden druk bevist, maar wij slagen er niet in om verse vis te vangen. Erger nog we raken twee stuks vistuig kwijt omdat ze gevangen worden door de staken. Onderweg is het regelmatig vriendelijk zwaaien naar de enthousiast roepende vissers. Een wat brutalere komt langszij en vraagt naar drinkwater en sigaretten. Vooruit op zo'n 3-5Nm vanuit de kust met hun gemotoriseerde lange kano's hebben ze wel een fles water verdiend.
In de ochtend is de wind uit noord oost en draait gedurende de dag over noord naar noord west, een patroon dat zich dagelijks herhaalt. Met een rustige 2-4 Bft zetten we voor het eerst tijdens ons vertrek de halfwinder om de vaart er in te houden en brandstof te sparen. De aankomst bij de Saloum is met een ondergaand zonnetje, maar de langer doorstaande eb stroom vanuit de mangroves maakt dat we pas in het donker de ankerplaats bij Djifere bereiken. Het anker gaat in water van ruim 10 meter diepte. We zetten de wekker om te kunnen controleren of we goed meedraaien op de veranderende stroomrichting bij het keren van het tij. Een uur na hoogwater gaat het ankeralarm, we zijn dan volledig gekeerd en liggen nu stroomafwaarts van het anker dat zich goed heeft ingegraven. De hele nacht is het een geklots rond de boot van het langs stromende water en af en toe een tik tegen de romp van een voorbij drijvend stuk hout.
In het ochtendlicht zien we dat de Butterfly een honderd meter zuidelijker van ons ligt. Op de rivier varen boten richting visgronden. Met vierkante zeilen, gemaakt van oude zakken, gebruiken ze de aflandige wind om richting zee te komen. Deze, vermoedelijk ongeschoolden, hebben zeker de ambitie om te zeilen. Misschien niet de wereld rond, maar wel om hun dagelijkse kost te verdienen. Wat een verschil van leven met een 16 jarige nederlandse, eveneens dropout, die boot, zeilen, onderdelen en levensonderhoud gesponserd kan krijgen voor simpel een nieuw record.
Op de halfwinder van Dakar naar Saloum
Zeilende visser op weg naar zee voor dagelijkse vangst

012==280112==11:00UTC==Positie:=13=57,4N==016=45,6W==Saloum=====
Verse vis wordt aan de deur gebracht
Kwam in Nederland vroeger de melkboer en later de SRV langs de deur, hier in de Saloum komt de visboer langs om zijn vangst uit te venten. Een piroque met twee warm geklede vissers toonde hun vangst toen ze langs voeren en vroegen of we belangstelling hadden. Onze enthousiaste reactie zorgde dat ze langszij kwamen. We wilden wel een kilo verse vis kopen, zeezalm noemde ze het. Vers was ie in ieder geval want ze lagen nog spartelend op de vloer van de kano. Vanuit de Gabber snel een plastic zakje gepakt en de bagage weegschaal voor het afwegen van de handelswaar. Voor CFA 1.000,- (Euro 1,5) zaten we tijdens de koffie al met 4 spartelende vissen in de kuip. Schoonmaken en de koelkast in voor 2 keer heerlijk avond eten. De viskoppen gebruikt Erik als lokvoer in de fuik. Het hom en kuit werd nog een culinair experiment voor visballetjes, samen met maismeel en knoflook vermalen, balletjes draaien en dan frituren. Een volgende keer meer hom en kuit gebruiken was de conclusie.
In de fuik zat de volgende dag een frogfish (kikkervis) denken we, zie foto. Een enorme bek, wat stekels op rug en borstvinnen, een panterprintje, en een opvallend laag kwakend geluid als je hem uit het water haalt. Niet echt aantrekkelijk voor in de keuken, dus die kon weer verder zwemmen.

1Kg verse vis, zeezalm, voor CFA 1000,-      Frogfish, kikkervis, gevangen met de fuik

013==300112==19:00UTC==Positie:=14=07,8N==016=28,48W==Foundiougne=====
Vanmorgen hebben we weer afscheid genomen van Per, hij zet koers naar Gambia. Met de getijde stroom mee zijn we op de motor naar Foundiougne gevaren dat zo'n 20 Nm het binnenland in ligt. De rivier was niet overal breed genoeg om te laveren en dan hadden we het ook niet in een dag gehaald. Onderweg pakten we regelmatig de verrekijker om vogels te kijken, pelikaan, sterns, reigers, flamingo's, hornbill, ijsvogel en meedere Afrikaanse visarenden. Het gebied van de Saloum staat bekend om zijn vogelrijkdom. Gisteren maakten we nog een wandelingetje op het schiereiland van Djifere en scoorde daar de hop van de foto hiernaast. Het vissersdorpje, waar geen elektriciteit en stromend water is, doet je weer blij zijn dat je wieg in Nederland stond. Net buiten de bebouwde kom merkte Erik op dat hier het publieke toilet gebied begon. Links en rechts van de weg liepen lokale mensen door de bossages en de meesten hadden een plastic fluitketel bij zich die we ook al als "toilet papier" gezien hadden in het sanitair van het nationale museum in Dakar.
In Djifere kochten we nog "matok" (cassave) en een stokbroodje. Het kopen en bij je hebben van lokale etenswaar, zeker die je moet koken, zorgt dat je minder wordt aangesproken door toeristen jagers. En matok is een smakelijker zetmeel product dan de hollandse aardappel. Het krioelt er van de kleine kindjes die allemaal "toubab" beginnen te roepen naar ons (we denken dat dat iets als blanke betekent) en zeuren om op de foto te mogen. Terug bij de boot was Per de aangroei van zijn boot aan het verwijderen, gisteren had Erik dat al gedaan bij de Gabber terwijl Ernie muskietennetten maakten voor het luik en de ingang. Na drie maanden was de onderkant van de boot weer hard aan een schoonmaakbeurt toe.
Hop, niet voor bier brouwen !

Sjeik Ahmadou Bamba afbeelding op piroque      straatbeeld in Djifere      Per zwaait ons uit     

014==310112==19:00UTC==Positie:=14=07,8N==016=28,48W==Foundiougne=====
Ernie bij de groente boer
Erik koopt een mals stukje vlees bij de slager in Foundiougne
We liggen, als enigste zeilboot, op anker bij Hotel Foundiougne. Een hotel met 82 kamers, meerdere zwembaden, bars en restaurants. Met een 30-jarige geschiedenis vermoedelijk een van de oudste gelegenheden hier in Foundiougne. Vandaag waren we de enigste klanten voor 2 coca cola's, uit beleefdheid omdat we de steiger konden gebruiken. Onze pilot uit 1997 meldt een vergelijkbaar bezoek, helaas het geheel is in trieste staat en verval. De restaurants zijn dicht, de zwembaden stoffig leeg, een deel van de kamers met gras begroeid en zonder dak, alleen de bungalows met airco zijn nog onderhouden, tourisme op zijn retour. Zonde want het hotel ligt op een mooie plek.
Foundiougne klinkt als een stad in de binnenlanden en dat is het ook. De wegen zijn onverhard, lokaal openbaar vervoer is met paard en ezelwagen. Op de lokale markt kunnen we onze groente voorraden aanvullen en bij de lokale vers slager koopt Erik wat vlees. In de boulangerie halen we "pain" (brood) en heerlijke koffie broodjes. Net buiten het dorp is een benzine pomp waar we onze jerry cans met 10 liter diesel vullen. De dochter van de pompeigenaar is een peuter die bij wat aandacht van een "toubab" (witje) in de tranen schiet en nog dichter tegen Pa aan kruipt.
Bij Foundiougne is de enigste veerpont die over de Saloum gaat. Vroeger was deze stad een druk knooppunt in het lokale wegennet. Maar sinds de bouw van een brug bij Kaolack (een stad nog verder de rivier op) is het zijn betekenis verloren. Vanmiddag gaan we met het afgaande tij weer stroom afwaarts. We kunnen dan zeilen want er staat altijd een windje over de rivier naar zee. Heerlijk op het fok stroom af op zoek naar een ankerplaats in de vrije natuur.
Onderweg moeten we de bijboot lijmen, want weer heeft een lijmnaad, aangetast door de tand des tijds, los gelaten. Met dit rustige rivier varen wat we nu doen beginnen we spijt te krijgen dat de porta bote in de opslag ligt. Hier denken we niet meer aan overkomend water dat door de gangboorden spoelt of grote golven die een gesleepte bijboot doen kantelen. Een robuste bijboot, niet bang voor oesters, zeepokken of mangrove takken is wat we willen.

015==010212==18:00UTC==Positie:=14=01,4N==016=42,4W==Marigot=de=Ndangane==
Van Loud van de Rafiki hadden we al gehoord dat de prachtige stoffen waar de vrouwen in west Afrika hun kleding van hebben, in Nederland gemaakt worden, althans de betere kwaliteit met wax techniek (batik) bedrukt. Vanmorgen was het een item op de wereldomroep. Het bedrijf Vlisko dat sinds 1895 bestaat en in Helmond gevestigd is ontwerpt en maakt alle stoffen die we hier zo bewonderen. Dat de fabriek nog niet verplaatst is naar lagere lonen landen is omdat het proces van geautomatiseerd bedrukken van de stoffen op basis van batik techniek erg ingewikkeld is. Ze hebben een archief aangelegd waar naar schatting 350.000 designs zijn opgeslagen. In Arnhem wordt er momenteel een expositie gehouden over het batikken van die stoffen. Misschien een leuk uitje voor wie in Afrikaanse sferen wil komen en niet te ver van huis wil.
Sinds 8 uur vanmorgen zijn we weer onderweg op het fokje de rivier afzakkend. We willen met hoogwater over een ondiepte heen om zo op een zijkreek, de Marigot de Ndangane, van de Saloum te komen. Erik die stuurt neemt een route vlak langs droogvallende platen. Er staan twee flamingo's dichtbij die zenuwachtig worden van ons eventjes klapperende fok. Ze vliegen op en we zien hoe prachtig hun vleugels zijn getekend. Kennelijk horen ze toch echt op die plaat thuis want ze landen er ook weer. En toen opeens, BOEM.....,oeps, foutje, liepen we vast. Gelukkig was het nagenoeg laag water, gauw opzij een anker over boord gegooid en op de lier belegd. Na een uurtje kwamen we weer los. Erik vond het "kicks voor niks" (uiteraard achteraf) en Ernie wel weer "spanning en sensatie" genoeg voor een dag.
Hiernaast een kaartje van de Saloum delta, de rode cirkels is waar we nu liggen, de paarse lijn is wat we gevaren hebben en de veelheid aan zwarte driehoekjes zijn de waypoints van de route die we zuidwaarts willen varen. Vanuit de Saloum nemen we een wantij in de Diomboss en steken door naar de Bandiala en komen dan vlak boven Banjul in de Gambia weer op zee.
Saloum delta in OpenCPN

016==030212==18:00UTC==Positie:=14=02,7N==018=41,3W==Marigot=de=Ndangane==
Abdou Kane sleept ons van de zandplaat
Voor iedere vrouw een hut
De "kicks voor niks" en "spanning en sensatie" kregen gister avond weer een vervolg. Wachtend op hoogwater hadden we heerlijk relaxed een filmpje zitten kijken. Met iets te veel zelfvertrouwen en overmoed gingen we in het schemer anker op om een route te vinden naar hoger op de rivier. Hier zijn geen tonnen of sprieten, nuances in de rimpelingen of kleur van het water in combinatie met oeverbegroeing zijn de bakens die we moeten gebruiken. De ondergaande zon maakt het er niet makkelijker op, helaas zijn er geen andere boten op het water die de geul verraden. De eerste bocht weten we te vinden, maar de oversteek naar de andere oever nemen we iets te laat. De diepte meter loopt snel op van 4-5 meter naar 2 meter en ondieper. Ernie neemt gas terug en bij 1,8 m diepte besluiten we te stoppen en terug te gaan. Het is echter al te laat, we deinzen door, kunnen niet bak- of stuurboord uit en zitten vast met 1,2m op de meter. Pogingen om ons zelf achteruit van de ondiepte te lieren door een anker met de bijboot uit te brengen hebben geen succes. Inmiddels daalt het water en vragen we via een hotel-restaurant aan de oever om assistentie. Ondanks dat er vier boten aan hun steiger liggen, waarvan er onlangs nog een arriveerde, wordt er gebeld. Een uur nadat we hulp vroegen in het restaurant komt de gebelde boot uit Ndangane. Het is een piroque met Abdou Kane, lokaal bekend als Abdou Karate. Wij helpen mee door de boot schuin te trekken, Ernie gaat op het puntje van de geheel uitgezwaaide giek zitten en Abdou en Erik hangen a la trapeze boven het water. Het gaat niet gemakkelijk maar we komen los en worden weer in de geul gesleept. Op aanwijzingen van Abdou manoeuvreren we nu in het donker over de geul. Met iedere koerswijziging zie je de diepte meter reageren met meer water onder de kiel, een groot deel van de geul is ruim 3 meter diep.
Abdou vraagt voor zijn service CFA 25.000,- (Euro 37,50), een fair bedrag voor een boot die 's-avonds te hulp komt met 5 personen en 20 minuten moest varen om te komen. We hebben echter niet genoeg cash aan boord, geen probleem, kom het morgen maar brengen zegt Abdou bij het afscheid. De volgende dag in Ndangane vernemen we dat er geen betaalautomaten zijn en de bank die er zit niet werkt met Visa of Mastercard. We moeten naar Mbour, een kleine 70km verderop. We maken van de nood een deugd en genieten van een taxi rit van 1,5 uur heen en 1,5 uur terug door landelijk Senegal. Langs de gehele weg zien we regelmatig dorpjes of nederzettingen. De erven zijn afgescheiden met riet en binnen het erf zijn meerdere hutjes. Veel hutjes zijn al uit steen opgetrokken maar ook veel kleie hutten en rieten daken. In de reisgids hadden we gelezen dat een Senegaleze man meerdere vrouwen mag hebben, maar dan moet ie wel voor iedere vrouw een hut/huis bouwen. Het straatbeeld dat we onderweg zien voldoet helemaal aan deze beschrijving.
Inmiddels is de boordkas weer gevuld, Abdou betaald en komen we bij van een verfrissende zwempartij. Van een passerende visser kopen we vis, morgen krijgen we het wisselgeld terug of gratis vis. We overdenken of we de tocht door de Diamboss en Bandiala wel moeten maken, misschien iets te veel "kicks voor niks".

017==040212==18:00UTC==Positie:=14=02,7N==018=41,3W==Marigot=de=Ndangane==
Voor de foto's even geduld, onze uploader geniet van een vakantie. Zelf hebben we geen internet opties hier in Ndangane en foto's via de SSB gestuurd worden helaas niet geplaatst door Blogspot.

018==050212==18:00UTC==Positie:=14=02,7N==018=41,3W==Marigot=de=Ndangane==
De oost oever van de Marigot de Ndangane heeft een aantal eettentjes en vele kleinschalige resorts die hier campement worden genoemd. Op de rivier varen dagelijks piroques met toeristen. Je kan prima vissen, vogels kijken, van het weer genieten en als je binnen het campement blijft van de rust. Wij hadden in Dakar op de CVD (zeilclub) de beheerders van campement Sakado ontmoet die reclame kwamen maken voor hun tent en sinds we de Marigot de Ndangane zijn opgevaren waren we naar ze opzoek. We konden ze bellen zodat ze een pirouque zouden sturen om de weg te wijzen hadden ze ons nog in CVD verteld. Maar ja we hadden hun telefoonnummer niet.
Eergisteren ontdekten we dat we recht tegenover ze liggen. Sakado ligt niet direct aan de oever, maar achter de eerste bebouwing, zo'n 30 meter verder op de oever. De beheerder, Aurlemin, is een jonge 30-er die na 7 jaren van rondreizen met zijn rugzak hier met zijn vriendin voorlopig is neergestreken. De afgelopen 2 jaar heeft hij vanuit niets zijn eigen huis en een aantal bungalowtjes gebouwd die voor de verhuur zijn. Eenvoudig maar wel voorzien van alle gemakken als douche, toilet, gemeenschappelijke keuken, hangmat varanda en een gemoedelijke ontspannen sfeer. Doelgroep is de rugzak toerist zoals hij zelf was, voor CFA 5.600,- p.p. per nacht (8,40 euro) kan je hier terecht. Wij gebruiken zijn stek voor het aanvullen van zoetwater, een snelle kijk naar onze webmail en een koude cola.
Erik raakte aan de praat met een dame van een van de lokale restaurants die zat te vissen. Ze had al 2 kikkervissen op het droge liggen. Die waren prima voor op de BBQ vertelde ze. Dat moest getest worden. De fuik met de viskoppen erin en een tweetal lijnen met haken en viskoppen gingen overboord. De volgende dag een stevige kikkervis en twee krabben in de fuik, aan de lijnen slechts lege haken. Gistermiddag heerlijk in de kuip zitten BBQ-en, koel wijntje en frisse salade. De kikkervis had twee flinke eierpakketten, vandaar dat ze zo stevig was, samen met de krabben gekookt en het smaakt prima. OK we missen misschien de schaatspret met koek en sopie maar we maken er maar het beste van onder onze omstandigheden.
Sakado lodge
Meisjes in het dorp Mar Lodj

019==060212==18:00UTC==Positie:=14=02,7N==018=41,3W==Marigot=de=Ndangane==
IJsvogel in de mangrove
Met het nieuws over de elfsteden koorts in Nederland op de wereldomroep besluiten we om ook iets met ijs te gaan doen. Hier geen lage temperaturen dus behelpen we ons met een uitstapje ijsvogels kijken. In de bijboot gaan we met de laatste stroom mee een zij kreek in. In de mangrove bomen langs de oever zitten op mooie uitkijk punten boven stil water regelmatig ijsvogels. Op de foto een mannetje, herkenbaar aan de twee zwarte ringen op de borst.
De wortels van de mangroves zijn onder de hoogwaterlijn begroeid met oesters en mossels. De lokale bevolking oogst deze om te eten. Hier zijn oesters het voedsel van de armen. In de restaurants bij de campements staan ze ook op het menu, maar vermoedelijk tegen meer westerse prijzen.
Sinds gisteren is er weer een harmatan opgestoken. Het zicht is terug tot amper 200 meter en alles wordt bedekt onder een fijne laag stof. Vanacht werden we beiden wakker met een benauwd gevoel van de droge stoffige lucht. De luchtvochtigheid was onder de 25%, buiten verlichte de maan de met stof beladen lucht waardoor het niet echt donker was, vergelijkbaar als met dichte mist in Nederland. Hieronder een foto van de zon rondom een uur of 4 's-middags.

Mangroves     De wortels van de mangrove zijn begroeid met oesters.     De harmatan, woestijn wind met zand, maakt het mistig, zicht tot 200m. Op de foto staat de zon !


020==090212==18:00UTC==Positie:=14=02,7N==018=41,3W==Marigot=de=Ndangane==
De harmattan houdt aan en dat vinden we niet aangenaam. De woestijn wind brengt ladingen fijn stof met zich mee, het zicht is beperkt en het ademhalen is vooral 's-nachts erg onprettig. Je wordt steeds wakker van een verstopte neus en kriebel op de longen. We maken ons op om later deze week koers te zetten naar Gambia. Onze jerry cans voor zoetwater hebben we ingeleverd bij campement Sakado en zijn met de lokale veerdienst naar Ndangane gevaren. In de piroque temidden van de lokale bevolking blijven we lekker droog en kunnen gemakkelijk boodschappen meenemen, de 15 minuten vaartocht voor CFA 250,-- p.p. is aangenamer dan met onze eigen dinghy en nog iets goedkoper ook (bootboy vroeg CFA 1.000,-).
Op de veerdienst treffen we ook Aurlemin (beheerder Sakado) en vragen of hij weet of er dichtbij een imigration office of douane zit om te kunnen uitklaren. Geen idee, probeer de politie post eens in het volgende dorp. Maar waarom al die moeite, in Gambia zullen ze er toch geen probleem mee hebben als je een Senegalees stempeltje mist ? Tja daar zit wat in. Neem iets moois of lekkers mee uit Senegal en je bent vrienden met alle officials was zijn advies. Jammer dat het mango seizoen er niet is, maar ik zal nadenken over een alternatief kado belooft hij.
In Dakar waren we al op zoek naar een "pilo" (vijzel, stampbeker) ter vervanging van onze kleine porceleine vijzel, maar ja afrikaanse gezinnen zijn groot dus de bijhorende keukenmachines ook. Hier in Mar Lodj vinden we een klein exemplaar geschikt voor ons huishouden met de beschamende (naar Senegalese maatstaven) omvang van slechts 2 personen. Regelmatig worden we met ongeloof aangestaard als we melden geen kinderen te hebben. Dat ligt ook in Gods handen krijgen we dan te horen, nee zeggen we dan we wilden ze zelf niet. De immigration officer in Dakar sprak ons zelfs met stemverheffing op een verwijtende toon toe. Een houtsnijder hier aan de oever boodt spontaan aan om onze zoon te zijn, "I consider you as my parents". Het aanbod hebben we afgeslagen, en denken nu na hoe ons ideale gezinnetje er uit ziet voor in toekomstige gesprekken.
Pilo, vijzel klein formaat, de afrikaanse keuken machine

Piroque veerdienst tussen Ndangane en Mar Lodj


021==090212==18:00UTC==Positie:=14=02,7N==018=41,3W==Marigot=de=Ndangane==
Gabber op anker nabij campement Sakado
De lokale veerdienst bevalt goed. Vandaag toch naar dat dorp verderop geweest om bij de politie post te informeren wat de mogelijkheden zijn voor een "exit" stempel in het paspoort. De taxi rit er heen was erg gezellig. Ernie bij mij op schoot zodat we met 4 personen op de achterbank pasten. Op de bijrijders stoel zaten ook 2 passagiers. In de kofferbak een levende kip en onze jerry cans voor diesel en benzine. Op de heenweg reed de chauffeur voornamelijk links, niet omdat je hier links moet rijden maar omdat er rechts veel kuilen in de weg zaten. Het was een klein ritje, een kwartiertje later waren we al in Fumle.
Op de politie post werden we vriendelijk te woord gestaan, maar helaas het advies was om de stempels in Dakar te gaan halen bij hetzelfde kantoor als waar we de "entry" stempel hadden gekregen, logisch toch ?
Fumle heeft naast wat scholen niet veel te bieden. We bezochten het mangrove project museum dat voornamenlijk bedoeld is om schoolklasjes te ontvangen en dan tekst en uitleg te geven. In hetzelfde gebouwtje konden de kinderen dan ook gelijk informatie krijgen over SIDA, zoals geslachtsziektes hier genoemd wordt. Ja biologie is een breed vakgebied.
Langs de weg kopen we wortelen, aubergine en madam janet (pepertjes). Zoals gebruikelijk krijgen we weer wat extra kadeau, dit keer een worteltje en een madam janet. We vinden het opvallend dat we klederdracht (gevouwen hoofddoeken) en madam janet hier in West Afrika vinden. In Nederland kennen we deze dingen vanuit de Surinaamse cultuur, waarschijnlijk in de slaventijd ook meegenomen vanaf hier.
Op de foto de Gabber op zijn ankerplaats nabij Mar Lodj. Dagelijks draaien we tweemaal van richting door de getijde stroming.


022==110212==18:00UTC==Positie:=13=54,5N==016=43,5W==Marigot=de=Gokhor==
Met een stuk minder zelf vertrouwen dan dat we de Marigot de Ndangane invoeren gingen we vandaag stroom afwaarts. De GPS hadden we geladen met waypoints, het PC-scherm toonde de gevaren route die diep genoeg was gebleken tijdens de heenreis en de diepte meter werd nauwlettend in het oog gehouden. Na 1,5 uur langzaam varen waren we weer in het diepere water van de Saloum. Voorzichtig zoeken we een weg naar een ankerstek bij Dionouar, het liefst in de beschutte Marigot de Gokhur. Als de diepte meter wederom 2 meter en minder aanwijst vinden we het genoeg, retour naar dieper water en op anker voor de nacht, morgen zetten we koers naar Gambia besluiten we.
Na een uurtje komt er een piroque voorbij die we vriendelijk begroeten en mee aan de praat raken. Het is Momo, op zoek naar zijn vis kooien, hij heeft een restaurant verderop in de kreek, No Stress is de naam. Of hij ons de weg kan wijzen vragen we. Geen probleem, ik kom zo terug is het antwoord.
Inmiddels liggen we op anker tegenover zijn restaurantje. Hebben we de route in de GPS staan, een avondje gezellig zitten kletsen bij het kampvuurtje van Momo en Wasa en samen met hen plannen gemaakt voor nog een paar dagen Senegal. We gaan eten bij restaurant No Stress, mogelijk les krijgen in koken op zijn senegalees, Dionouar bezoeken, in de mangroves kijken naar het oesters plukken en wie weet een begeleide tocht over de kreken binnendoor naar de Bandiala en Gambia.
Momo van restaurant No stress wijst de weg


022==110212==18:00UTC==Positie:=13=54,5N==016=43,5W==Marigot=de=Gokhor==
Ernie krijgt haar sjaal als hoofddoek opgeknoopt
In de ochtend gaan we naar "No Stress" om te zien wat de dag brengt. Wat ons betreft Dionouar bezoeken en een maaltijd. Momo heet ons welkom, hij wil van zijn tent een bekender restaurantje maken en op termijn een kleine lodge. Al snel staan we binnen in zijn hutje waar, hoe kan het ook anders, soeveniers te koop zijn. Met charme weet hij ons in te palmen en we openen zijn business als "eerste klanten". We gaan met zijn piroque naar de overkant van de kreek om Dionouar te bezoeken. Regelmatig gaan we een huis binnen om familie te groeten. Stenen huizen, plavuizen vloer, kale muren, matras in de hoek, veel meer is het allemaal niet. Ook een aantal cooperaties van werklui en vrouwen van het dorp met toeristen spul prijst hij aan. Een vrouwen project waar oesters gekookt en gedroogd worden bezoeken we wel en met meer interesse. In alle huishoudens en projecten blijft bijna ongemerkt geld van ons achter. Het gaat, voor ons, om kleine bedragen maar het zijn alles bij elkaar wel veel adressen. We kopen een zak snoep met 50 lollies die in een mum van tijd verdwenen zijn naar de kinderen rondom ons. We vragen naar de kruiden en spulletjes voor het eten. Ze worden gekocht, maar met een flinke fooi merken we, want een van de dames blijft maar zakjes aangeven terwijl Momo zegt dat het zo wel goed zit. Het is voor het eerst dat we ons zo op sleeptouw laten nemen, doorgaands doen we dit soort uitstapjes zelfstandig.
Terug bij "No Stress" wordt er aan het bereiden van de maaltijd begonnen. Voor ieder 2 flinke vissen, rijst, een saus van ui, flink wat mosterd, peper, piment, citroensap wat water en boullion krijgen we geserveerd met een koele drank van de Baobap vrucht. Het smaakt prima, in een relaxte sfeer en een mooi uitzicht. Om de dag af te sluiten en te weten waar we aan toe zijn vragen we om de kosten. Als het allemaal redelijk is willen we graag een weekje blijven. Momo begint met dezelfde insteek, hij wil een prijs afpreken voor 5 dagen met twee maaltijden per dag. We zeggen dat een maaltijd wel genoeg is, want het was een flink bord vol. OK, no stress, CFA 15.000,-- per persoon. We vragen bevestiging van de hele rekensom, 5 dagen, 2 personen, voor CFA 15.000,- ? Wassa, die het eten verzorgde, zegt wat tegen Momo. Nee, nee het is CFA 15.000,-- per dag voor 2 personen. Spraakverwarring, taalbarrieres, frans, engels en lokale taal gaan door elkaar. We maken duidelijk dat we dat echt niet kunnen en willen betalen. Een luxe restaurant kost CFA 4.000,- en dit is echt wat anders. Wij zijn gewend zelf te koken of eten in tentjes voor CFA 500,- tot max CFA 1.000,- per persoon.
Jammer want we hadden een week zaken kunnen doen en we hadden een positief verhaal kunnen vertellen over "No stress" melden we nog. Helaas als dit je prijs is eindigt het hier. Eenmalig CFA 10.000,-- (15 euro) betalen we en Erik laat zijn lege portemonnaie zien.
Morgen anker op en weer verder.


023==130212==04:00UTC==Positie:=12=41,5N==016=55,5W==Banc=du=Large==
Nog voor zeven uur 's-morgens was het anker op. Met de laatste stroom mee varen we, met behulp van de GPS in "track back" mode, door de diepere getijde geul de Marigot de Gokhor uit naar het ruimere water van de Saloum monding. De GPS slaat in zijn geheugen de gevaren tracks op. Via de optie "track back" maakt de GPS automatisch een serie waypoints aan, zet deze in een route en terug varen over precies hetzelfde spoor als de heen weg is dan eenvoudig. Maar let op dit werkt alleen als de gevaren track nog in het geheugen zit. Als we langere tijd op anker liggen gebruiken we de GPS ook als "anker alarm". Hierbij gaat er een alarm af als we teveel van positie veranderen, door bijvoorbeeld een krabbend anker. Na een paar dagen op anker zit het geheugen vol met posities van rondom de ankerplek, de laatste 1024 posities worden onthouden en om de 5 minuten worden de posities opgeslagen.
De gehele geul was dieper dan 2 meter tijdens het laagwater dat wij er doorheen voeren. Maar ja je moet natuurlijk wel eerst weten waar de geul ligt. De pilot (RCC West Africa) is hiervoor helaas niet de beste bron, regelmatig is de informatie verouderd. Ook de digitale en papieren kaarten hebben oude informatie, de beste en meest recente navigatie tips komen van de lokale vissers die dagelijks in deze gebieden varen. Later zullen we onze gevaren tracks in de Saloum, Casamance en Gambia op onze site zetten zodat andere zeilers deze kunnen gebruiken. Als navigatie programma gebruiken we OpenCPN, hierin kunnen makkelijk de routes als gpx bestanden worden ingelezen. En voor de liefhebbers is er het programma GPSBabel hiermee kunnen de tracks naar bijna willekeurig ieder ander format omgezet worden.
We varen afwisselend op zeil en motor over een rustige zee. De hoeveelheid visstaken en boeien vallen mee en we zien de gehele tocht piroques met vissers. De zee is hier tot circa 10 Nm uit de kust slechts 10 meter diep en dat zijn waarschijnlijk aantrekkelijke visgronden. Ook 's-nachts blijven er piroques rondom ons. Ze zijn schaars verlicht, soms zien we het open vuur van de kleine BBQ die ze bij zich hebben om iets warms te drinken of eten te maken. Gelukkig zijn ze makkelijk wendbaar en we lijken geen last van elkaar te hebben.
In de vroege ochtend komt de maan op en deze verlicht de horizon van achter een gebroken wolkendek. De temperatuur is een koude 23 graden en er hangt wat vochtigheid in de lucht. Met 3-4 knoop op het log schommelen we de nacht door richting uiterton van de Casamance. Daar komen we dan met daglicht en inkomend water aan is de verwachting.
Gabber op anker in Marigot de Gokhur
Onderzeil met verlichting van de maan


024==150212==18:00UTC==Positie:=12=35,4N==016=16,5W==Zinguichor==
Veerdienst Dakar-Ziguinchor
Na een nachtje over nabij Ariandaboul op de rivier de Casamance liggen we sinds gister namiddag op de ankerplaats bij Ziguinchor. De hele tocht op de Casamance is circa 35Nm en het is wel zo gemakkelijk om alleen te varen als je de getijde stroom mee hebt. Beide dagen varen kwamen we veel dolfijnen tegen. Ons nachtje over bij Ariandaboul was temidden van een groep van 32 pelikanen en een hoop spartelende vissen. Er sprongen er zoveel het water in en uit dat het een geluid gaf als van een kabbelende beek. Het leek er op alsof de Gabber in het favoriete fourageer gebied van de pelikanen lag, alhoewel we ze niet veel hebben zien eten. Op onze tocht naar Ziguinchor passeerden we ook het "Iles aux Oiseaux' (eiland met de vogels) dat zijn naam eer aan deed met onder andere meer dan 500 flamingo's. De vaargeul was wat ver weg van de roze gekleurde steltlopers, maar met de verrekijker was het een mooi uitzicht.
Vanmorgen kwam de veerpont uit Dakar langs varen. In 2002 plaatste deze veerpont zich als tweede op de bedenkelijke lijst van meeste slachtoffers tijdens een zee ramp. Van de 1860 passagiers overleefden er het slechts 64 toen de boot omsloeg voor de Gambiaanse kust.
We maken gebruik van de drijvende steiger van hotel Kadiandoumagne, wat letterlijk een hoop gemodder scheelt tijdens laagwater als we bij het, uit de pilot, bekende hotel Le Perroquet zouden aanmeren. Voor ons ligt de Butterfly van Louis en Marie die we nog vanuit Dakar kennen, helaas zijn ze niet "thuis".
Zeilende piroque     Zeilende piroque     Landingsplaats voor de bijboten


025==170212==18:00UTC==Positie:=12=35,4N==016=16,5W==Zinguichor==
Louis en Marie van de Butterfly waren over land een paar dagen naar Gambia vandaar dat ze niet thuis waren. Inmiddels hebben ze ons weg wijs gemaakt in Ziguinchor, het toeristenbureau, een echte supermarkt en wat tentjes voor eten en drinken. Gisteravond gingen we een biertje drinken, wij dachten in een bar aan de waterkant verderop in de straat. maar het was bij Cher Liliane een tentje dat meer op een gewoon woonhuis leek en dat wat verder van de verharde weg en drie keer de hoek om was. Zoiets vind je niet zelf. De bediening was door Liliane die in een rolstoel zit. Een stoeltje extra pakken en tafeltjes verschuiven was geen probleem voor haar evenals de bediening doen. Indrukwekkend met het gemak en het gewoon doen waar mee alles gebeurde. Later op de avond lopen we door naar de lokale variant van de shoarma tent voor broodje gebakken ui en vlees.
We zitten duidelijk een stuk meer het binnenland in dan we gewend zijn. De temperaturen stijgen dagelijks naar boven de 30 graden en anders dan aan zee is er geen verkoelende wind. De warme maaltijd hebben we al een keer naar het middag uur verplaatst zodat we de kajuit niet nog een keer warm stoken met koken en afwas zo voor het slapen gaan. Ook gebruiken we nu de klamboe tegen de muggen die in de avond komen. De klamboe hangt over de bimini en schermt de hele kuip af. Hierdoor kunnen we de kajuit 's-nachts open houden en zelfs tot laat in de avond in de relatieve koelte buiten zitten.
Het is verkiezingstijd in Senegal. De zittende president, 85 jaar, wil voor een derde termijn gaan en daar is niet iedereen blij mee. Het hotel waar we tegenover liggen was gisteren de uitvals basis van campagne activiteiten van een van de president kandidaten. Grote auto's, geluidsinstallaties, campagne medewerkers in T-shirts met portret, en we meenden zelfs de kandidaat zelf te zien, er liep tenminste iemand die aardig op het portret van de T-shirts leek. Geen idee waar de politieke strijd in detail over gaat en wat de kandidaten voor hebben met Senegal. Maar het is bijzonder om democratie en verkiezingen op zijn Afrikaans van dichtbij te zien.
Voor de oplettende ogen is meer te zien. In Dakar zagen we al propaganda voor de militairen die Senegal mijnen vrij proberen te maken. Hier in het Casamance gebied schijnen ze langs de weg te liggen. Ook zijn hier verschillende hulp organisaties actief als UNAID, Rode Kruis, etc.. Ze zijn herkenbaar aan hun witte 4WD auto's met luxe uitstraling en antenne sprieten. Deze verkiezingsperiode is ook de gelegenheid voor de afscheidingsbeweging in de Casamance om van zich te laten horen. In december en onlangs waren er aanslagen tegen lokale militairen. Dat geeft een wat andere kijk naar de militaire pick-up's met zware mitraillieurs die gisteravond voorbij reden. Maar reizend over het water zoals wij doen ontgaat het meeste je. De politieke strijd en meningsverschillen zijn onderling. Wij blijven graag geziene toeristen.
We nemen de warme maaltijd als lunch, 1,5kg garnalen en een fris wit wijntje
Louis en Marie komen op de koffie


026==190212==18:00UTC==Positie:=12=35,4N==016=16,5W==Ziguichor==
een van de vele winkeltjes op de markt
wever en weefgetouw
onze shoarma tent
In de ochtend zijn de temperaturen aangenaam om te wandelen. Vanaf de rivier zijn we over de met asfalt verharde wegen naar het centrum van Ziguinchor gelopen. Op de gezellig rommelige drukke markt Marche Saint-Maur-de-fosses liggen bij de groenteafdeling uien, tomaten, witte kolen, aubergines, wortelen en sperziebonen, retisch, kleine preitjes en bosuitjes en een of andere sla. Heel soms zijn er courgettes en we zagen nu ook een stukje pompoen van bedenkelijke kwaliteit. Veel stalletjes met alleen maar sinaasappels of alleen pinda's te koop. Deze laatste worden in piepkleine plasticzakjes te koop aangeboden. Het zijn allemaal vers produkten uit eigen land, uitgestald door tientallen vrouwen op een doek op de grond. Na de markt zoeken we het gebouw van de Alliance Franco-Senegal dat helaas op zondags gesloten bleek te zijn. Via de ruim opgezette wijken Boucotte centre, quest en nord lopen we retour naar de oever van de Casamance. We paseren een drietal handwerkslieden die in de schaduw van een mango boom met kleine weefgetouwen aan het werk zijn. Vol bewondering kijken we naar hun werk, vanuit schier oneindig vele lossen draden maken ze via het strak gespannen weefgetouw zwart/wit geblokte stof.

Onderweg zien we verschillende posters van de verkiezingstrijd die gaande is in Senegal. Een groep jonge jongens op skates delen posters uit van een vrouwelijke kandidaat. Het is Dioma Diakhata, een bekende stylist en mode ontwerpster, ze doet voor de "partij van werklozen" en "beweging voor democratie" een gooi naar het presidentschap. Niet veel later komen we haar in het echt tegen. Zwaaiend vanuit een luxe auto en omringd door lijfwachten. Voor en achter haar een groep van enthousiaste jonge campagne medewerkers op de fiets met frisse witte T-shirts met haar foto er op. Ook wij krijgen een pamflet uitgedeeld, op de foto is ze duidelijk jonger dan in het echt, het is en blijft politiek.

Bij onze favoriete shoarma tent eten we een broodje. Erik neemt een foto van de uitbater en vraagt of hij er een van ons wil maken. Oeps, dat was waarschijnlijk de eerste keer dat de beste man een foto-camera in zijn handen had. We hebben een foto, beetje onscherp, maar een mooie herinnering.
Terug bij de bijboot zien we dat hij volledig leeg gelopen is. Een lijmnaad van de tubes heeft over 20cm geheel losgelaten. Gelukkig kunnen we met Louis van de Butterfly meevaren en ook de franse buurman met dinghy en buitenboord komt te hulp. Echter zijn boot is ook lek, op twee punten in de vloer stroomt het water naar binnen en een van de tubes heeft een gevaarlijk opzwellende plakker die al sist. Met onze bijboot op sleeptouw weten we, met kletsnatte voeten, bij de Gabber te komen. Via de schoenreparatie meneer hebben we lijm gekocht en inmiddels ligt de bijboot geplakt en al aan dek.
pamflet Wade grafitti voor Macky pamflet Tanor
pamflet Mouleen verkiezingstournee Mouleen


027==220212==13:00UTC==Positie:=12=35,4N==016=16,5W==Ziguichor==
We maken ons klaar om de Casamance weer te verlaten, ons hoofddoel een stempel in het paspoort is gelukt. De pilot vermeldt dat dit in een kantoor in de stad kon gebeuren. In het halletje zat een jonge man met een duidelijke opdracht, "zorg dat niemand me lastig valt". Dus werden we weggestuurd want hier was het niet, "ga maar naar het consulaat". Op straat ontmoeten we Louis en Marie die ook nog naar een stempel op zoek zijn. We spreken een politie man aan voor het politie bureau, in het politie bureau worden we vriendelijk doorverwezen naar het kantoortje waar we weggestuurd waren. Een tweede poging brengt ons een deur verder. Een keurig airco kantoortje, TV aan, druk aan het werk achter de PC, goed in de kleren en gelukkig spreekt de official ook engels. Voor een stempel moeten we naar het vliegveld. Als ik mijn verbazing uitspreek, omdat we toch per boot gekomen zijn, krijg ik uitleg: "ik ben de baas van dit kantoor en als ik zeg dat het zo is, dan is het zo'. Tja, daar kan ik als domme toerist weinig tegen in brengen en bedank hem vriendelijk voor de informatie. In het halletje spreken we onderling op verbaasde toon maar worden door de jonge man verzocht minder lawaai te maken. Met de taxi gaan we naar het vliegveld, zien we gelijk weer wat meer van Ziguinchor. Daar krijgen we zonder problemen een stempel in het paspoort en natuurlijk wordt er weer een papier ingevuld met van alles over de boot.
Nu we toch in de buurt van Alliance Franco-Senegal zijn nemen we een kijkje en drinken wat in de tuin annex restaurant. Gelukkig hebben we een reserve bijboot waarmee we naar de kant zijn gegaan, als we terug aan boord komen zien we dat de lijm van de schoenmaker die we gebruikt hebben om de Dinghy te repareren niet gewerkt heeft. Op aanraden van een franse zeiler gebruiken we sicaflex voor de reparatie omdat er in Senegal-Ziguinchor geen goede lijm te koop is. Deze tweede poging lijkt succes voller.
Bij hotel Kadiandoumagne vullen we de water voorraden weer aan. Dit kan tussen 10:00-11:30 en 15:30-17:30, dan heeft het bedienend personeel van het restaurant tijd om te helpen. Ook kan je er tegen vergoeding douchen of het zwembad gebruiken. En ze hebben Wifi, dus op ons Picasa album staan weer nieuwe foto's.
Hotel Kadiandoumagne, met uitzicht op de Gabber
Bijboot lek op de dinghy steiger Alliance Franco Senegal Reserve bijboot


028==220212==21:00UTC==Positie:=12=35,5N==016=23,9W==Casamance==
Zons ondergang op Casamance
Stilte, af en toe een zuchtje wind, samen met het afgaand tij goed voor 1 a 2 knoop vaart waarmee we achter ons fok de rivier afzakken. Over bakboord zien we een paar honderd flamingos fourageren, heel veel grote kwallen passeren links rechts van de boot, steeds springen er vissen uit het water. Op de stuurboords wal staat een schamel afdakje waar een visser overnacht. We zien hem niet maar horen hem zingen, geluid over water draagt ver, we genieten nog lang van zijn zang.
Om 18.30 zoeken we een ankerplekje, we naderen voorzichtig de wal, hoewel we steeds dichter bijkomen gaat de diepte van 7 naar 9 meter. We durven niet nog dichter bij te komen want misschien loopt de oever wel heel stijl op. Dan maar in 9 meter diepte het anker er in. We liggen voor een slaapplekje van een visser zien we. Hij duwt net zijn boomstamkano het water in, zwaait vriendelijk naar ons en peddelt weg. We eten in de kuip en installeren ons daarna met verrekijkers aan dek. Heel veel witte reigers, vijf vissende en ruzie makende ijsvogels, een yellow billed stork (een ooievaar met een gele snavel), lepelaars, purper en zilver en blauwe reigers, een afrikaanse aalscholver, van hem zie je alleen zijn lange nek boven het water uitkomen, het heeft meer weg van een slang die zich op richt. In het nederlands wordt hij ook wel slange hals vogel genoemd. Opeens zien we op de oever twee gekke beesten lopen, Erik denkt een otter of een mangoose. Ze lopen op vier korte pootjes , hebben een spitse snuit, de lengte van een middelgrote hond en een staart als een Varaan, maar dan in verhouding met zijn lengte.
Nadat de zon onder gaat wordt het snel donker, we zitten nog steeds in de kuip te luisteren naar de geluiden van krekels en vogels. In het donker komt de visser al zachtjes zingend terug gepeddeld, wat een wonderlijk leven,denken we, zo helemaal alleen. Maar wat een heerlijk plekje.


029==230212==21:00UTC==Positie:=12=34,8N==016=42,9W==Casamance==
Om 8.45 gaan we ankerop, tot 9.30 op de motor want vanaf dan komt er pas, zoals gewoonlijk, de wind. Om 11.45 lopen we nog maar 0,5 knoop omdat de stroom te sterk tegen staat. Plons, het anker er in en tijd voor een filmpje en wat eten. 14.30 staat de eb weer door, jammer genoeg is het inmiddels, ook weer als gewoonlijk, windstil dus verder op de motor. Dichter bij de kust komt er weer genoeg wind en gaan we verder op de fok.
We zien in de verte een speedboot met blanke toeristen in volle vaart rondjes draaien, dichter bij gekomen zien we dat ze om een school dolfijnen draaien. Of de dieren het prettig vinden is de vraag maar ze springen het water uit en wij kijken mee met de show. Als ze vertrokken zijn worden we van achteren benaderd door een speedboot, vijf man er in. Ze komen, ook al in volle vaart, naar ons toe. Uniforms, mitrailleurs en een zender, dat maak je in Nederland toch niet mee. Het is de Marine en ze willen onze papieren zien. Waar we vandaan komen, waar we naartoe gaan en hoelang we al in Senegal zijn. Alles is in orde, ze wensen ons een goede reis. Ernie roept nog "maak een foto", maar dat vindt Erik geen goed idee.
Bij de monding van de Casamance gaat het anker er voor de nacht in, morgen om 12.30 UTC is het hoog water en ook hoog tijd om na 2 maanden afscheid te nemen van Senegal. Morgen zetten we koers naar het noordelijker gelegen Gambia, 86 mijl te gaan.
Dolfijnen op de Casamance


030==240212==21:00UTC==Positie:=12=34,8N==016=42,9W==Atlantic=coast=Senegal==
De ochtend brengen we hevig schommelend, door de wind tegen tij situatie, achter ons anker door. Bij de eerste signalen van kentering gaan we anker op, het zicht is niet geweldig omdat er veel zand in de lucht zit. Zelf vis vangen lukte niet op de heen weg, op de terug weg maken we het ons gemakkelijker. Met het laatste Senegaleze geld kopen we op zee van een passerende visser 2 flinke vissen. Ze zien er uit als meervallen, maar dan de zoutwater variant en een doorn op de rug. Ze worden aan vislijnen gevangen, die waarschijnlijk een nachtje uitstaan met aas aan haken. Het zijn typische bodem eters, de ruime bek zit aan de onderkant en ze hebben baarddraden om de bodem af te tasten. De weinige graten zijn meer benig dan graat, achter de kop zit een vlezig lijf met een stevige ruggegraat. We knippen eenvoudig filet stukken langs de zijkant van de ruggegraat. Daarna deppen in grove maismeel en wat kruiden en dan bakken in een laagje olie. Pas als de vis vanzelf loskomt van de pan omdraaien. Met de lunch eten we een vis de andere bewaren we voor morgen.
We zijn inmiddels al een paar uur onderweg en varen scherp aan de wind. De koers is niet belopen dus maken we slagen naar noord toe. Met een snelheid van 3-4 knoop op het log is de verwachting dat we morgen pas in de namiddag kunnen ankeren nabij Banjul. Hopelijk draait de wind vanacht zodat we een beter belopen koers kunnen voeren.
Zeemeerval


Zeemeerval Zeemeerval Zeemeerval


031==260212==12:00UTC==Positie:=13=26,5N==016=34,6W==Half=Die==
Zeemeerval
Zee vissen vanuit een piroque
De tocht van de Casamance naar Banjul duurde 31,5 uur en op het log schreven we 111Nm bij. De heersende wind was te noordelijk om al kruisend te zeilen en een beetje voortgang te maken in de gewenste richting. Met de motor rustig bij we kwamen voor kort voor zonsondergang aan bij de inloop van de Gambia rivier. Onderweg was het rustig met vissers en hun vistuig. s-'Nachts was het donker door het ontbreken van een maan en wat je niet ziet is er niet lijkt dan een geruststelling.
Nabij de Bijol Islands, dichtbij de kaap van Banjul, kwamen we weer veel zeegaande piroques tegen. Een aantal was druk bezig om de netten binnen te slepen op de handkracht van de voltallig bemanning terwijl een tweetal zorgt voor het hozen van het binnenkomende water. De piroque hangt dan angstig schuin in het water en je ziet de vissen al in het net spartelen. Andere piroques waren nog opzoek naar een school vis. Voor op de punt een paar man op de uitkijk, in het midden van de boot een stuk of 10 man wachtend tot het net overboord kan, achterin de stuurman die een simpel roer bediend terwijl een 15-30 pK buitenboord voor de voortstuwing zorgt.
Twee jonge vogeltjes (Quelea quelea - red billed quelea ?) vonden de Gabber als toevlucht, ze bleven bij ons tot op de ankerplaats. Pas de volgende morgen vlogen ze weg om de oever te bereiken. Helaas was er een zo uitgeput dat ie zelfs deze laatste honderd meter niet kon overbruggen en viel in het zeewater.
Gister avond kon pas om 20:30 kon het anker er in. Met de schijnwerper zochten we de juiste plek en konden zo onverlichte geankerde marine schepen, wrakken en vervallen steigers goed ontwijken. We liggen nu bij "Half Die" tegenover de marine. Een van de marine mannen zorgt voor transport naar de oever en begeleide de bemanning van de andere nederlandse boot (Horizon) die hier ligt zaterdags langs de immigration, havendienst en douane. Morgen gaan wij de kantoren langs.
De wijk waar we tegenover liggen dankt zijn naam "Half Die" aan een cholera epidemie in 1869 waarbij de helft van de bevolking om kwam.


032==270212==12:00UTC==Positie:=13=26,5N==016=34,6W==Half=Die==
Over de inklaringsprocedure in Gambia doen vele verhalen de ronde. In de pilot en in verslagen van zeilers komen steeds geld en de "presents"/"cadeautjes" naar voren waar de officials om vragen. Wij vinden dat altijd ongemakkelijke situaties. cadeautjes geef je aan iemand die je kent, die iets leuks, iets extra gedaan heeft maar niet aan officials die hun werk naar behoren doen. En al helemaal niet als er een soort "moeten" achter zit op de manier van "jij krijgt pas een stempel als je mij ook wat geeft". Met grote argwaan en een lichte geirriteerdheid begonnen we vandaag de inklaringsprocedure.
Gisteren had Erik een dagje mee gelopen met de bemanning van de Horizon en de behulpzame Alioh Gibba van de marine. Vandaag zou hij ons langs de kantoortjes leiden voor de inklaring. Op maandag morgen was het een flinke drukte op alle kantoren, maar met de hulp van Alioh stonden we doorgaands zonder wachten bij de juiste official die bereidwillig meewerkte. Eerst bij immigration langs voor een stempel in het paspoort voor een verblijf van 30 dagen. Daarna door naar customs, hier werd een vragenlijst ingevuld en kopieen van paspoort en de bootpapieren afgegeven, nog even een echtheidsstempel van de Gabber er op en het papierwerk was klaar. Dan door naar de "buitendienst" van customs, deze willen de boot inspecteren, prima loop maar mee is het antwoord. Eh nemen we geen auto/taxi het hele haventerrein over ? vraagt de beambte nog, nee hoor even lopen en dan met de kleine boot naar de Gabber is het antwoord van de marine man en wij knikken instemmig. De Gabber is keurig opgeruimd, van alles (pen, potlood) maar 1 exemplaar in zicht en geen rondslingerende dure of leuke dingen als PC's, fotocamera, geld, zakmes, aanstekers, etc. De beambte doet zijn rondje in de kleine ruimte, vraagt de kastjes te openen en Erik vertelt wat er in zit. Slechts de praktische nautische spulletjes noemt hij op, om duidelijk te maken dat hier niets te halen valt. Het is de official helder, hij gaat verder met het papierwerk en vult de datum, tijd en naam in van zijn inspectie. Hij mompelt nog zacht iets als "no presents for customs ?" maar Erik negeert dit en bedankt voor het invullen van de papieren. Dan klimt hij naar buiten, nogmaals mompelt hij iets binnenmonds als "when there is no present then I can go". In de kuip kijkt hij nog met een vragende blik naar Ernie. Maar die geeft slechts een glimlach retour. We vragen of het zo klaar en geregeld is en of we de Gambia rivier kunnen opvaren. Ja hoor geen probleem, alles is klaar, immigration en customs en meer is niet nodig. Wij noemen nog iets over een "cruising permit" maar de customs man en de marine man reageren afwijzend, niet nodig, "you are free to go".
Zonder "presents" of geld te moeten betalen zijn we binnen 2 uur tijd door de inklaringsprocedure. Inderdaad Gambia "The smiling coast of West Africa".
Gambia gastenvlag en inklaringsvlag in het wand van de Gabber
Gambia Navy, erg vriendelijk en behulpzaam


033==290212==18:00UTC==Positie:=13=27,8N==016=37,7W==Oyster=Creek==
Via een smalle ondiepe kreek van Half Die naar Oyster Creek
Via mangrove kreek van Half Die naar Oyster Creek
De watervoorraad kunnen we aanvullen met de watertap bij Half Die vertelt Alioh. Terwijl Erik diesel haalt vult Ernie de jerrycans en spoelt de was uit. Opeens staat er een boze meneer van de beveiliging voor haar neus die zegt dat er niet zomaar water gepakt kan worden. Hij wil geld hebben, geen probleem zegt Ernie draait meteen de kraan dicht maar negeert hem verder. Als Erik terug is en we onze dinghy inladen zegt de beveiligingsman dat hij 8 euro wil voor de 40 liter water. We verontschuldigen ons dat we niet wisten hoe het water gerelegd was en melden dat zijn prijs belachelijk veel is waarop hij vraagt wat we dan wel willen betalen. "Het gaat er niet om wat we willen betalen maar wat de regels zijn" zegt Erik. Daar heeft de man geen antwoord op want er zijn geen regels en hij druipt af.
Samen met de Horizon zijn we gisteren via de noordelijke mangrove kreek Chitabong Bolon van Half Die naar Oyster Creek gevaren. Omdat de Gabber minder diep stak gingen we voorop. Op de aanwijzingen van de RCC West Africa pilot zoeken we afwisselend tussen midstrooms, bak of stuurboordswal het diepere water op in de geul. Meestal is het dieper dan 3 meter maar bij zijkreken, oversteken of bochten is het even zoeken naar water onder de kiel. Het is een gerustelling dat er een boot achter ons zit, bij vast lopen zijn we dan snel geholpen. De hele tocht is 4,5 Nm en we varen/doen er de laatste 2 uur voor HW over. De kreek is niet meer dan 20 meter breed, we varen continu tussen de mangroves met zilverreigers, pelikanen en ijsvogels.
Op Oyster Creek zien we de boot van Per snel liggen. We gooien ons anker ten zuiden van de I Li in het water, meer ten noorden zouden nog een aantal wrakken onderwater liggen. Al snel komen Per en Ebro in de dinghy aanvaren, we hebben elkaar een paar weken niet gezien dus er is veel bij te praten.
Vandaag hebben we met Ebro (Gambiaan die als nachtwacht op een van de boten past) en Per als gids de USB UMTS dongle (voor internet op de PC) simlock vrij laten maken, een prepaid kaart gekocht voor het lokale netwerk en een goed gesorteerde supermarkt bezocht. Gelijk werden we wegwijs gemaakt in het lokale openbare vervoer, verzamelbusjes DL 10,- pp (0,25 euro) voor transport van Denton Bridge naar Serrakunda en een gele taxi DL 7,-- pp voor vervoer binnen Serrakunda. Altijd handig om tips te krijgen van mensen die er al wat langer zijn.


034==010312==18:00UTC==Positie:=13=27,8N==016=37,7W==Oyster=Creek==
Gisteren de weg geleerd, vandaag zelfstandig op pad. We hebben een boodschappenlijstje voor de versmarkt en de supermarkt. Op de versmarkt is het weer de vertrouwde drukte van honderden stalletjes en uitgespreide etenswaar op doeken op de grond. Er is een ruime sortering van allerlei lokaal verbouwde groente. Wij kopen, tomaat, komkommers, aubergines, fles pompoenen, pepers en uien. En iets wat we niet kennen maar gevraagd hebben hoe het klaargemaakt moet worden. Er is ook veel vis te koop, zelfs gerookte haring en kabeljouw, maar wij nemen een gerookte "catfish" mee. Catfish is de lokale naam van wat we een paar dagen geleden voor het gemak maar zee meerval noemden. Alle producten liggen gesorteerd kwa maat en kwaliteit bij elkaar in stapeltjes van ronde bedragen, 5-10-20 Dalasi (12-25-50 Euro cent). Bij de meeste groente vrouwtjes krijgen we het stapeltje mee, slechts een enkeling probeert meer winst te maken door inplaats van een stapeltje slechts 1 exemplaar te geven.
We lopen van de versmarkt naar de Kairaba supermarkt in de gelijknamige avenue. Onderweg zien we reclame voor het Tiloo Solar project. We zijn dorstig en lusten wel een door de zon gebakken cake, want die verkopen ze in het restaurant volgens de reclame. We slaan de korte rondleiding af, we willen slechts even in de koelte zitten met een drankje. Morgen gaan we terug voor de lange rondleiding inclusief "cook your own traditional African meal with the power of the sun".
Eenmaal aan boord proberen we alle voorraden weer op te bergen. De bergruimtes zijn de afgelopen 2 jaar eigenlijk continue aangevuld en we hebben vermoedelijk voor ruim 2 maanden eten aan boord. Erik gaat tijdens hoog water via een zijkreek naar het benzine station om diesel te halen, dat scheelt een stuk lopen met jerry-cans.
Van Per hadden we gisteren vruchten gekregen van de Baobap boom. Als je het witte schuimige vruchtvlees oplost in water heb je een verfrissend drankje. Vruchten open breken, witte schuim eruit halen, in een pan doen met kokend water 5 minuten rustig laten koken en roeren zodat het schuim op lost. Eventueel hibiscus bloemen toevoegen en suiker, laten afkoelen. Zaden en draden verwijderen, het dikke sap wat overblijft verdunnen met bronwater. Koel serveren.
Vrucht van de Baobap boom, open maken en het witte schuim eruit halen
Baobap schuim met hibiscus bloemen (bisap) zachtjes aan de kook brengen en schuim oplossen


035==030312==18:00UTC==Positie:=13=27,8N==016=37,7W==Oyster=Creek==
Zonove: zwarte bak, glasplaten, Alu folie maken een oven to 170 Celsius


Schotel van circa 1,5 meter centreert het zonlicht tot boven de 250 Celsius
Zoals gezegd zijn we bij het Solar Project TiLOO in de leer gegaan voor Afrikaans koken en bakken op zonne energie. Van 9:00 tot 15:00 uur waren we lekker aan het kokkerellen in de keuken van het project onder begeleiding van Lisa en Fatima. We begonnen met de voorbereidingen voor zoet brood en cakes bakken en daarna groenten snijden en stampen voor een Afrikaanse "Fish bullet stew", visballen stoof schotel.
Nadat al het deeg gemixed, gekneed en in vormpjes was gedaan was het de beurt aan de zon om de klus af te maken. Zie ons Youtube filmpje voor het hele verhaal en de recepten, Een slimme constructie van een zwarte bak met glasplaten en een reflectie scherm van Alu-folie vormde de oven op zonne energie. De temperatuur in de oven loopt op tot 170 Celsius. Een prima temperatuur voor het bakken van brood en cakes. In het project maken ze ook droogtunnels, stevig plastic als een tunnel boven een langwerpige tafel, aan een zijde gaas aan de andere kant een computer ventilator die zijn stroom krijgt van een kleine zonnecel. Prima constructie voor het drogen van fruit (banaan, mango, kokosnoot) zodat het voor langere tijd bewaard kan blijven. Zie de site www.solarfood.de voor alle modellen.
De visballen met pittige saus werden gemaakt van rauwe gemalen vis gemengd met groenten, kruiden (o.a. afrikaanse dilo bouillon blokjes en zakjes tak) en bloem. Alles natuurlijk na het snijden flink fijn stampen in de Afrikaanse keukenmachine, de pilo. De balletjes waren circa 4cm in doorsnee en werden gefrituurd in olie. Voor het frituren gebruikten we een houtskool vuurtje maar het indikken kon gemakkelijk op de parabool cooker. Door de wind werd de pan in de cooker te snel afgekoeld om te kunnen frituren, maar koken was geen probleem.
Om half drie was de maaltijd klaar; visballen in stoofpot, witte rijst, gekookte casave/aubergine /pompoen/bittia-tomaat, witte kool en nog een groene dressing van gekookte bisaap bladeren ingedikt met okra poeder.
Wij hebben enorm genoten van deze dag en gaan met meer kennis van zaken de lokale versmarkten weer op. Het schijnt dat je verse vis gewoon op de markt kunt laten malen met je meegebrachte groenten. Verbaasde blikken van Lisa en Fatima dat we dat niet wisten. Voor op zee hebben we een roerzeef waarmee het ook moet lukken. Wat ons betreft een absolute aanrader zo'n kookworkshop voor iedereen die Gambia bezoekt.


036==060312==18:00UTC==Positie:=13=27,8N==016=37,7W==Oyster=Creek==
Onderweg naar het Solar Project TiLOO was Ernie gevallen. Op de dag zelf was het nog te doen, maar eenmaal terug aan boord begon de knie flink op te zwellen en was lopen pijnlijk. Om te herstellen zijn we daarom nog steeds in Oyster Creek in plaats van verder de rivier op te zijn gevaren. Van Jaqueline van de Horizon die verpleegster is kregen we de tip om 's-nachts, naar oud Chinees gebruik, de knie in te pakken in koolbladeren en een zwachtel. Overdag koelen we de knie met een natte washand. Inmiddels zijn we twee dagen verder en de rust, de koolbladeren en het koelen geven resultaat, de knie is een stuk dunner.
Gister avond hadden de vissers, toeristenboot bemanning en eettentjes een BBQ georganiseerd voor de zeilers. We liggen hier met 4 bewoonde boten (Spaans, Zweeds, Nederlands 2x). Helaas kon Ernie niet mee de kant op en moest Erik voor twee eten. Een flinke barracuda, salade, garnalen, patat en een achtergrond muziekje van Djembe. Rondom een kampvuurtje ging de avond verder met veel getrommel, dans en zang. Er was slechts één Djembe trommel, maar op jerry cans en lege flesjes kan je ook muziek maken. De mannen hadden er plezier in, in het refrein van het gezang waren regelmatig de namen te horen van de zeilers. Dan wordt het tijd om je beste beentje voor te zetten voor ze nog meer gekheid met je maken in hun lokale taaltje, en zelfs Erik danste Afrikaans mee rond het vuurtje.
Met het QCell UMTS abonnement hebben we ook het filmpje van het maken van Fish Bullet Stew op Youtube gezet, zie ons Youtube kanaal. Omdat we de kaart opgewardeerd hadden kregen we een weekend gratis bellen en 500 SMSjes binnen het QCell-netwerk, helaas slechts voor telefoonverkeer en niet voor data verkeer. Maar we kennen geen mensen die een QCell abonnement hebben.
Om de zwelling te verminderen en te koelen wordt de knie tijdens de nacht in koolbladen ingepakt BBQ bij Oyster Creek


037==090312==18:00UTC==Positie:=13=25,1N==016=13,2W==Jurunka=Creek==
Erik en zijn zelf gekochte vissen Oyster Creek ligt al weer 2 dagen achter ons. We hebben deze goed beschutte ankerplaats gebruikt om proviand in te slaan, diesel op te toppen, gasfles vullen, en de water tanks af te vullen. Een en ander met assistentie van Bambu tegen een schappelijke vergoeding. Bij de lokale restaurantjes was het goed eten en drinken. Vooral ook door de goede en snelle verbinding met Banjul en Serrekunda lijkt ons deze anker stek geschikter dan het bekende Lamin lodge.
Vanaf Oyster Creek zijn we met een tussenstop in Bajul doorgevaren naar Dog Island. In Banjul hebben we gewacht tot de stroming weer mee ging staan en kon Erik nog inkopen doen op de "Albert markt", een paar ingredienten voor een Gambiaans recept ontbraken nog. Op de markt wederom verbaasde blikken, een witte man die alleen boodschappen komt doen en opzoek is naar casasve meel en palmolie. Een van de groente dames vraagt waar ik het voor nodig heb. Om ebbeh te maken zeg ik, tja dat klopt zal ze gedacht hebben. Haar verbaasde houding naar een toerist veranderd en ze vraagt de man in de winkel achter haar in het Wolof mij aan de juiste spullen te helpen.
's-Avonds eten we bij de Horizon nederlandse patat en appelmoes met Gambiaanse ebbeh soep vooraf en een frisse salade van tomaat en komkommer. Bij het terug gaan naar onze boot ontdekken we dat er een roeispaan verdwenen is van onze dinghy. Al die tijd hadden we met moeite de roeidollen er uit kunnen krijgen en nu had deze roeispaan, vermoedelijk met hulp van de zwemtrap van de Horizon, zich zelf los kunnen frikken. Inmiddels liggen wij in Jurunka Creek en de Horizon is Bitang Bolong Creek ingeslagen, we zullen elkaar verder op de rivier wel weer ontmoeten en houden contact via kanaal 77. We lagen nog maar net of een visser kwam aan peddelen van een ochtend vissen op de rivier. We kochten 2 flinke vissen van hem en deelden onze ebbeh soep met hem. De beste man sprak geen woord engels. Jammer want we zijn wel benieuwd wat hij, als vermoedelijke kenner, van de ebbeh soep vond. Na proeven schonk hij de soep over in zijn eigen beker en vervolgde zijn weg. Of het om te profiteren van het laatste inkomende water was of om beleefd de soep te kunnen accepteren maar buitenzicht over boord te zetten omdat het hele slechte ebbeh was zullen we helaas niet weten. En we zijn natuurlijk ook benieuwd wat hij thuis verteld over deze ontmoeting.


036==060312==18:00UTC==Positie:=13=27,8N==016=37,7W==Oyster=Creek==
Onderweg naar het Solar Project TiLOO was Ernie gevallen. Op de dag zelf was het nog te doen, maar eenmaal terug aan boord begon de knie flink op te zwellen en was lopen pijnlijk. Om te herstellen zijn we daarom nog steeds in Oyster Creek in plaats van verder de rivier op te zijn gevaren. Van Jaqueline van de Horizon die verpleegster is kregen we de tip om 's-nachts, naar oud Chinees gebruik, de knie in te pakken in koolbladeren en een zwachtel. Overdag koelen we de knie met een natte washand. Inmiddels zijn we twee dagen verder en de rust, de koolbladeren en het koelen geven resultaat, de knie is een stuk dunner.
Gister avond hadden de vissers, toeristenboot bemanning en eettentjes een BBQ georganiseerd voor de zeilers. We liggen hier met 4 bewoonde boten (Spaans, Zweeds, Nederlands 2x). Helaas kon Ernie niet mee de kant op en moest Erik voor twee eten. Een flinke barracuda, salade, garnalen, patat en een achtergrond muziekje van Djembe. Rondom een kampvuurtje ging de avond verder met veel getrommel, dans en zang. Er was slechts één Djembe trommel, maar op jerry cans en lege flesjes kan je ook muziek maken. De mannen hadden er plezier in, in het refrein van het gezang waren regelmatig de namen te horen van de zeilers. Dan wordt het tijd om je beste beentje voor te zetten voor ze nog meer gekheid met je maken in hun lokale taaltje, en zelfs Erik danste Afrikaans mee rond het vuurtje.
Met het QCell UMTS abonnement hebben we ook het filmpje van het maken van Fish Bullet Stew op Youtube gezet, zie ons Youtube kanaal. Omdat we de kaart opgewardeerd hadden kregen we een weekend gratis bellen en 500 SMSjes binnen het QCell-netwerk, helaas slechts voor telefoonverkeer en niet voor data verkeer. Maar we kennen geen mensen die een QCell abonnement hebben.
Om de zwelling te verminderen en te koelen wordt de knie tijdens de nacht in koolbladen ingepakt BBQ bij Oyster Creek


037==090312==18:00UTC==Positie:=13=25,1N==016=13,2W==Jurunka=Creek==
Erik en zijn zelf gekochte vissen Oyster Creek ligt al weer 2 dagen achter ons. We hebben deze goed beschutte ankerplaats gebruikt om proviand in te slaan, diesel op te toppen, gasfles vullen, en de water tanks af te vullen. Een en ander met assistentie van Bambu tegen een schappelijke vergoeding. Bij de lokale restaurantjes was het goed eten en drinken. Vooral ook door de goede en snelle verbinding met Banjul en Serrekunda lijkt ons deze anker stek geschikter dan het bekende Lamin lodge.
Vanaf Oyster Creek zijn we met een tussenstop in Bajul doorgevaren naar Dog Island. In Banjul hebben we gewacht tot de stroming weer mee ging staan en kon Erik nog inkopen doen op de "Albert markt", een paar ingredienten voor een Gambiaans recept ontbraken nog. Op de markt wederom verbaasde blikken, een witte man die alleen boodschappen komt doen en opzoek is naar casasve meel en palmolie. Een van de groente dames vraagt waar ik het voor nodig heb. Om ebbeh te maken zeg ik, tja dat klopt zal ze gedacht hebben. Haar verbaasde houding naar een toerist veranderd en ze vraagt de man in de winkel achter haar in het Wolof mij aan de juiste spullen te helpen.
's-Avonds eten we bij de Horizon nederlandse patat en appelmoes met Gambiaanse ebbeh soep vooraf en een frisse salade van tomaat en komkommer. Bij het terug gaan naar onze boot ontdekken we dat er een roeispaan verdwenen is van onze dinghy. Al die tijd hadden we met moeite de roeidollen er uit kunnen krijgen en nu had deze roeispaan, vermoedelijk met hulp van de zwemtrap van de Horizon, zich zelf los kunnen frikken. Inmiddels liggen wij in Jurunka Creek en de Horizon is Bitang Bolong Creek ingeslagen, we zullen elkaar verder op de rivier wel weer ontmoeten en houden contact via kanaal 77. We lagen nog maar net of een visser kwam aan peddelen van een ochtend vissen op de rivier. We kochten 2 flinke vissen van hem en deelden onze ebbeh soep met hem. De beste man sprak geen woord engels. Jammer want we zijn wel benieuwd wat hij, als vermoedelijke kenner, van de ebbeh soep vond. Na proeven schonk hij de soep over in zijn eigen beker en vervolgde zijn weg. Of het om te profiteren van het laatste inkomende water was of om beleefd de soep te kunnen accepteren maar buitenzicht over boord te zetten omdat het hele slechte ebbeh was zullen we helaas niet weten. En we zijn natuurlijk ook benieuwd wat hij thuis verteld over deze ontmoeting.


038==110312==15:00UTC==Positie:=13=14,8N==016=05,3W==Bintang=Bolon==
Gister nacht werden we weer benauwd wakker van een droge stoffige Harmattan. De temperatuur loopt overdag in de kajuit op naar boven de 35 Celsius met een luchtvochtigheid van rond de 20%. Op de barometer wordt er steeds regen voorspelt maar het is al maanden geleden dat we dat voor het laatst hebben meegemaakt. Stoffig, droog en warm is het, niet echt een prettige omgeving. We verlangen naar helder tropisch water voor een verfrissende plons, maar ook dat zit er niet in met deze modderstromen waar we nu varen. En omdat veel in het leven een keuze is hebben we besloten niet verder stroom op te varen en de komende 2 weken te gebruiken voor het afbouwen van ons Afrika bezoek en voorbereidingen voor de overtocht naar de Cape Verden.
Jurunka creek zijn we gister ochtend met de getij stroom mee nog een eindje op gevaren en nu liggen we ver in Bintang Bolon nabij het dorp Bwiam. Voor de liefhebbers zijn onze gevaren tracks te downloaden vanaf onze home page www.sy-gabber.nl, ga naar " doe het zelf" en kies daar "Waypoints and Tracks" uit de onderwerpen lijst. Voor de zeilers onder de lezers, de kaarten van CMAP zijn niet helemaal correct, voordat jullie denken dat met ons land te bezeilen is. Je kan de gpx bestanden ook bekijken in Google Earth (kies: Bestand - Openen en dan rechts beneden GPS selecteren) en deze lucht foto's zijn beter gedigigtaliseerd dan de zeekaarten op onze computer, de tracks volgen precies de kreken.
Iedere avond hangen we de klamboe over de bimini zodat we muggen vrij in de kuip kunnen zitten en de kajuit ruim open kunnen houden om nog wat frisse lucht naar binnen te krijgen. Hier in het zoute water valt het gelukkig erg mee met de muggen maar ze zitten er wel. Tegen de malaria slikken we al een paar weken Lariam, stroom opwaarts in het zoete water zou je het binnen 5 dagen te pakken hebben was de verwachting van een Gambiaan.
Ernie probeert het hoofd koel te houden met een water spray
Ernie leest 's-nachts een Ebook in de kuip onder de klamboe     34 Celsius bij een luchtvochtigheid van 19%


039==120312==21:00UTC==Positie:=13=15,2N==016=12,7W==Bintang==
. Een rustige wandeling zit er niet in We willen wel eens weten in welke maanden je hier in West Afrika last hebt van de Harmattan en slaan er onze Gambia/Senegal gids op na. Dat zijn de maanden Januari en Februari. Gelijk maar even doorlezen wat dan de heetste maand van het jaar hier is, en ja hoor dat is dus de Maart.
We hebben een wandeling gemaakt door het grote dorp Bwiam en hebben daar in een van de vele winkeltjes brood gekocht. Bwiam ligt aan een goed geasfalteerde weg, een heel verschil met de wegen in Senegal. Omdat de oevers hier lang niet zoveel vogelleven hebben als in Senegal maar er volgens de pilot hier langs de kreek van Bintang Bolon op het land het meeste wildlife van Gambia zit willen we een wandeling op het land maken. Vroeg in de ochtend zijn we de rivier weer een stuk terug gevaren en we liggen nu voor het dorpje Bintang. De Horizon lag er nog voor anker en Jacqueline komt langs om te vertellen over een mooie wandeling die ze samen met een gids net hebben gemaakt. De Horizon vertrekt en wij gaan de wal op om te wandelen. We worden al opgewacht door Omar de gids maar we gaan liever eerst alleen de omgeving verkennen. Maar om hier alleen te lopen valt nog niet mee, vooral kinderen vinden het erg leuk om met je op te lopen. Maar uiteindelijk lukt het ons om met zijn tweeen in de bush te lopen. De zon is genadeloos heet dus na een 1,5 uur houden we het voor gezien maar we zagen papegaaien, parkieten, grondeekhoorn en apen in een prachtig landschap. Hoelang dit landschap met kustbos nog bestaat is de vraag. We kwamen meerdere plekken tegen waar houtskool werd gemaakt. De echte bomen worden dan gekapt en tot houtskool verwerkt, wat overblijft zijn de palmen, kaalslag en brandplekken. Gebruikten ze maar de solar cookers van het TiLOO project denk je dan. Na de wandeling zijn we wat wezen drinken in de Bintang Bolon Lodge een mooie stek aan het water met uitzicht op ons bootje. Morgenochtend gaan we samen met Omar nog een wandeling maken, dan is de temperatuur nog aangenaam en we willen graag nog meer zien.
handafdruk van een aap     Yellow-billed oxpeckers op een os     Erik op terras van Bintang Lodge, op de achtergrond de Gabber
Landschap van grasland, palmen, cashew, mango, vijg, baobap, kapok bomen langs mangrove creek van Bintang bolon     houtskool maken     oever bij Bintang


040==140312==12:00UTC==Positie:=13=19,0N==016=21,6W==James=Island==
De wandeling in de koele ochtend met Omar was een stuk aangenamer dan in de namiddag. De vogels waren actiever en de ochtend zon zorgde voor een betere licht val. Voor Omar is dit zijn achtertuin en hij wijst ons de vaste plekken van apen, grondeekhoorns en talrijke vogels, zo ook het gat in een grote Baobap boom met vele papegaaien. Op de terug weg kochten we in Bintang verse tomaten, Omar had al garnalen voor ons apart laten houden en bezorgde ook nog op verzoek papaya's. De water voorraad vullen we aan bij een van de vele dorps kranen, alles natuurlijk onder begeleiding van een groepje kinderen.
Het blijft voor ons verbazend hoeveel kinderen en jonge moeders er zijn. "Hello how are you ?", "What is your name ?", een uitgestoken hand om die van jou vast te houden en met je mee te lopen, waar je naar toe gaat lijkt niet uit te maken. Als "Toubab" krijg je alle aandacht. Er wordt door jong en oud gevraagd om "sweeties", "football of "pencils" en "medicins". Een enkeling vertelt je zelfs dat het te koop is en hoeveel het kost in de dorpswinkel als je afwijzend reageert. Wij doen, als voorbij trekkende bezoekers, een bescheiden donatie in de vorm van 20 sets kleurpotloodjes, puntenslijpers, kleurplaten, 4 pakken schoolbord krijt en potloden aan de lokale overheidsschool. Het hoofd van de school komt onverschillig en afstandelijk over terwijl hij het woord over laat aan zijn deputy. Deze vertelt in het kort de belangrijkste doelen en aanpak van de school. Onderwijs voor de omgeving, kinderen komen tot 6km uit de omgeving naar school gelopen. Om de kinderen aan de school te binden wordt er voor eten gezorgd en zijn er huiswerk begeleidingsprogramma's. Ook de zorgen van de school krijgen aandacht; het dak lekt, schoolborden moeten een nieuwe verflaag hebben, lesboeken, huisvesting voor de leraren en zelfs de dagelijks schoolmaaltijd is niet gemakkelijk. Zijn verhaal benadrukt de grote verschillen tussen de werelden waarin we leven. We reizen zonder te werken van gespaard geld met ons eigen huis en alle gemakken bij ons in een omgeving waar de kleine uitgaven van vandaag en morgen niet met zekerheid gedekt kunnen worden met het inkomen, laat staan dat er sprake is van sparen. In de vele winkeltjes en straatverkoop punten probeert iedereen wat geld te maken. Hier koop men niet een pakje met 24 bouillon blokjes, dat is te veel geld tegelijk, de blokjes worden per stuk verkocht. Ook rijst, meel en andere producten zijn te koop in kleine hoeveelheden van slechts één maaltijd per keer.
Met het getij mee en de wind van achteren varen we Bintang Bolon uit en liggen nu op anker bij James Island. Een klein eiland met de ruine van een fort uit vroeger tijden. Het fort is zelfs in handen van Nederlanders geweest. Bij de verdeling van Gambia en Senegal tussen de Engelsen en Fransen is afgesproken dat Gambia net zo breed mocht zijn als dat je met een kanon vanaf midden rivier naar beide oevers kon vuren. Zo'n kanon ligt nog tussen de fort resten op het eiland. Werd jarenlang de bevolking hier verhandeld ging dat na de afschaffing van de slavernij gewoon door met de verhandeling van hun land.
Water tappen in Bintang
Met Omar op safari
James Island
De grens van Gambia, hoe ver kan een kanon schieten vanaf midden rivier     Gabber op anker voor James Island     Gabber op anker voor James Island


041==180312==12:00UTC==Positie:=13=27,8N==016=37,7W==Oyster=Creek==
Dolfijnen in de Gambia
We vinden een andere peddel op de plaats waar we een week eerder de onze verloren
De Gabber is weer terug op de vertrouwde ankerstek nabij Denton Bridge in Oyster Creek. Als je voor de tweede keer ergens komt is er geen ontdekken en afwachten meer, maar vrolijke herkenning en terug zien. Met de verkoelende wind van zee lijkt de warmte hier meer mee te vallen dan in het binnenland. Toch is het gewoon ruim 35 graden, Ernie slaapt al een week in de kuip onder de klamboe. Om overdag af te koelen springen we regelmatig over boord, de open zee is circa 1000 meter verder op en brengt ieder getijde vers zee water in de creek. Zoet water is voorhanden dus afspoelen kan gemakkelijk.
Onze trip op de Gambia rivier en de zijkreken van Jurunka, Bintang en Lamin waren de moeite waard. Op de Gambia hebben we weer veel dolfijnen gezien, ze zijn wat slomer dan de dolfijnen op zee en een slag groter. Vlak bij de ankerstek waar we onze peddel een week geleden verloren zagen we er op de terug weg een drijven. Snel de bijboot overboord, de buitenboord er aan, en met richting aanwijzingen van Ernie zette Erik de achtervolging in van de met de eb meestromende peddel die richting duisternis en open zee ging. Wij noemen het hier tegenwoordig "Peddel point" en geen Lamin of Dog point.
Lamin Lodge, je moet er geweest zijn om er over te kunnen meepraten. Dus we bezochten ook deze onder zeilers bekende stek. Een goed beschutte ankerplaats met zelfs nu nog meer dan 15 boten, niet allemaal bewoond. Voor een koud pilsje en een maaltijd naar westerse normen kan je in de lodge terecht. Nu even niet want de tent was dicht. Het dorp Lamin is circa 15-20 minuten lopen. Hier zijn vele kleine winkeltjes en wat straat verkoop. Meer leven is er langs de asfalt weg, maar dat is nog even doorlopen. Vanaf de asfalt weg zijn er verzamel busjes die naar Serrakunda rijden. Wij geven de voorkeur aan Oyster Creek, het is er minder toeristisch en ook hier koud bier of frisdrank. Tevens maaltijden maar dan in lokale tentjes, vers brood nabij de dinghy landing. Prima verbinding met Serrakunda en Banjul op 5 minuten lopen. En ook hier geen gebrek aan vriendelijke en bereidwillige bootboys voor het aanleveren van vers water, brandstof, gas, vis, garnalen of wat je ook georganiseerd wilt hebben.
Uitzicht vanuit Lamin lodge


042==210312==12:00UTC==Positie:=13=27,8N==016=37,7W==Oyster=Creek==
De afgelopen dagen zijn we met de verzamelbus naar Banjul gereden om daar op de "Albert markt" rond te struinen. Nu lijken alle witjes op elkaar dus op de eerste dag hadden we al gesprekken met martkdames dat ze Erik herkenden van de dag ervoor. Maar na 3 dagen Albert markt kan het kloppen dat ze denken, "daar heb je ze weer". De eerste dag was het inkopen doen voor Gambiaanse Ebbeh soep. De tweede dag een lapje stof kopen om een nieuwe korte broek voor Ernie te laten maken. En de derde dag de broek ophalen. Op de markt worden ook maaltijden gekookt, voor verkoop ter plaatse of als catering voor bij de veerpont vertrek plaats. Erik kan het dan niet laten om uitgebreid in de kookpotten te kijken en te horen wat het is. De keuken van het catering bedrijfje is niet meer dan 3 draagbare houtskool fornuisjes in een ruimte die kleiner is dan een nederlands bushok.
Ernie speelde vandaag duetjes met Roel (alt-blokfluit) van de Horizon. Dat waren weer eens andere klanken dan het Jembe getrommel dat hier vaker te horen is. Gister avond lekker barracuda gegeten verzorgd door de mannen van "Denton Bridge boating and fishing association" voor de zeilers. We liggen hier nu met 3 nederlandse boten, een zweedse en een engelsman die zijn bootje aan het opknappen is.
Op ons gemak maken we de Gabber klaar voor vertrek, de dieseltanks zijn vol, het zoetwater is aangevuld, de was wordt gedaan, de voorraden eten aangevuld. Later in de week gaan we nog verse groente en fruit kopen. We verwachten niet dat we ons visum gaan verlengen volgende week, maar een vertrek datum hebben we nog niet.
Ernie en Roel fluiten een duet in de kuip
Vis en groente kan je op de markt laten malen      Pelikanen verzamlen in de Baobab boom


043==220312==12:00UTC==Positie:=13=27,8N==016=37,7W==Oyster=Creek==
Veel medicijnen en medische handboeken aan boord van de Gabber
Ernie lacht weer
Wij kozen er voor om de bijwerkingen van Lariam voor lief te nemen in de bescherming tegen malaria. Voor langdurig verblijf in malaria gebieden wordt Lariam ook geadviseerd in plaats van het duurdere en moderne Malerone. In Nederland hadden we al proef geslikt om te zien of we gevoelig waren voor de bijwerkingen. Maar ja als je al een nadenker of een slechte slaper bent merk je dan snel de verschillen ? De bijsluiter en de GG&GD adviezen zijn geruststellend. De meeste gebruikers slikken het voor vakanties van een week of twee en niet zoals wij nu ruim 11 weken. Al een aantal weken werd Ernie midden in haar slaap in paniek wakker en dit kwam steeds vaker per nacht voor, "ik zit niet lekker in mijn vel" werd een terug kerende opmerking van haar. Daardoor zakte het ontspannen gevoel en plezier in het reizen de laatste dagen bij haar weg. We zochten de aanleiding in de niet te ontlopen warmte en paste daaarom onze reis aan. Een paar dagen geleden was Ernie helemaal "hieper de pieper". Zo onrustig dat stil zitten niet meer ging, de hele nacht over het dek heen en weer lopen, een heel onaangenaam gespannen gevoel hebben. Erg verwarrend omdat het geen herkenbare gevoelens voor haar waren en ze niet begreep waardoor het kwam. Voor Erik erg lastig om mee om te gaan zo'n reis/levens gezel en bemanningslid, is het Ernie of de Lariam die over het dek loopt te ijsberen in 35 graden Celsius ?
Duidelijk was dat het zo niet door kon gaan. De voorraad medicijnen, handboeken en internet werden geraadpleegd en steeds meer kwam het beeld naar voren dat de bijwerkingen van Lariam de oorzaak konden zijn en dat deze doorbroken moesten worden. Uit onze uitgebreide boord apotheek was één pilletje Diazepam genoeg om de rust weder te laten keren en een flinke slaap achterstand in te halen. Nu, na het stoppen met Lariam is alles weer OK. 's-Nachts kan er goed doorgeslapen worden, onrustgevoelens zijn weg en helder nadenken en handelen is weer mogelijk. Een mens is eigenlijk maar een rare chemische fabriek, waar je beter eten in kan stoppen dan allerlei medicijnen. Wij zijn ernstig geschrokken door dit voorval, 1 op de 250 gebruikers heeft waarschijnlijk in meer of mindere mate last van de bijwerkingen schijnt het. Slechts de uitzonderlijke, 1 op de 10.000, gevallen worden meer vermeld, dus wij dachten net als bij een loterij die kans wel mis te lopen.
Het is nu de droge tijd in Gambia, muggen hebben we nauwelijks gezien en we zetten binnenkort koers naar malaria vrije wateren. Tot die tijd gebruiken we de klamboe, deet (anti-muggen olie) en citronel olie. Daar voelen we ons een stuk prettiger bij.


044==230312==16:00UTC===Positie:=13=26,5N==016=34,6W==Half=Die==
Op Serrakunda market hebben we gisteren de vers voorraad aangevuld en wederom het zoetwater laten op toppen door de mannen van Oyster Creek. Van Mambo kregen we 2 flinke moten "butterfish", 15 minuten stomen in aluminium in de senegalese saus Yassa (ui, beetje olie, veel mosterd, madam janet peper of piment, tamarinde of citroensap,beetje bouillon) en smullen maar. 's-Avonds de bluetooth GPS bij Per (de zweedse solo zeiler) wonderbaarlijk aan de praat gekregen en daarna buurten bij Simar (Simon en Marjol) een nederlandse boot die geruime tijd op de Cape Verden had gevaren. Met hen ruilen we onze Senegalese vlag voor een overzichtskaart van de Cape Verden met veel details van de havens en ankerplaatsen.
Vrijdagmorgen zijn we de Chitabong bolon weer door gevaren om in Banjul te komen waar we nu voor anker liggen samen met de Horizon. 's-Middags een stempel gehaald in het paspoort zodat we vrij zijn om te vertrekken. Zondag zetten we koers naar de Cape Verden zijn nu de plannen. Morgen eerst nog aapjes kijken in het Bijilo bosreservaat en een dagje toerist zijn. Vandaag hebben we weer de ons vertrouwde Albert markt van Banjul bezocht voor palmolie, tamarinde en een ansichtkaart. We troffen de ansichtkaart verkoper midden in zijn vrijdag middag gebed. Hij wou al inschikken op het matje met de vraag aan ons of we mee wilden bidden. Zou niet misstaan hebben, want de openbare weg was vol geknielde gelovigen, slechts de rijbaan werd vrij gelaten voor de voorbij rijdende auto's. We sloegen het aanbod beleefd af en gebaarden dat we later terug zouden komen. Op de markt waren vele kraampjes verlaten, maar wel open. De (vermoedelijk) christelijke collega markt verkopers hielden een oogje in het zeil en konden zelfs de handel waarnemen ontdekten we.
Na het vrijdagmiddag gebed is het de gewoonte om aalmoezen te geven. Ook de president doet hier aan mee. Een pick-up met militairen ging door de straat en deelde zakken geiten vlees uit. De ordelijke rij werd dichter bij de pick-up rommeliger door de gretigheid van de mensen. Maar als het je lukte een zak te bemachtigen dan kon je gewoon je weg vervolgen zonder lastig te worden gevallen.
Gerookte catfish wordt veel verkocht
Het  vrijdagmiddag gebed kan gewoon op de openbare straat


045==250312==16:00UTC===Positie:=13=26,5N==016=34,6W==Half=Die==
Erik (rechts) met aap, Green monkey
Rode colobus, bedreigde soort
Een dag vol aapjes kijken was het. Met de verzamelbus en gele taxi rijden we naar de kuststrook waar de hotels staan en om de hoek van het Senegambia hotel het Bijilo nature park te vinden is. Onze taxi chauffeur moet om het toeristen gebied van de hotels in te rijden een pasje halen, het is het reguliere openbare vervoer verboden om hier met witjes te rijden. Voor de hotel bezoekers zijn er speciale, beter onderhouden, taxi's tegen dito prijzen. Ter vergelijking, een hotelbezoeker kan een taxi huren voor DL 500,- om naar Serrakunda te komen, voor zijn veiligheid en gemak wordt een gids geadviseerd voor DL 750,- (halve dag) terwijl wij voor DL 7,- p.p. vanaf het hotel naar Serrakunda market rijden in een verzamelbusje dat circa 500 meter vanaf het hotel te vinden is. Een rare aparte wereld zullen we maar zeggen.
In het Bijilo park krijgen we uitleg over het park en de wandel route, het advies om een gratis gids mee te nemen slaan we af. Al snel zien we een aantal Green monkeys nabij het pad, en binnen de korste keren springt de brutaalste op de schouder van Ernie en later ook bij Erik. De beestjes zijn gewend aan toeristen en dol op pinda's. Een familie groep van de schuchtere en zeldzame Rode colobus hangt een eindje verder in de bomen. We zijn al wat later op de dag en het aantal vogels valt tegen. Maar we zien, de bekende rode en zwarte neushoornvogel en Erik ontdekt ook de zeldzamere snowy-crowned robin-chat en Jacqueline van de horizon spot een gieren nest met jongen en Ernie twee Palm nut vultures. Altijd handig om met meer ogen rond te lopen.
Keurig afgeschermd in hun vertrouwde habitat van overdaad en luxe zien we vele verse toeristen herkenbaar aan hun bleke huidskleur genieten van zon, zee en strand. Wij waren in de gelegenheid om Gambia op een andere manier te verkennen en dat beviel ons prima. Misschien wat minder avontuurlijk, tenslotte waren we iedere avond gewoon thuis in ons eigen huisje/bootje.
Terug aan boord vieren we met yoghurt taart bij de koffie de 89-ste verjaardag van de vader van Ernie. Net als de horizon stellen we de vaarplannen bij, de verwachte wind is krachtiger en meer uit het westen dan ons lief is. Alhoewel het deze zondag morgen mee lijkt te vallen.


046==280312==16:00UTC===Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
Drie-en-vijftig uur geleden gingen we anker op bij Banjul met het plan om naar de Cape Verde over te steken. De wind zou matig noord zijn en later in deze week naar noord oost draaien volgens de verwachtingen. Met een beetje geluk zouden we dan zeilend naar de zuidelijke eilanden van de archipel kunnen komen. Helaas de matige wind was te weinig en te veel uit het westen, we maakten van de nood een deugd stelden de plannen bij en koersden noord richting Dakar. Sinds vanmiddag liggen we bijna op dezelfde plek als 3 maanden geleden weer op anker bij de CVD. Een tocht van 147 Nm bracht ons slechts 79Nm noordelijker.
Van bijzondere dingen maken we foto's, zo ook van de eerste regen sinds maanden die we vanmorgen kregen. Een prima gelegenheid om met zeewater de boot, touwen en alles aan dek te ontdoen van de stoffige kleilaag die door de harmattans aan dek was gewaaid. De regenbuien spoelde alles lekker zoet na.
Vanuit Dakar zijn de Cape Verde makkelijker bezeild met de heersende noordelijke winden. Maar eerst even een paar dagen bij komen. Misschien de bijboot laten repareren, deze lekt steeds meer. Ook eens horen of we eventueel snel en goedkoop de kant op kunnen om het onderwaterschip schoon te maken en in de anti-fouling te zetten. En via internet gaan we zeker op zoek naar vluchten naar Nederland. Een oversteek naar de Carieb is uitgesteld tot dit najaar dus volop tijd voor de Cape verden en Nederland bezoek.
Voor het eerst sinds maanden regen wolken en regen boven de Gabber


047==290312==16:00UTC===Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
De eerste dag Senegal zit er al weer op. Ernie moest gisteravond snel een nieuwe gastenvlag schilderen omdat we de onze geruild hadden met Simar tegen een zeekaart van de Cape Verde. Vanmorgen op routine naar de immigration voor een stempel in het paspoort, dat de boot in Senegal mag zijn hadden we in januari al geregeld voor een periode van zes maanden dus dat was in orde. In Dakar geld pinnen en wat boodschapjes bij de Casino supermarkt. Op Place de indepance aten we de take away hapjes op als lunch. We zaten daar niet echt op ons gemak, circa 10 kooplui (zonnebrillen 3x, T-shirt 2x, houtenbeeldjes 2x, horloges 1x, sieraden 1x, telefoonkaarten 2 x) boden hun waar aan. En een 5 tal jongentjes, die je de beste kansen van de wereld gunt, kwamen bedelend langs. Dan krijgen een broodje gezond, gefrituurde garnalen en samosa's een beetje een wrange nasmaak.
Vandaag kwam ook de jubileum uitgave van de Ziltmagazine uit met een artikel over o.a. onze tocht op de Casamance en Saloum en onze favoriete zeilvereniging "De nederlandse vereniging van toerzeilers". Helaas stond er geen directe link naar onze homepage bij, maar voor de geinteresseerden die ons gevonden hebben hieronder twee kaartjes met links naar onze gevaren routes. Klik op de kaarten om op de download pagina te komen. De Z-symbolen op de kaart zijn onze ankerplaatsen, maar eigenlijk kan je overal prima voor anker in dit beschutte vaargebied. Voor de lezers van onze homepage die Ziltmagazine niet kennen, hierbij een link naar Ziltmagazine aflevering 72 als pdf.
Erik en Ernie en de Gabber


Gevaren tracks en ankerplaatsen op de Casamance, klik om op downloadpagina te komen      Gevaren tracks en ankerplaatsen op de Saloum, klik om op download pagina te komen



048==020412==16:00UTC===Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
Feest in de straten van Dakar, Macky Sall is de nieuwe president Na een paar dagen CVD en Dakar hebben we meer duidelijkheid over onze plannen. We staan op de wachtlijst voor de trolly om het water uit te worden gehaald zodat we het onderwaterschip een flinke poets en verf beurt kunnen geven. Er zijn twee trolly's voor deze klus maar op dit moment zijn ze aan elkaar gelast omdat er een brede catemaran de wal op moest. Een mooi voorbeeld van vakmanschap met de beperkte middelen die hier voorhanden zijn, "niets is er, alles kan". Een engelse zeiler, die we in Graciosa al gezien hadden, komt morgen langs om de bouw van een zeilende dinghy voor ons te bespreken. Kortom we zijn voorlopig nog wel even bij de CVD en in Senegal te vinden. En dat is zeker geen straf, voor morgenavond is er een etentje georganiseerd. Een van de boten gaat een diner maken in Cubaanse stijl, hoeven we niet naar de overkant en kunnen we toch al van het eten al daar genieten. In het woensdag avond radio netje (20:30 UTC, 14.153Mhz) met de Bodyguard, die nu in Cuba ligt, maar eens horen wat zij zo al eten.
Macky Sall werd vandaag ingezworen als de nieuwe democratisch gekozen president van Senegal. Reden voor een feestje in Dakar stad. De grootste drukte was vanmorgen hadden we op TV gezien, een rondrit door een juichende mensen massa. Toen wij in de stad waren was het net afgelopen en de opgetogen mensen liepen met vlaggen, spandoeken en hun mooiste kleren naar huis of vervoer terug naar buiten de stad. Woensdag wordt het weer feest, ter ere van de onafhankelijkheid volgens de taxi chauffeur.


049==050412==16:00UTC===Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
Meestal schuwen we de drukte en grote mensen massa's, maar ter ere van de viering van de 52 jaar onafhankelijkheid van Senegal zijn we naar de parade gegaan. Al om 09:30 stonden we langs de weg te wachten en te wachten om net als de Senegalezen een glimp van de nieuwe president te kunnen opvangen. Een agent zag er op toe dat we niet met onze voeten over de trottoirdrempel staken en het lukte Ernie nog om een voordringende dame met sierlijk geknoopte hoofddoek naar de andere kant van de straat gedirigeerd te krijgen. En dat was niet makkelijk want de dame had een uitlacherige houding van "dit is mijn stoep" en "het is mijn president", gelukkig kwam er bijval van omstanders, waarna de agent haar weg stuurde.
Nieuwe president van Senegal wordt toegejuichd
Nieuwe president van Senegal wordt toegejuichd Macky Sall kwam twee keer langs en werd met applaus en gejuich onthaald, een uurtje later kwam het defilé van alle leger en politie onderdelen vlak langs ons stoepje gelopen. Bij populaire eenheden en als er familie of vrienden in het publiek stonden klonk er applaus en gejuich. De geuniformeerde mannen en vrouwen liepen er groten deels ontspannen bij, al hadden sommigen een heel serieuze strenge blik vooruit. Jong en oud waren vertegenwoordigd in het defilé en de oudstrijders kregen een wel gemeend onthaal. Klik op de foto voor een Youtube impressie of zie ons Youtube kanaal.
Na het defilé gingen we met zo'n kleurrijke verzamel bus retour naar de CVD. We waren samen met de zwitserse Alex en Ursula , de bemanning van de Silmaril, (met dank voor de foto's bij dit verhaal, want zij hebben een prima telelens). Onderweg naar de "bushalte" werden we aangesproken door een vriendelijke toeristen husselaar die ons tipte over een worstel wedstrijd die in de namiddag gehouden werd. Het vooruitzicht van traditionele dans en het authentieke karakter haalde ons over de streep om naar het stadion te gaan. Een medewerker van CVD begeleide ons op deze trip.
Jong en oud doen mee met de parade, klik op de foto voor een Youtube flimpje van 5 minuten     Ongebruikelijk dat we ons in mensen massa's begeven
Een uur voor aanvang van de wedstrijden waren we in het stadion Demba Diop, samen met zo'n paar duizend Senegalezen en een handje vol toeristen. De worstelaars werden begeleid door hun team genoten, maar vooral ook door mannetjes met zakken vol talismannen, gelukbrengers en kwade geesten verdrijvers, niet voor de verkoop maar in de verwachting dat het de overwinning dichterbij zou brengen. Al ruim voor de wedstrijden lopen de worstelaars zich warm op het veld en voeren allerlei eigen rituelen uit. Meerdere keren rond het veld lopen, soms een pasje achteruit, water over zich uitgieten in de worstel ring, met een water pot op je hoofd rond lopen en hem dan kapot gooien in iedere hoek van het stadion, zand van vorige wedstrijden uitstrooien in de worstel ring, zand van dit stadion meenemen, meerder malen door een hoepel heen stappen, kettingen om en af doen, en alles wat nog meer helpt ...
Klik op de grote foto voor een Youtube impressie of zie ons Youtube kanaal.
Senegaleze worstelaars in actie

Rituelen vlak voor de worstel partij     De worstelaar en zijn team maken een dansje     Een als leeuw verklede danser

Zakken vol talismannen en geluksbrengers worden in de ring gebracht Het leukste waren de imponerende presentaties en dansen die de teams maakten, deels met bijval van hun supporters op de tribunes. Vier djembe (trommel) groepen zorgden voor de begeleiding, en een aantal dames en heren zongen traditionele liedjes over worstelen, leeuwen etc ... En zoals tot nu toe bij alle georganiseerde happeningen die we gezien hebben verliep het in een uiterst ongedwongen gemoedelijke sfeer zonder zichtbaar draaiboek of enige regie. Op meerder momenten was er gelijktijdig: dans, zang, toespraak, rituelen in de ring, rituelen op het veld en meldde zich een nieuw team in het stadion. Een als leeuw verklede danser danste met korte onderbrekingen het gehele tournooi door met bewegingen, ritme en een timing gevoel dat we nog niet eerder gezien hadden.
Vooraf aan de worstel partijen werden de laatste rituelen uitgevoerd en de spelers kregen daar ook ruim de tijd voor van hun tegenstander en de scheidsrechters. Een wedstrijd is gewonnen als de verliezer met zijn schouder de grond heeft geraakt, sommige wedstrijden waren heel kort, eenmaal in een goede greep en uit evenwicht gebracht is het gedaan, soms met worp over het staande lichaam van de winnaar heen, maar meestal met "beentje haken".
Het was een geweldig feest waar de senegalezen geen druppel alcohol voor nodig hadden. Even na achten waren we weer terug op de zeilclub na een prachtig namiddag vermaak in authentieke sferen. De terugrit deden we met 5 passagiers in één taxi, Ernie in de achterbak van de station wagen. Nee geen opgesloten gevoel, de achterruit was er uit en de klep kon niet goed dicht.
Enthousiast pubiek in het stadion, klik voor Youtube film


050==080412==16:00UTC===Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
Met ons langdurig verblijf in Dakar behoren we inmiddels tot de vaste inboedel van CVD en omgeving. De taxichaufeurs van de naburige standplaats weten dat we die kant alleen oplopen om lunch te bestellen in hun "kantine". Regelmatig krijgen we de lunch (CFA 500,- Euro 0,75) op de pof mee als er gebrek is aan wisselgeld, later in de middag verrekenen we het dan. Bij de kleurijke verzamelbus zijn we ook vaste klant voor ritjes naar en uit de stad. Het is gezelliger in de bus dan in een taxi en het bespaart ons 6 maaltijden per retourtje.
Erik is al een tijdje opzoek naar een nieuw hoesje voor de camera. Maar de leerbewerkers zijn in Senegal dunner bezaaid dan in Marokko. In rue Faidherbe, tegen over het ministerie van Economische zaken en Douane, vonden we een schoen- annex portefeuille maker. Natuurlijk kon hij zo'n tasje maken, een paar maten meten, een malletje op een stuk oud papier en morgen middag is het klaar. Een mooi versierd stukje handwerk en een praktisch souvenier.
Bij de CVD is het een komen en gaan van nieuwe zeilboten. Gelukkig deze keer ook zeilers die hun gevaren tracks digitaal opslaan. Op onze engelstalige pagina met tracks en waypoints staan nu ook tracks voor de zijkreken van de Casamance en een serie gecalibreerde luchtfoto's van de hele Gambia rivier die te gebruiken zijn in OpenCPN. Klik op "doe het zelf" in het hoofdmenu van onze homepage, www.sy-gabber.nl.
Leerbewerking, tegen over ministerie van economische zaken en douane in Rue Faidherbe, Dakar Senegal

Leerbewerking, tegen over ministerie van economische zaken en douane in Rue Faidherbe, Dakar Senegal    Nieuw camera tasje van soepel leer voor op de riem


051==090412==16:00UTC===Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
Ernie leert spelen op een Afrikaanse dwarsfluit Rondom de CVD is altijd wat te doen. Op een van de andere boten komt regelmatig een Afrikaanse jongen langs die dwarsfluit speelt. Niet zo'n glimmende europese met kleppen maar een zelf gemaakte. Een pijp aan de bovenkant dicht en op de juiste plekken een 3-tal gaten voor een beperkt aantal accoorden. Voor Ernie gelegenheid om een deuntje mee te spelen in een ander ritme. Aan boord hadden we nog een kleine plastic dwarsfluit vanuit de lespraktijk en dat was wel een passend kado. Ernie ontving een Afrikaanse fluit als dank. Een zwarte kunstof pijp, versiert met inkervingen en smalle stroken duck-tape nabij het aanblaas gat. Regelmatig wordt er geoefend op de nieuwe fluiten. Klik op de foto voor een Youtube filmpje.
Erik kreeg een hele serie gecalibreerde sateliet foto's van de Gambia rivier die als kaart materiaal gebruikt kunnen worden in het navigatie programma OpenCPN. Dat was aanleiding om op zoek te gaan naar hoe deze GoogleEarth beelden verzameld waren. Met het programma GE2KAP bleek het een fluitje van een cent om zelf gecalibreerde satiliet beelden te verzamelen vanaf Google Earth. GE2KAP is een programma dat geschreven is in REXX, dus naast GE2KAP moet ook de "oorexx interpreter" geinstaleerd worden. Klinkt ingewikkelder dan het is en de beloning is zeer de moeite waard. Op www.oorexx.org kan de "interpreter" gedownload worden en GE2KAP is te vinden op,www.gdayii.ca. Inmiddels hebben we nu het hele rivierengebied van de Casamance en Saloum als sateliet beeld beschikbaar voor gebruik in OpenCPN. Hadden we dat maar eerder gehad, misschien dit najaar nog een keer naar de Casamance om tussen de flamingo's en pelikanen te varen.


052==100412==16:00UTC===Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
Ergens langer blijven betekent ook dat je meer van de plaatselijke seizoenen mee krijgt. In Gambia zagen we de mango bomen in bloei staan en met vele kleine vruchten. Nu inmiddels ruim 6 weken verder komen er steeds meer mango's in de stalletjes en op de markt. Over een paar weken, als het mango seizoen er echt is, vallen ze als overrijpe vruchten uit de bomen en worden ze vaak cadeau gedaan als je groenten of fruit koopt. Voor ons een prima gelegenheid om weer eens zelf jam te maken. Zo zie je maar weer dat de moestuin die we een paar jaar hadden onderdeel was van voorbereiding op het maken van een lange zeilreis.
Vanaf een handkar kopen we 3 kilo rijpe mango's en wat sinaasappels. We schillen de mango's, snijden het vrucht vlees los van de pit. Persen 2 sinaasappels uit, snijden 4 bolletjes stemgember heel fijn. De mango's en de pitten doen we samen met het sinaasappelsap, de stemgember en circa 5 eetlepels of meer suiker en een vleugje kaneel in een ruime pan. Daarna brengen we alles aan de kook en maken al roerend en met de stampotstamper het vruchtvlees tot moes. Na 15 minuten door koken, halen we de mango pitten eruit en de hete jam gieten we daarna in steriele potten. Wij houden van frisse jam, dus gebruiken weinig suiker. Gelukkig is gelatine of geleisuiker niet nodig om het vruchtvlees van de mango in te dikken want we konden het niet vinden in de winkel.
Bij een naburig hotel zit altijd een pelikaan met zijn poot vast aan een touwtje. Een treurig gezicht vonden wij het altijd. Vandaag troffen we de pelikaan boven op een geparkeerde auto aan. Hij was los uit zijn enkelband en genoot zichtbaar van zijn herwonnen vrijheid. We spraken het beest bemoedigend toe maar dat de liefde wederzijds zou zijn hadden we niet verwacht. Hij sprong van de auto en kwam op ons af. Als ie zo tegen je aan schurkt is een pelikaan best groot en die snavel helemaal. We hoopten dat de liefde zou bekoelen als we wegliepen richting hoofdweg. Maar nee hoor, parmantig sjokte het beest pal achter ons aan helemaal tot aan de hoofdweg. Het moet een raar gezicht zijn geweest want mensen die het zagen schoten in de lach. De Pelikaan had ook zin in een wandeling leek het wel. Hij had vooral een oogje op Ernie. Met zijn bek omhoog kwam hij ruim boven Ernie uit die zoveel aandacht niet echt kon waarderen. Een Senegalees pakte de pelikaan in een stevige greep en bracht hem weer retour hotel.
Pelikaan loopt met ons mee


053==130412==16:00UTC===Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
Chris en Nicole zijn de nieuwe eigenaren van de zwemtrap Onze oude zwemtrap verkochten we in januari aan het scheepsbenodigdheden winkeltje op het terrein van de CVD. De zwemtrap stond bij ons al de hele reis in het gangboord zonder dat we hem gebruikten, de nieuwe vaste zwemtrap die achterop zit bevalt prima. Voor ons was de verkoopprijs een compensatie in de kosten voor de bijboot reparatie en een vorm van "ontwikkelingshulp". Vandaag ontdekten we dat we op het gebied van ROI (return of investment) hier prima in de leer kunnen gaan. De inkoop prijs was CFA 5.000,- en de nieuwe eigenaar was blij dat hij de verkoopprijs kon terugbrengen naar CFA 35.000,-. Nog altijd een mooie prijs voor een RVS zwemtrap met geschiedenis. Samen met Chris en Nicole aan boord van hun Maurice Griffit gaat de trap verder op reis, vermoedelijk naar Guinea-Bissau en verder.
De afgelopen dagen hebben we ons verder verdiept in de bijwerkingen van Lariam. En tja als we dit van te voren geweten hadden waren we er niet aan begonnen. Zelfs het Nederlandse leger gebruikt het niet meer ! In een Radar uitzending van oktober 2010 wordt gewaarschuwd voor de risico's van Lariam. Gelukkig hebben we er niet allebei last van, Erik heeft het middel vroeger al maanden achtereen gebruikt zonder problemen. Volgens onderzoek in 2003 (British Medical Journal) valt hij daarmee in de 58% die geen last hebben, 42% van de gebruikers meldt gemiddelde tot ernstige neuropsychische bijwerkingen te hebben. Gisteren een emailtje gestuurd naar de Radio Medische Dienst met vragen om advies om de bijwerkingen te onderdrukken. We kregen binnen enkele uren een betrokken advies retour. De bijwerkingen (paniek gevoelens, radeloosheid, slapeloosheid, heimwee, malende gedachten) zijn minder maar steken af en toe hinderlijk de kop op.
De halfwaarde tijd (de tijd waarin de helft van de oorspronkelijke dosis door het lichaam is afgevoerd) van Lariam is gemiddeld 3 weken. Dus het zal nog wel even duren voor Ernie van de bijwerkingen verlost zal zijn. Voor de liefhebbers een mooie rekensom: 12 pillen wekelijks ingenomen van 250 mg na hoeveel weken zit je dan op een verwaarloosbaar niveau van 0,25mg na het stoppen van de inname ?


054==130412==16:00UTC===Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
De Lariam blijft ons bezig houden. Gelukkig zijn we niet de enigste nadenkers daarover, want we kregen van een liefhebber van rekensommen de wiskundige oplossing per email, George bedankt !
  • De halfwaardetijd is 3 weken, dus de afnamefactor per week is 0.794.
  • Ga maar na: 0.794 x 0.794 x 0.794 = 0.5
  • Dus bij aanvang op moment t = 0 is er 250 mg in het bloed. We zeggen U0 = 250
  • Na één week: t = 1 dus U1 = 250 x 0.794 + 250 (Een nieuwe hoeveelheid Lariam erbij)
  • Na twee weken: t = 2: U2 = (250 x 0.794 + 250) x 0,794 + 250
  • Na drie weken: t = 3: U3 = U2 x 0.794 + 250
  • Na n weken: t = n: U(n) = U(n-1) x 0, 794 + 250
    Hiernaast staat een tabel met de uitgerekende restwaarde van ieder ingenomen pilletje op de laatste dag van inname, alles bij elkaar opgeteld zat er op de dag van stoppen met slikken 1137,399 mg in het lichaam. De afnamefactor van 0,794 per week gaat vanaf die datum door zonder dat er nieuwe Lariam bij komt. Om de vraag te beantwoorden wanneer het verwaarloosbare niveau van een honderste pil is bereikt moeten we onderstaande som uitrekenen:
    1137,399 * 0,79^(aantal weken) = 0,250

    0,79^(aantal weken) = 0,250 / 1137,399

    0,79^(aantal weken) = 0,00220

    (aantal weken) = 35,6

    Dat is een schrikbarend lange periode tot 21 november 2012. We houden ons maar vast aan andere mijlpalen: het niveau van 1 pil op 30 april, een halve pil op 21 mei en een tiende pil op 28 juli.
  • Datum inname pil Weken in lichaam op 17 mrt Rest mg van pil in lichaam op 17 maart
    31 dec 11 19,768
    07 jan 10 24,897
    14 jan 9 31,356
    21 jan 8 39,492
    28 jan 7 49,737
    04 feb 6 62,642
    11 feb 5 78,894
    18 feb 4 99,362
    25 feb 3 125,142
    03 mrt 2 157,609
    10 mrt 1 198,500
    17 mrt 0 250,000

    Malarone antimaliria Diazepam om in slaap te komen en Halopirol om rustig te worden Lariam, voor een slechte trip
    Natuurlijk zijn er nog meer opmerkingen te maken. Zo gebeurt de uitscheiding van Lariam door het lichaam voornamenlijk in de ontlasting en met behulp van gal. Dus het eetpatroon is van invloed. Het gewicht van het lichaam is naast allerlei stress factoren op lichaam en geest ook van betekenis. De komende tijd gaan we voor afleiding zorgen, een bezoek aan Nederland, de boot de kant op, het onderwaterschip schoon maken en schilderen. En de dagen dat de slaap niet gevat kan worden mag er een half tabletje Diazepam geslikt worden, maar niet te veel of te vaak want daar wen je aan. Gelukkig was de situatie niet zo slecht dat we naar het zwaardere Haloperidol moesten grijpen. Deze middelen hadden we in Nederland nooit eerder gebruikt en bij de voorbereidingen van onze reis namen we ze mee in de categorie vooruit dan maar, we hebben ook een Epirb, reddingsvlot en nog meer dingen die we liever niet willen gebruiken. Een overzicht van de uitgebreide medicijnkast is te vinden op, www.sy-gabber.nl/gabber/documenten.

    055==190412==19:00UTC===Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum====
    Malarone antimaliria


    Ton en Erik bespreken de ontwerpen voor een zeilende bijboot
    Vanmorgen werden we weer vroeg wakker van de buiten geluiden. Dit maal geen gezang van de vele moskeen rondom de ankerplaats maar van zingende merels. We zijn sinds woensdag avond laat in Nederland. Het was een lange reis vanuit Dakar. Ons vliegtuig vertrok met bijna 2 uur vertraging pas na half drie 's-nachts. Erik miste daardoor zijn aansluitende vlucht in Lissabon zodat we toch nog gezamenlijk van Lissabon naar Amsterdam konden vliegen. Omdat Ernie wat langer in Nederland blijft moesten we de vluchten afzonderlijk boeken, waardoor we vanaf Lissabon in verschillende vliegtuigen zouden zitten. Maar een geluk bij een ongeluk, want door de vertraging konden we gezamenlijk vliegen en kregen we van TAP Airlines een lunch te goed bon. De ruim 13 uur wachten op Lissabon airport brachten we deels slapend door op een van de vele bankjes zonder armleuningen en natuurlijk smullend van een gratis lunch bij de Pizza hut.
    De zingende moslims rondom Dakar kunnen er wat van. Sowieso heb je vijfmaal daags de oproep tot gebed. Maar in Dakar heb je, zeg maar, de vrolijke tak van de Islam, de Soefie's. Onderdeel van het Soefisme is dat je door zang, dans en muziek ook dichter bij Allah kan komen en hem zo kan aanbidden. In Turkije gingen we al eens kijken naar Soefie dansers, minuten lang dansten ze tot in een soort van trance in mooie wijde gewaden op serene muziek.
    In Dakar was er een paar dagen geleden blijkbaar wat te vieren. De hele nacht door was er zang en muziek vanuit meerdere moskeen rondom de ankerbaai. We blijven ons verbazen over hoe vrolijk er in Senegal met het geloof wordt omgegaan en tegelijk hoe veel beslag het geloof op het openbare leven legt. Gebeden geprevel, zang en muziek vanaf de vele minaretten, bidden op iedere straathoek en in ieder kantoor, winkel of vliegveld, terwijl de daagse dingen op een meter afstand gewoon door kunnen gaan. "Oh, ik schuif m'n bidmatje wel even op" of "Oh, kom ik later wel terug of loop even om".
    Vlak voor vertrek uit Dakar bespraken we met Tom het ontwerp voor onze zeilende bijboot die hij gaat bouwen. Tom is een jonge Engelse zeiler die al jaren onderweg is en erg handig is met hout. In Graciosa zagen we hem al aan het werk bij het maken van een vaste buiskap voor een andere zeiler die erg tevreden was over Tom's werk. En ook zijn eigen bijbootje heeft hij zelf gemaakt. Uit Nederland nemen we kleine onderdelen mee als roerophang en dollen, de rest; hout, epoxy en glasvezel is prima in Senegal te koop.


    056==300412==19:00UTC===Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum====
    Na vele jaren stonden we vandaag weer op de vrijmarkt in Utrecht. We moeten toch binding blijven houden met de straatverkoop waar we de laatste maanden altijd ons eten en souveniertjes kochten. Maar nu zaten we aan de andere kant. Vele "kijken niet kopen" en afdingers kwamen langs. Net als in Gambia en Senegal waren hier de toubab's (buitenlanders) de beste klanten, marokkanen, polen en engelsen naast een handje vol wat oudere nederlandse dames bezorgde ons een leuke omzet.
    We kwamen pas na wat omzwervingen terecht op ons plekkie op de kruising Jacobijnenstraat en Predikherenkerkhof in hartje centrum van Utrecht. Al voor achten 's-morgens hadden we onze handelswaar uitgestald op de vrijmarkt in Bussum. Maar een "oranje commitee controleur" vroeg ons op een toon die ons deed denken aan de douane beambte in Dakar waar onze kinderen waren. Eh die hebben we niet, "raus bitte" op de volgende ronde krijg je een bekeuring ! Excuses ala "wir haben es werklich nicht gewusst" zouden niet bijdragen aan een vriendelijker toonzetting was onze verwachting, "het is al veertig jaar een kindermarkt!". Spontaan kregen we kinderen te leen aangeboden van omringende ouders, maar we pakten onze spulletjes en zette koers naar Utrecht.
    De vrijmarkt is altijd een hele drukte. Zittend op een klapstoeltje zie je heel wat volk voorbij trekken. En voor wie van mensen kijken houdt kunnen we het aanbevelen om met wat oud huishoudelijk waar te gaan zitten op de vrijmarkt in plaats van rond te lopen. Je ziet minstens zoveel mensen en het is een stuk minder vermoeiend. Een eindje verder in de straat was er een promotie uitvoering van een west Afrikaans djembe en dans groep. Voor wie niet van reizen houdt maar toch iets van onze belevenissen in het echt wil meemaken kijk eens op de site van Zaouli.
    Ook bij een groep studenten van de Utrechtse School voor de kunsten spatte het enthousiasme eraf, wat het wordt weet ik niet maar hun leuze "brave meisjes zijn stom" is prikkelend genoeg om ze succes te wensen.
    Erik op de vrijmarkt in Utrecht
    Het was weer een hele drukte op de vrijarkt


    057==300412==19:00UTC===Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum====
    Sperziebonen uit Senegal in Nederland te koop We komen maar niet los van Senegal. Gisteren aten we een "typisch hollands" bordje, aardappelen-groente-vlees. De groente waren sperziebonen volgens moeders recept; gekookt, afgieten, klontje boter en een snuif nootmuskaat erover. Waarom komen we dan niet los van Senegal ? de sperziebonen waren gekweekt in Senegal !
    Nazoeken op internet bracht ons bij een publicatie van de Nederlands ambassade over de recente komst van een Nederlanderse teler naar Senegal (Sperziebonen uit de Sahel), hij heeft zijn bedrijf vlak bij Dakar. Kort na de oorlog begonnen als tussenhandelaar in groente en fruit is het bedrijf inmiddels een international op het gebied van groente productie. Door verspreid over verschillende landen en klimaat zones landerijen te hebben kan Van Oers United het gehele jaar door in Nederland allerlei groente leveren zonder afhankelijk te zijn van de Nederlandse seizoenen.
    De tijd in Nederland gebruiken we intensief met bezoekjes, etentjes, boodschappen, internet bestellingen, tandarts en huisarts visite. Wederom is het ouderlijk huis van Ernie meer een Bed & Breakfast voor ons. Niet echt rustgevend of een "leuk dat de kinderen thuis zijn". Hieronder een paar foto's van onze hollandse uitstapjes: haring happen met de bemanning van de Vida vagabunda (en Tucan truckers), kroketten eten, toerist in eigen land met een bezoekje aan stadhuis Middelburg en diploma zwemmen door het jongste neefje.
    Haring happen met Marscha en Maarten     Zelfs ernie eet een krokettje    
    Even de toerist in eigen land, stadhuis Middelburg     Ons jongste neefje zwemt af voor B    


    058==110512==19:00UTC=====Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
    Erik is weer terug op de Gabber en Ernie geniet nog wat langer van het samen zijn met ouders, familie en vrienden. De reis naar Senegal verliep voorspoedig en na het nodige gehussel met de taxi chaffeurs op Dakar luchthaven arriveerde Erik om 01:15 lokale tijd op het terrein van de CVD. De water taxi vaart dan niet zodat de nacht dommelend doorgebracht moest worden in een van de hangmatten. Dommelend omdat de nachtwaker snurkend in een stoel met een transistor radiotje naast hem de wacht hield. Om zeven uur een ontbijtje gehaald en bij gepraat met de winkelier over de zorgelijke economische situatie in Europa. Tja, waar ze hier al niet van op de hoogte zijn. In Senegal lijkt de toekomst rooskleuriger.
    Op het vliegveld wordt je verwelkomd door electronische billboards die de 7 redenen om te investeren in Senegal uit de doeken deden. Stabiel en open land, Moderne infrastructuur, Gezonde economie, Gekwalifeerde arbeidsmarkt, Juridsche en belangstingtechnisch aantrekkelijk, Goede toegang tot lokale en internationale markt, Uitzonderlijke levenstandaard. Senegal maakt deel uit van zegmaar een soort van West-Afrikaanse EEG. Samen met 8 andere landen hebben ze net als de Euro landen één munt en een centrale bank. Of die munt waarde vast is weet ik niet, maar uit de schaarste van wisselgeld en de lage prijzen voor lokale producten meen ik op te maken dat ze zeker niet teveel geld "gemaakt" hebben. Het ontbijtje voor twee personen (stokbrood belegt met gekookt ei en kopje koffie) koste CFA 900,- (Euro 1,38) kijk dat heb je in NL zelfs niet bij de Hema.
    De terugkomst van Erik kwam goed getimed. Onze boot oppas had vervroegd de benen genomen, nee geen Afrikaan maar een nederlands jacht die de stank van rottend zeewier wilde ontvluchten en niet meer afhankelijk was van onze terugkomst met hun gerepareerde stuurautomaat door een plots eigen bezoek aan NL in verband met zieke familie. Tom, de dinghy bouwer, was een dag voor Erik gearriveerd. En ook de technicien van CVD was blij dat de Gabber bewoond was omdat we de volgende dag het strand op zouden kunnen. Gelukkig is dat nu verplaatst naar maandag, maar het gaat wel binnenkort gebeuren.
    Binnenkort gaat de Gabber de kant op met deze trolly, pas de problem je suis une specialiast


    059==130512==19:00UTC=====Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
    Tom geeft een demo met zijn zeilende bijboot De boodschappen uit Nederland zijn weer opgeruimd onder de vloer. Ondanks dat in Senegal bijna alles te koop is neem je het makkelijker mee uit de vertrouwde winkels in Nederland. Vliegen met TAP (Portugal) heeft het voordeel dat je per persoon 54 kg mag meenemen als bagage. De eerst 30 kilo zijn al op de Gabber. In de bagage zat: appelstroop (dat is hier niet), pindakaas (is er wel maar niet zo lekker), sandwichspread (te duur in Senegal), ketjap, gember siroop, stemgember, medicijnen, vitaminen, citronel olie, RVS onderdelen voor de dinghy, 2,5kg koperoxide, waterfilters en filterhouders.
    De koperoxide gaan we mengen met de anti-fouling (Ecofleet van Sigma) om het koper gehalte nog wat hoger te krijgen. Vraag me niet wat er Eco is aan Ecofleet, vermoedelijk een vriendelijke verkoop naam omdat het voldoet aan de afspraken binnen de IMO (International Maritime Organisation). Met een beetje mazzel kunnen we er dan weer 2 tot 3 jaar tegen voor we de kant op moeten. De 20 liter anti-fouling werd geregeld door de technicien van de CVD die ook de leiding heeft over de trolly. Hij regelt ook wat medewerkers voor het krabben, schuren en schilderen. Handschoenen, mondkapjes, plamuurmessen en schuurpapier leveren wij. Het klinkt miscchien wat koloniaal maar er gaat hard gewerkt worden de komende dagen.
    Internationale organisaties hebben nog meer leuke dingen, zo vond ik op de site van het FAO (Food and Agriculture Organization) Gidsen voor soorten identificatie ten behoeve van de visserij er is een serie boekwerken voor de Westelijk Atlantic (Carieb) en de Oost Atlantic (Canarische eilanden, Afrika, Kaap Verdie). Het is wel kost voor de echte liefhebbers als je tot op soort niveau wilt gaan, maar de determinatie sleutels tot op familie zijn voor iedereen goed te volgen door de mooie illustraties.
    Vrijdag kwam Tom aangezeild met zijn eigen gemaakte bijbootje, hiernaast alvast een foto van hoe ons bootje er ongeveer uit komt te zien.


    060==170512==19:00UTC=====Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
    Zoals gezegd is er de afgelopen dagen hard gewerkt aan de Gabber. De twee mannen van de CVD die helpen zijn echte aanpakkers. Een kleine twee uur nadat de Gabber op de kant stond was de grootste drek er al afgekrabt met een plamuurmes. Hier op het strand is geen stromend water of electriciteit dus de traditionele hoge druk spuit kan hier niet gebruikt worden. De volgende morgen moest ik metalen schuursponsjes voor ze kopen om de antifouling nat op te schuren. Boven de waterlijn werd er voorzichtiger gewerkt om de verf niet te beschadigden. Nu het werk zo voorspoedig gaat was er ook tijd om de twee component verf eens goed in de poets te zetten. Onderwater waren er weer de bekende kale plekjes metaal die een extra schuurtje kregen om later in de epoxy gezet te worden. Vandaag op de derde dag uit het water is begonnen met de eerste lagen anti-fouling, vanmorgen 2 lagen nabij de water lijn en 1x het gehele schip, vanmiddag een tweede laag. Morgen nog zo'n dag en dan heeft de Gabber 4 lagen antifouling.
    Ja, met serieuze en goedkope arbeidskrachten is het vrolijk werken. De mannen krijgen CFA 5.000,- per persoon per dag en een warme lunch. Voor de beeldvorming, het uur salaris van een schoonmaakster in Nederland is hier een goed betaald en serieus dagloon voor twee man. De buren, ook aan het werk aan een boot, maken af toe wat gekheid als ik ("le patron") ook nog eens met thee of mint siroop aan kom. De werkuren zijn aantrekkelijk te noemen, van 9:30 tot 17:00 en 2 uur lunch pauze. De lunch is voor het restaurant een beetje een probleem. Hier zijn ze gewend met elkaar uit een groot bord te eten. Nu ken ik mijn gulzigheid, en uit bescherming voor de harde werkers vraag ik dus 3 borden. Bij aanlevering worden deksels gelijk retour genomen en vandaag meende ik dat het gesprek tussen de bediening en de helpers zo iets was als "maar waarom eten jullie dan niet uit één bord".
    Als het werk gedaan is veranderd de omgeving van de Gabber in een sportveld. Dagelijks zijn er meerdere voetbal teams van verschillende leeftijden aan het trainen. Gisteren kwam de voetbal in zee en werd door de wind van land af geblazen. Zonder aarzeling volgde er een sprint door de rottende laag zeewier om de bal te redden. Helaas het water werd dieper dan borst hoogte en de voetballer bleek geen zwemmer te zijn en stopte de achter volging. Een volgende voetballer en zwemmer nam een sprint gevolgd door een duik en borstcrawl. Met zo'n conditie zou dit wel eens een triatlon kandidaat kunnen zijn. Nog indrukwekkender zijn de trainingen van de worstelaars. Opdrukken in vele varianten, zandzakslepen, kikkersprong voor- en achteruit, en her en der ook oefenpartijtjes, alles in het mulle zand. Het is een bijzonder mooi schouwspel vanaf mijn eretribune op het dek van de Gabber. Ik denk dat er zo'n kleine honderd sporters op het strand bezig zijn.
    Ook Tom heeft niet stil gezeten, de basis van onze bijboot is gemaakt uit triplex en de vorm wordt nu nog bijelkaar gehouden door trekbandjes.
    En op Youtube staat al weer een paar dagen een filmpje over hoe we hier het water uit zijn getrokken, zie Gabber op het strand van Dakar
    De basis is gemaakt voor onze zeilende bijboot
    De Gabber komt net het water uit     Een uur krabben met een plamuurmes door twee man    
    bovenwater in de poets, onderwater met metaalspons geschuurd, kale metaal plekjes in de expoxy gezet en water lijn afgeplakt     de eerste twee lagen anti fouling zitten er op    


    061==240512==13:00UTC=====Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
    Erik zijn verjaardag Ernie is sinds zaterdag nacht weer thuis aan boord. De voorraden hollandse producten zijn onder de banken verdwenen. Afgelopen maandag gingen we het water in. Vele vragen hebben we gekregen over hoe dat in zijn werk gaat; duwen, met een bootje trekken ? Nee hoor niets van dat al. Onderwater staat op een diepte van ruim 5 meter en circa 200 meter vanaf de oever een stevige ankerpaal waar een katrol aan vast ligt, door de katrol loopt een staalkabel die aan de achterkant van de trolly vast gemaakt is en de andere kant van de kabel gaat naar de zelfde lier als die ons het water uit trok.
    We liggen nog een paar weken in Dakar voordat we naar de eilanden groep Cape verden zeilen. De tijd gebruiken we om de kleine roestplekjes aan dek bij te werken en wat timmer werk in de kajuit. Ondertussen is Tom dan nog altijd bezig met de bouw van de zeilende bijboot en als Tom klaar is kan Ernie aan het schuren en schilderen.
    Erik viert zijn verjaardag met 1 van zijn kadootjes, een week lang roze koeken bij de koffie en ´s avonds een etentje bij een Ethiopisch restaurant. In de reisgids van Senegal stond er één vermeld, anders hadden we hem nooit gevonden. De taxi chauffeur konden we in de goede richting sturen door te vragen naar het huis van de voorgaande president te rijden, dat was de aanwijzing die we telefonsich kregen van het restaurant. Denk nou niet dat je dan in een keurig geplaveide en opgeruimde wijk van Dakar komt. Die hebben wij hier nog niet ontdekt. Via met zand, stof en afval bedekte wegen door drukke woon wijken met continue handel aan de kant van de straat bereiken we de iets nettere wijk. Na 3 keer vragen, maar nog steeds het restaurant niet gezien te hebben, stappen we maar uit en gaan lopend verder, het moet tenslotte in de buurt zijn. Een smal verlicht reclame bord verraad de aanwezigheid van Labibela in een smalle zijsteeg. Het restaurant is vernoemd naar de Ethiopische stad waar een verzameling van vroeg christelijke kerken te vinden is die uit de rotsen gehouwen zijn. Op het dakterras doen we ons te goed aan een gecombineerde vegetarische- en een vlees schotel. Het is er koel en stil, we zijn even weg uit de hectiek van Dakar. Voor wie van de specifieke keuken en met je handen eten houdt kunnen we dit restaurant van harte aanbevelen. Wij aten ons bord erbij op, maar dat is gebruikelijk in Ethiopie. Het eten wordt geserveerd op een soort van pannekoek, de injera.


    062==300512==13:00UTC=====Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
    Terwijl Tom gestaag aan de nieuwe dinghy werkt klussen wij iedere dag een beetje verder aan boord. Een boot heeft onderhoud nodig en we hebben altijd verbeter puntjes naar aanleiding van het dagelijks gebruik.
    Onze kajuit tafel kan je open klappen zodat je een groot blad hebt, maar dan moet je de tafel niet vol leggen met tijdschriften, DVD's en rommeltjes. Onder de TV was nog ruimte voor een opberg bakje, de rugleuning kan dan nog omhoog, eronder is nog voetenruimte voor als we de bank gebruiken als bed. Met wat kussens ervoor is het niet opvallend in zicht. Je moet echt aan alles denken als je iets wilt veranderen aan boord. Hout kopen, zagen, schuren, vernissen en de tafel is sinds vandaag weer leeg, de rommeltjes liggen voor het grijpen maar uit het zicht.
    De roestplekjes en verfslijtplekken aan dek zijn inmiddels door Ernie verwijderd. Geschuurd tot op het staal, 2x epoxy erover en 2 lagen aflak. Toen de boot op de kant stond is ook de buitenwater kraan verbeterd. Er zat veel sulfide aanslag in de aanvoerpijp, afsluit kraan, leiding en voetpomp door het oppompen van organisch materiaal (zee wier/gras) dat vervolgens aan het rotten en corroderen ging in stilstaand zeewater met metalen onderdelen van de voetpomp. De voetpomp is nu geheel van kunstof. Kraan, pijp en leidingen zijn vervangen en om schoon water te houden zijn een grof filter en gecombineerd fijn en koolstof filter ingebouwd, zie de foto hiernaast.
    Een grof, fijn en koolstof filter moeten zorge voor schoon zeewater aan boord van de Gabber
    De basis wordt met trekbadjes aan elkaar gehouden     Epoxy neemt het werk over van de trekbandjes     Bijna af, stoeljes, midzwaard doos


    063==010612==13:00UTC=====Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
    Diaye fondé wordt gebruikt om het goed gevormde achterwerk te beschrijven. In Wolof verkoop me wat fondé (een zoete pap gemaakt van gierst). Je hebt er klaarblijkelijk genoeg van kunnen eten ! Schoonheids idealen verschillen per cultuur en daarmee ook de openheid waarmee, wat voor de één een taboe en de ander een compliment is, ze benoemd en uitgesproken worden. Ooit kreeg ik van een Kenyaanse bewaker luid lachend te horen "You do not look SLIM at all" toen om mijn naam gevraagd werd bij de poort van een luxieus hotel. Je welvaart toon je daar openlijk met je bolle wangen, dikke nek en dito buik, in Nederland noemen we dat vriendelijk "Hollands welvaren".
    Onze zeilende dinghy in aanbouw, zeg maar in afbouw inmiddels, krijgt veel aandacht en complimenten van iedereen. Van geinteresseerde mede zeilers, de medewerkers van CVD, de kapiteins van de water taxi en vandaag ook van Madam Bijou. Deze charmant geklede vrouw heeft een kraampje net buiten de poort met kleding, sieraden en internationale gasten en eigenaars vlaggen voor de zeilers. Met haar kleurrijke kleding, glimlach en praatje is ze een perfecte reclame voor haar eigen winkel. De voorraad van de winkel staat onder wat kartonnen dozen vlak bij onze dinghy werkplek. Ernie was druk bezig met de eerste lagen grondverf toen ze aankwam om haar kraampje te vullen met kleding gemaakt van exotisch afrikaanse prints. De eerste begroetingen zijn altijd standaard hier in West Afrika "Goede dag" "Hoe gaat het ermee" "Alles goed, ook met het werk" en dan wat complimentjes "Mooie boot" "Goed werk". Maar het gesprek gaat verder; "Waar zit mevrouw en waar zit meneer ?". Mevrouw zit achterop en meneer in het midden. Dat wekt verbazing,"waarom dan ?" We vertellen dat mevrouw de kapitein is en bij het roer moet zitten. Het wordt met vrolijk gelach geaccepteerd. Maar als mevrouw de kapitein is en achter moet zitten dan zijn de bankjes verkeerd, komt er als opbouwende kritiek. Want dat gaat toch niet met de "Diaye fonde" van Ernie. En wederom vrolijk gelach. Ons Frans en Wolofs (de lokale taal) is niet het beste en we vragen om meer uitleg, want wat gaat er niet ? De middelste bank is beter voor de "Diaye fonde" van mevrouw lacht ze ons hartelijk toe. We krijgen een vermoeden waarover het gaat maar zijn nog niet zeker over het manco van onze nieuwe dinghy. We vragen uitleg over "Diaye fonde". Met een grote grijns en geschater pakt ze haar eigen heupen beet, en zegt dat ze van mevrouw mooier en dikker zijn. Als mevrouw moet sturen moet de achterbank breder zijn.
    De rest van de dag begroeten we Madam Bijou lachend onder het gezamenlijk naar elkaar uitroepen van "dikke kont" op zijn Wolofs Diaye fonde.


    064==080612==13:00UTC=====Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
    Gisteravond was eindelijk de oplevering van onze zeilende bijboot. En zoals altijd zijn de laatste loodjes het zwaarst. Het zeil moest tot twee keer toe aangepast worden door de zeilmaker om de juiste maatvoering te krijgen voor onze kleine bijboot. Geen weken wacht tijd op een goede zeilmaker hier, Diego was tot 22:00 uur in zijn werkplaats bezig met de aanpassingen. En na wat vakkundig touw en knoopwerk van Tom ging het zeil laat in de avond omhoog. Een mooi stuk vakwerk in hout, epoxy, zeil en touwwerk was klaar in een tijdsbestek van 3 weken.
    Deze morgen ging ook het zeil bij Tom omhoog voor een oversteek naar Brazilie. Dus wie ook zo'n mooie zeilende bijboot wil, of iets anders maritiems in hout, moet naar de overkant. De komende maanden zakt Tom met zijn "Hooker" (naam van de boot) af langs de zuid Amerikaanse kust om in het najaar van 2013 via de straat van Magallan de Pacific op te varen.
    Met de bemanning van de Horizon (Roel en Jaqueline) hadden we een feestelijke barbeque ter gelegenheid van de verjaardag van Ebrou. Ebrou is een van de jongens van Denton Bridge die altijd klaar staan voor klusjes voor de bezoekende zeilers. Nu is hij opstapper bij de Horizon om zo wat meer van de wereld te zien en te ervaren. Voor Roel en Jaqueline tevens een mooie gelegenheid om in de gesprekken met Ebrou hun reis en leven door andere (west Afrikaanse) ogen terug te horen en te herbeleven. Als cadeau was er een Djembe (trommel) voor Ebrou en het ritmisch slagwerk van hem trok al snel wat andere muzikanten aan zodat wij genoten van een heerlijke maaltijd in de buitenlucht met levende muziek.
    De komende dagen gaat het schilderen van de bijboot gestaag door. Laag na laag met grijze aflak zal de rode grondverf aan het zicht onttrokken worden.
    Tom, de bouwer van onze dinghy, naast de zeilende bijboot.
    Ebou is jarig


    065==110612==13:00UTC=====Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
    Als verjaardags cadeau voor Ebou (de Ebrou uit de eerdere verhalen maar nu goed gespeld) namen we hem gisteren mee naar een happening van de meest favourite sport hier in Senegal. Het tournooi tussen de landen van de Afrikaanse EEG ging niet door maar er was een tournooi tussen 70 worstelaars uit Senegal. Om niets te missen van het spectakel waren we al uren voor aanvang bij het stadion. Genoeg gelegenheid voor een lunch en geslenter door de wijk. Om 15:30 ging eindelijk de kaart verkoop van start en konden we het stadion in. Samen met een handje vol andere bezoekers namen we plaats in de kleine arena voor het worstelen. Het leek wat tegen te vallen in het begin, een leeg stadion, een grote geluidsinstallatie, geen djembe bands, zangers of dansers.
    Dat veranderde gelukkig, om 16:00 uur kwam er een groep van ruim 10 drummers binnen die de handen tot ons vroegtijdige vertrek om 20:15 niet meer stil hebben gehouden. Helaas vroegtijdig omdat we onze laatste ferry van 21.00 uur naar onze boten moesten halen. De zangeressen schoven wat later aan en hun monotone lofzangen klonken ook het gehele tournooi. Bij aanvang van de wedstrijden zat het stadion goed vol en de snoep, ijs, drank, pinda's verkoopsters liepen af en aan. Er werden tot 5 partijen tegelijk geworsteld op het veld onder begeleding van de drums en zangeressen.
    Tegen het einde van het tournooi ging er opeens een golf van gejuich door het stadion. Er bleek een gevierd worstelaar ("Gouy Gui") met zijn clubgenoten het stadion binnen te zijn gekomen die zich tussen het publiek mengden. De honderden toeschouwers vergaten de wedstrijden en gingen uit hun dak van enthousiasme voor deze worstelaar die bij de top 5 van Senegal hoort. Het werd handjes schudden in vele rijen voor hij twee rijen achter ons ging zitten. Dit was voor Ebou de gelegenheid om op de foto te komen met deze worstel beroemdheid. De drummers en het publiek wisten hem te verleiden om in de arena weer een show te geven van zijn danskunsten. Toen hij onderweg ging naar beneden de arena in sprak hij ons, als enige aanwezige witjes, nog kort aan, we waren te verrast om in goed Frans te antwoorden en de djembe's overstemden het praatje. Samen met zijn clubgenoten gaf hij een flitsende show weg met zijn gedans, terwijl in de arena de kwart finales werden uitgevochten.
    Ebou met de worstelheld Gouy gui op de foto.
    Worstel tournooi.


    066==170612==13:00UTC=====Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
    Gabber draait rondjes om anker, en GPS geeft mis wijzing Terwijl in Nederland de Oranje koorts heerst krijgen wij een Afrikaanse portie van buikloop en koorts. Nee niet van eten of drinken van buiten de deur, vermoedelijk een bedenkelijke kwaliteit tomaat die in de thuis gemaakte pizza was verwerkt. De koorts was gelukkig van korte duur, maar hakt er behoorlijk in bij temperaturen van rond de 35 graden. We zijn gelijk begonnen met het drinken van ORS (iso-tone oplossing van zout en suiker) om de vochtbalans op peil te houden. Erik is inmiddels alweer redelijk opgeknapt maar bij Ernie gaat het herstel wat langzamer. En net nu we onze nachtrust goed kunnen gebruiken gaf de GPS om 01:00 's-nachts een anker alarm. Slaperig kijken we elkaar aan, wat is dit nu weer ? Nagenoeg wind stil, geen stroming maar volgens de GPS liggen we plots een kleine honderd meter verderop. We kijken naar de posities van de boten rondom ons, geen verandering te zien. Controleren de ankerketting, hangt getrouw slap naar beneden. En ook geen nabije scheepvaart die ons anker heeft versleept. We gaan weer te kooi maar kunnen moeizaaam de slaap hervatten. Een uurtje later liggen we volgens de GPS weer in ons vertrouwde cirkeltje rond het anker. Loos alarm is de conclusie, maar wel raar.
    Vandaag op internet gezocht of er bijzonderheden waren met de GPS satelieten maar niets kunnen vinden. De nauwkeurigheid van een GPS positie bepaling wordt voornamenlijk bepaald door het aantal satelieten dat gebruikt kan worden. Soms zijn er te weinig zichtbaar of staan ze niet goed verspreid over de hemel boven je. Dat zijn doorgaands maar korte momenten op de dag want inmiddels draaien er ruim 30 GPS satelieten rondom de aarde. Van sommigen is bekend dat ze tijdelijk niet actief zijn. Op internet is dat terug te vinden in de geplande onderhouds schema's en de prestatie diagrammen van de satelieten, zie GPS prestaties. We zijn benieuwd bij wie er nog meer een anker alarm af ging deze nacht door een foute positie van de GPS, stuur gerust een emailtje.


    067==190612==13:00UTC=====Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
    Bij ieder bezoek aan de wal wordt Erik bezorgd aangesproken door medewerkers van de CVD, de winkeltjes en de taxi chauffeurs. Ze willen weten hoe het gaat met "madam". In gebrekkig frans komt dan een antwoord dat ze nog ziek is, maar dat het langzaam beter gaat. "Gelukkig maar, en doe haar de groeten" is het antwoord. De wasvrouw is het zorgelijkst aangelegd en trekt regelmatig een gezicht alsof ze de buikkrampen van Ernie zelf voelt. Wel hart verwarmend die bezorgdheid en de ervaring dat de standaard begroetingen ook uitingen zijn van persoonlijke betrokkenheid.
    Vorige week kon Erik niet slagen op de HLM (markt van 1001 lapjes) bij het zoeken naar een stof voor een nieuwe broek. Er is eigenlijk teveel keuze op die markt. Samen met Jacqueline en Ebou liepen we er uren tussen de naai-ateliers en stapels stoffen maar kochten er niets. Voor wie een idee wil hebben wat er te koop is, kijk eens op de site van Vlisco. Later in de week zag Erik een mooie lap hangen bij een winkeltje in Hann Fishing, "top Design 2012 Guaranteed real wax print". In het kleine naai atelier er tegenover konden ze zijn oude afrits broek wel namaken in de nieuwe stof. Over een paar dagen klaar voor iets meer dan Euro 10,- inclusief de vele ritsen.
    Gister middag liep de koorts bij Ernie plots snel op naar 39 Celsius. Tijd voor proffesionele hulp van een dokter om de mogelijkheid van malaria uit te sluiten en voor het verkrijgen van een goede diagnose en medicijnen. Gelukkig is de Horizon (andere nederlandse boot) in de buurt, ze spreken goed frans en Roel regelde binnen een uur een dokter die bij ons aan boord kon komen. Een vriendelijk jonge dokter, engels sprekend, met goed toegerust onderzoeks koffertje stelde wat vragen deed wat onderzoek en neemt een druppeltje bloed af voor een malaria test. Malaria tests zijn tegenwoordig geen klussen meer voor gespecialiceerde laboranten met microscopen maar kan je eenvoudig zelf doen met de "quick malaria test". Geen malaria is de conclusie, uit het onderzoek, en ook dat Erik kort ziek is geweest, gaat hij er van uit dat het waarschijnlijk een virus is geweest die nu de darmflora van Ernie ernstig overhoop heeft gehaald. Een serie pillen zal binnen 2 dagen verbetering moeten brengen. Dat is een geruststelling, we krijgen nog 2 zelftests voor malaria van de dokter en een rekening goed voor 5 daglonen van een bootwerker.
    Eenvoudige zelftest op malaria, bloeddruppeltje en 15 minuten later weet je het


    068==230612==13:00UTC=====Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
    Erik in het chique, katoenen shirt met borduurwerk afgezet Ernie is gelukkig weer beter, ze klust en rommelt mee aan boord en bezoekt de oever weer. Madam Bijou weet vrolijk te melden dat de Diaye fonde een stuk minder is geworden, dat zijn dan weer de plezierige kanten van een flinke buikloop. Bij de apotheek slaan we extra doosjes antibiotica in nu we toch het recept van de dokter hebben. De laatste dagen zijn we een beetje koopziek geworden. Onder de indruk als we zijn van het technisch werk dat op de CVD gedaan kan worden laten we hier klussen uitvoeren die op onze wensen lijst staan. De lekkende waterzak wordt vervangen door een RVS tank (€280,-), de met succes door ons zelf geplakte bijboot krijgt een beschermhoes over de drijvers (€150,-), setje deelbare roeiriemen (€45,-), nieuwe deksels voor bakskist en gasbun (€30,--), alles hand gemaakt en volgens onze specifieke maatvoering. De klussen moeten een keer gebeuren en na Afrika wordt het alleen maar duurder en moeilijker om ze georganiseerd te krijgen. Tja, we hebben inmiddels een geheel andere beleving van dit ontwikkelings geld verslindende zielige zwarte continent dan je dagelijks in Nederlandse kranten leest. Niets is er, maar alles is mogelijk.
    Ernie kon niet slagen met het kopen van een lapje op HLM-markt, terwijl er toch keuze genoeg was in lappen en jurken (zie foto's). De broek die Erik liet maken bevalt zo goed dat we meer kleren laten maken bij het zelfde atelier. Voor Erik nog een broek en twee chique shirts en Jacqueline van de Horizon laat ook twee broeken maken. De shirts zijn uit de zelfde lap stof als de afritsbroek. Een standaard lapje is hier 12 meter (€15,-) en daar kun je heel wat broeken en shirts van maken. De mouwen en randen zijn afgezet met een sierlijk borduurwerk evenals de rand van het borstzakje.
    En dan nog even een sommetje voor de liefhebbers. De uitwendige maten van de watertank in centimeters: 74 x 45 met één vertikale zijde van 25 en één van 20, de plaat dikte is 2 mm. De lasser zegt ruim honderd liter, volgens ons is ie beter in lassen dan in rekenen, hoeveel liter water hebben we extra bij ons ?
    honderden jurken gezien en geen één hetzelfde    1001 lapjes maken de keuze voor Ernie moeilijk    honderden jurken gezien en geen één hetzelfde


    069==270612==13:00UTC=====Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
    We zijn in de laatste dagen van ons verblijf in Senegal. Al het uitgezette werk wordt opgeleverd, de hoes voor de bijboot was klaar in amper 3 dagen. Onder onze trouwe lezers waren genoeg liefhebbers voor rekensommen, de inhoud van de tank werd door iedereen berekend op circa 72,5 liter. We hebben dus ruim 25% te veel betaald voor onze tank. De nieuwe watertank ligt gevuld in de achterste bakskist. De berekeningen zijn aan de praktijk getest, er gingen ruim 3,5 jerry cans van 20 liter water in de tank. Nadat we het inspectie luik hadden gesealed met Loctite 5926, blue silicone bleef het er ook in zitten.
    Gisteren was de proefvaart met onze nieuwe bijboot. Ernie ging een paar keer op neer naar de Gabber met bagage en we hebben met zijn tweeen en 15 liter water gevaren. Alles ging goed, maar zoals de bouwer al meldde "het is wel een klein bootje". De maximale lengte is 195 cm, de breedte 105 cm, boordhoogte 42cm en mast hoogte 200 cm. Er zit een gaffel tuig op met een oppervlakte van 2 vierkante meter, aangehangen roertje en een midzwaard. Op Youtube staat een film impressie van de proefvaart, zie filmpje proefvaart bijboot
    De naam van het bootje wordt "Diaye fonde", behalve met zeil kan er ook gevaren worden met buitenboordmotor en roeiriemen en er kan gefrikt worden. Midden in de nacht hebben we hem op het voordek gelegd omdat er toen een buitje met flinke golfslag over de ankerbaai kwam. Hij past makkelijk tussen de kotter en de mast.
    De uitbater van het winkeltje tegenover de club had ons met boodschappen tassen zien lopen en deed vanmorgen wederom een aanbieding om bij hem groot in te kopen. Op de vraag of hij dan dezelfde prijzen kon leveren als "King Cash" kwam een ja en lever maar een lijstje in dan maak ik een mooie prijs voor je. Aan handelsgeest ontbreekt het hier niet. Morgen maar eens een lijstje in leveren, scheelt ook nog sjouwen en taxi ritten tenslotte.
    De inhoud van de watertank is goed voor 3,5 goedgevulde jerrycans van 20 liter
    Klik op de foto voor Youtube filmpje van proefvaart


    070==300612==13:00UTC=====Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
    samen met Ebou, Jacqueline en Roel eten we Indonesisch op het terras van de CVD Op woensdag avond was er weer het radionetje met Dennis en Ank (sy-Bodyguard) die op de Amerikaanse Inter Caostal Waterway varen. In het netje doen ook altijd PA3FQX (Vincent), vanaf de Dordtse Elektronica Club, en de moeder van Dennis mee. Ditmaal kwam Ton uit vanaf zijn eigen zeilboot (sy-Lunde) die in Bembridge (Island of Wight - Solent) lag. Voor Ton was het de eerste keer Maritiem Mobile met een mooi resultaat door gelijktijdig met Amerika, Afrika en het vaste land van Europa te kunnen werken. Ton heeft bij de Dordtse Eleketronica Club een aantal maanden praktijk ervaring opgedaan en daar kon hij nu de vruchten van plukken. Ook Bas PD0CAV was van de partij vanaf zijn boot in Stavoren. Op een apart blog houd ik de QSL-rapporten bij van de verbindingen die ik maak vanaf de Gabber, zie QSL-Reports.
    Voor de bemanning van de Horizon maakten we afgelopen donderdag een indonesische nasi maaltijd. Het afscheid nemen van elkaar komt dichterbij want we denken maandag te gaan uitklaren en a.s. dinsdag te vertrekken. Deze laatste dagen gebruiken we nog om goed te bevoorraden en de lasser laten we nog net op de valreep twee nieuwe roeidollen maken voor onze opblaas dinghy. Vanmorgen waren we wederom te vinden op de lapjes markt HLM om stof te kopen voor broeken.


    071==020712==13:00UTC=====Positie:=14=42,7N==017=25,7W==Dakar==
    De voorbereidingen voor vertrek zijn in volle gang. Maar na 6 maanden meer op anker gelegen te hebben dan gezeild is het moeizaam loskomen. Vandaag hebben we gestoeid met de ligplaats van de nieuwe bijboot. De maatvoering was om op het voordek te passen, dat past ook, maar is met ankeren lastig omdat de bijboot dan over de ankerlier ligt. Even rechtop zetten zoals met de rubberen bijboot is er niet bij omdat de anti-slip van het dek dan als schuurpapier werkt op de zo mooi geschilderde nieuwe bijboot. Onder de giek op de kajuit leek een optie, maar dan kunnen we het kotter tuig en de bulletalie niet gebruiken. Dus toch maar weer terug naar het voordek en zien of we maandag een dun matrasje kunnen kopen om de verf te beschermen. Het zeiltje, gaffel, giek en de mast hangen in een zeilzak aan het plafond in de kajuit. De oude rubberen bijboot met aluminium bodem gaat op het dak van de kajuit. Dat hadden we ook tijdens onze eerste vaartocht naar Noorwegen.
    Gisteren werden ook de nieuwe roeidollen opgeleverd. Bij aflevering zei de lasser, die gaan nooit kapot. Inderdaad 12 mm massief RVS staal keurig op maat gebogen en gelast is het stevigste onderdeel van de rubberen dinghy. Eén originele roeidol en roeiriem waren we verloren op de Gambia rivier. Morgen zijn ook de nieuwe deelbare roeiriemen klaar. Heerlijk om hier op de CVD allerlei goede vaklui te hebben. Met mijn gebrekkige Frans kan ik uitleggen wat en hoe ik het wil, vleugelmoeren maken we hier zelf van RVS plaat, een moer en wat las en slijpwerk.
    Van Ton kregen we zijn nieuwe homepage adres door, zie sy-lunde.blogspot.com. Hij geniet van het Island of Wight en komt daarna ook naar het zuiden. Ook Daan en Birgit wachten op beter weer om naar het zuiden te komen. Stil zitten is ook zo wat dus die hebben de rugzak op gedaan en wandelen door Cornwall, zie sy-synergie.blogspot.com.
    Vorige maand kregen we onze eerste betaling voor de Google reclames op onze website binnen. Ruim 7 jaar adverteren leverde slechts een halve maand havengeld op ! We denken dat dat beter kan, dus beste lezers klik gerust eens door op de advertenties onder dit blog of op de andere pagina's van onze homepage, wie weet vindt u daar iets waarvan u nog niet wist dat u het nodig had. En u steunt zonder kosten te maken onze reis.
    Nieuwe roeidollen en vleugelmoeren, op maat gemaakt van RVS
    Zeil, gaffel, giek en mast hangen in de kajuit


    072==070712==13:00UTC=====Positie:=14=51,9N==018=42,2W==272Nm=West=of=Cape=Verden==
    Zeilende dinghy, rubberen dinghy en waterzak allemaal aan dek We zijn alweer 2 nachten onderweg richting Cape Verden. Welk eiland we van deze archipel aanlopen weten we nog niet, het wordt Sal (noordelijk) of Santiago (zuidelijk) omdat je in deze plaatsen kan inklaren. We hebben enorm genoten van de tijd in West Afrika. We varen weg op de verjaardag van Ernie en toasten de jaren weg met een glaasje champagne.
    Tijdens het gedag zeggen bij onze vaste winkeltjes en eettentjes realiseerden we ons te meer hoe blij we mogen zijn dat onze wieg in Nederland stond. We bedankten iedereen voor de goede tijd en service en we kregen goede wensen voor de tocht en familie en of we weer terug komen ? Helaas is deze omgeving mooier als bezoeker met de optie om te vertrekken, terug naar beter of verder naar nieuwe plekken. Hoe zal het koffie huis er over een paar jaar uitzien ? Nog steeds 2 houtskool vuurtjes achter het muurtje, geen electra, geen stromend water en geen deuren. Wie zullen er dan zitten als vaste klanten voor ontbijt, koffie touba of lunch. Kan je er nog altijd op de pof terecht bij gebrek aan wisselgeld ?
    Er is heel veel te verbeteren aan de leefomgeving in Senegal en Gambia, maar zal het er ooit van komen vraag je je dagelijks af. De ontwikkelingen gaan hier razend snel zonder dat de samenleving zich daarom heen kan organiseren of opbouwen. Iedereen loopt met een mobieltje, ja ook de ongeschoolde kinderen van de koffie tent, cigaretten koop je per stuk, TV's staan in de schamele hutjes, maar een toilet, stromend water, onderwijs etc.. zijn niet toegankelijk voor de massa. Dakar is een miljoenen stad, zonder verharde wegen in de buitenwijken, zonder goede vuilophaaldienst, zonder APK voor auto's, zonder WOZ, zonder rioolbelasting. Onze afgekeurde diesel auto's staan hier dagelijks in de file om iedereen in en uit de stad te vervoeren temidden van stoffige zwavelroetdampen. De baai van Dakar is een open riool waar je beter niet gaat zwemmen. Het zijn teveel indrukken en problemen om te beschrijven, laat staan eenvoudig op te lossen. We hebben 6 maanden in deze andere wereld geleefd vanuit onze comfortabele cocoon de Gabber.

    Champagne voor Ernie haar verjaardag.    Lokale supermarkt tegenover de CVD, dagelijks brood en voorraden voor onderweg    Koffie tent, voor ontbijt en lunch


    073==110712==18:00UTC=====Positie:=16=45,3N==022=58,8W==Palmeira==
    De tocht van Dakar naar Palmeira tikte 454Nm op het log bij terwijl het in een rechte lijn slechts 360Nm is. Onze verwachting was dat het voornamenlijk tegen een matige wind in motor zeilen zou worden. Gelukkig pakte het gunstiger uit, van de 118 uur dat de oversteek duurde stond slechts 8 uur de motor bij door gebrek aan wind of te lage accu spanning. Twee vissen hapten in de vislijn maar hielden niet, één was zo groot dat Erik de 3mm nylon lijn niet vast kon houden en dat leverde hem een brand/snij-wond op in zijn vinger.
    Bij aankomst in Palmeira (Sal) was het een vrolijk weerzien van boten die we uit Dakar kenden. Niet voor iedereen was de overtocht goed verlopen. Per had een gebroken voorstag en een franse zeiler was zijn mast verloren. De weer situatie in de afgelopen weken was dan ook een stuk slechter dan tijdens onze overtocht. Een kleinere boot met 3 jonge Italianen had de oversteek in 7 dagen gedaan en dit was hun eerste echte zeiltocht ! Ze reisden over land naar Dakar in Senegal en kochten daar de boot die verlaten en verwaarloosd op anker lag bij de CVD. Een Deens stel herkenden we nog van ons eerste bezoek aan Sal in december vorig jaar en een duitse boot hadden we in Gambia al gezien. En ook de Horizon kwam na een voorspoedige overtocht aan. Klein wereldje dus van zeilers buiten het traditionele rondje Atlantic seizoen.
    Van Dakar naar Sal op zeil


    074==140712==18:00UTC=====Positie:=16=45,3N==022=58,8W==Palmeira==
    Ingegraven Bruce anker, klik voor filmpje Dat reizen je nieuwe indrukken, ervaringen en zienswijzen geeft is bekend. Maar wij zijn verbaasd over ons zelf hoe we nu in tweede ontmoeting met Sal tegen de omgeving aan kijken. Ruim 6 maanden geleden schreven we over Espargos "Net als Palmeira lijkt deze plaats niet zo lang geleden gebombardeerd te zijn, overal puin en niet afgemaakte huizen." nu praten we over Palmeira en Espargos als toonbeelden van frisheid en opgeruimdheid. We zwemmen in de ankerbaai, waar het zicht maar net 3 meter is, en noemen het heerlijk helder water alsof we geen weet hebben van de waterkwaliteit in El Hiero (Canarische eilanden). Een half jaar Afrika heeft ons veranderd.
    Na een waarschuwing van de Deense buren hebben we voor het eerst sinds maanden weer tralies voor het vluchtluik gedaan. Ze zijn inmiddels al twee keer beroofd op de Cape verde. Toen ze achter anker lagen te slapen in Tarafal (eiland Sao Nicolau) verdween er een Ipod uit de kajuit en hier in Palmeira is in de duisternis van de avond hun boot opengebroken en verdwenen hun laptops en foto camara terwijl ze zelf genoten van een barbeque aan de wal. Dus echt helemaal fris is het hier niet.
    De romp van de Gabber wordt wel met de dag frisser omdat Ernie met een schuursponsje de alg aangroei van net boven de waterlijn verwijderd. Goede en nuttige lichaamsbeweging, watertrappelen en poetsen. Erik heeft een hoekduikje gemaakt naar het anker om te kijken of het goed ingegraven lag. Zie foto hiernaast van ingegraven anker, de inzet is een plaatje van het niet ingegraven anker. Alles staat weer op film dus beoordeel zelf maar, Poetsen en ingegraven anker filmpje.


    075==190712==18:00UTC=====Positie:=16=45,3N==022=58,8W==Palmeira==
    We liggen langer dan de bedoeling was in Palmeira. Ernie is er in geslaagd om na 1 dag aan de wal een , volgens Henk, Kaapverdiaans virus op te pikken. Dat begint met koorts en dan een aantal dagen knetterende hoofdpijn waarna dat overgaat in buikloop. Inmiddels is ze in fase 3 aanbeland. Henk is een 66 jarige nederlander die al 3 jaar op Sal woont. Hij hield toezicht op de verlenging van de havendam, een ORIO project. Momenteel zijn er plannen om een tweede dam evenwijdig ten westen van de eerste aan te leggen zodat er grotere schepen het eiland kunnen aandoen.
    Erik ging deze week alleen op pad met de minibusjes naar St. Maria om Joshua te ontmoeten. Joshua was deelnemer op een cursus die Erik gaf over weerberichtontvangst en SSB. Hij vertrok in 2011 met zijn zeilboot, die nu in Brazilie ligt. Om de scheepskas te vullen is hij aan het werk op de Cape verde. Een vrolijk weerzien onder mooie omstandigheden, terrasje aan zonnig strand, en kletsen over hoe goed het leven kan zijn als je afwijkt van de gebaande paden. Joshua werkt als "Marketing Executive, Legal Advisor and Captain" een pracht combinatie van gebruik van opleiding, kennis en ervaring in de zon overgoten setting van de Cape verde.
    St. Maria is het toeristen oord van Sal en overladen met pizza, hamburger en spaghetti tenten. Het is zoeken naar echt lokaal eten, maar Erik vindt een straatverkoopster waar sommige vissers hun eten halen. Uit een plastic emmer wordt een bordje vol geschept met rijst en bruine bonen. Uit een andere emmer komen drie stukken gebakken haai met een kruidige saus van uien. Voor Euro 2,- een goed gevulde maaltijd.
    Op de steiger is het een komen en gaan van toeristen, duikers en verse vis. Kruiwagens vol kabeljauw achtige en tropische vissen. De tonijnen en zwaardvissen maken de meeste indruk. Wij kochten in Espargos een kilo zwaardvis file voor Euro 4,50. Blijft lastige vis om goed te bereiden. Om en om grillen en zorgen dat het binnen in nog wat rose blijft anders smaakt het snel te droog. Volgende keer nemen we tonijn.
    Na de inbraakverhalen van onze deense buren is de kajuit ingang voorzien van een alarm. We hijsen elke dag de dinghy aan boord en leggen laptops en ander electronica 's nachts niet meer in zicht. Toen we hier in december waren was het strandje verlaten, nu wordt er veel gezwommen. In het weekend is het helemaal een drukte want dan gaan de geluidsinstallaties op volle sterkte. Het begint om circa 10 uur 's ochtends en dendert door tot 5 uur 's nachts. De maandagochtend is dan weer opvallend rustig. Erik werd die ochtend geholpen door iemand in de winkel die last had van zware hoofdpijn, ze had hem waarschijnlijk "flink geraakt" die nacht.
    Dagelijks verse vis, o.a. tonijn in St. Maria


    076==250712==18:00UTC=====Positie:=16=41,9N==022=58,1W==Baya=de=Mordeira==
    Barbelen zoeken met hun voelsprieten de bodem af naar voedsel We genieten van de rust op de ankerplek in de baai van Mordeira. Palmeira was leuk maar in het weekend veranderd het doordeweeks slapende dorp in een openlucht disco met straat barbeques. Tot 24:00 is er traditionele muziek en dans maar aansluitend tot zonsopgang house en disco dreunen. Per en de Horizon hebben we achter gelaten maar we zien ze vast weer terug op een van de andere eilanden of in Mindelo.
    Ons plan om naar Boa Vista, een eiland zuidelijker, te gaan hebben we verruild voor nog een luie dag achter anker met snorkelen. De gribfiles laten tropische buien zien die ontstaan voor de kust van west Afrika en vervolgens in noord westelijke richting de Atlantische oceaan oversteken. Enkele van deze buien zullen zich onderweg naar de overkant ontwikkelen tot tropische stormen of orkanen, het is tenslotte orkaan seizoen in de Carieb. Zolang ze ten zuiden van de Cape verde blijven hebben wij er geen last van. Maar in de maanden augustus-september kan het gebeuren dat zo'n bui de eilanden hier bezoekt en brengt dan harde wind en swell vanuit het zuiden met zich mee. Slechts in Mindelo is er beschutting tegen slecht weer vanuit het zuiden en daarom willen we daar bij tijds heen.
    Hieronder een plaatje van zo'n bui in ontwikkeling voor de kust van West Africa. De grijze pijlen geven de windrichting en sterkte aan, hoe meer zijvlaggen hoe harder de wind. In het blauw de gebieden met regenval. Het is nog vroeg in het seizoen, maar nu al vertrekt er iedere 3-4 dagen een tropische bui naar de overkant. We bezoeken Boa Vista later dit jaar en gaan nu eerst naar Tarafal op het eiland Sao Nicolau 100 mijl ten westen van hier en dan door naar Mindelo op het eiland Sao Vicente.
    Tropische bui ontwikkeld zich voor west Africa en zet koers naar de Carieb     Tropische bui ontwikkeld zich voor west Africa en zet koers naar de Carieb


    077==270712==18:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Tarrafal=de=Sao=Nicolau==
    Na een mooie zeiltocht van 25 uur, de hele tocht alleen op het fok gevaren omdat we te lui waren om het grootzeil erbij te zetten, liggen we nu voor anker bij Tarafal op het eiland Sao Nicolau. We zijn allebei nog moe van een nacht doorzeilen dus de kant op doen we de komende dagen wel. Het eiland is een stuk hoger dan verwacht en de toppen van de bergen hangen in de wolken maar er is geen bebossing van betekenis. Het water is kraakhelder, ons witte anker ligt goed zichtbaar op de zwarte vulkanische zandbodem in 8 meter diep water. We lagen eerst alleen maar een paar uur later kwam er nog een zeilboot binnenlopen.
    SSB radio contact is alleen gelukt met sy-Lunde (nabij Lorient, Frankrijk), Jan (PA3BME, Driebergen) en natuurlijk met de radio club in Dordrecht. Met ons pactor-modem onderhouden we de positie rapporten op internet. Het signaal van de GPS wordt doorgegeven aan het modem en zo hebben we altijd de juiste positie. Voor pactor-modem gebruikers die de GPS niet rechtstreeks kunnen aansluiten op het modem is er een software matige oplossing. Het gratis programma Xport 1.52 geeft het GPS signaal door aan tot maar liefst 128 virtuele poorten. Het mooie aan dit stukje software is dat het de GPS zelfstandig vindt en daarna kan je je eigen virtuele poorten instellen waar het signaal naar toe moet. Voor bootjes vaarders of andere GPS liefhebbers, leuk als ze de GPS gelijktijdig willen gebruiken bij zeekaart software, AIS software en positie rapporten. Anders zouden ze een dure NMEA-splitter nodig hebben of 3 GPS-toestellen.
    De havenkom van Tarrafal bij Sao Nicolau


    078==280712==18:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Tarrafal=de=Sao=Nicolau==
    Sao Nicolau, noord kust Een eerste dagje verkenning van het eiland Sao Nicoau doet ons verbazen. In Tarrafal, de havenplaats waar we op anker liggen, worden we aangesproken door een Kaapverdiaanse die eigenlijk in Delftshaven woont. Ze is op vakantie en controleert de bouw van haar woning. Welke uitstapjes moeten we zeker doen, vragen we haar. Vandaag is er in Ribeira Brava een marktje met muziek, eten en lokale producten, vertelt ze. Even later zitten we in een verzamelbusje onderweg naar de hoofdstad van het eiland. Als de volgende passagiers instappen begroeten we ze met "goede middag", verbaasd kijken ze op, het zijn ook Nederlandse Kaapverdianen met een tweede huisje alhier. Tijdens de busrit is er tijd en ruimte voor iedereen die mee wil, de tocht door een bergachtig landschap duurt heen 1,5 uur en terug met minder stops 45 minuten voor Escudo 500,- retour per persoon.
    Onderweg zien we veel kleinschalige landbouw op redelijk groene hellingen, banaan, suikerriet, casave, papaya en wat mango bomen. Het landschap lijkt erg op wat we op de Canarische eilanden gezien hebben, maar hier wordt de terras landbouw op de hellingen nog goed onderhouden. In Ribeira Brava zet de chauffeur ons af bij het marktje. Het is een klein festival rondom iets met lokale landbouw. We zijn eigenlijk te vroeg want de muzikanten zijn er nog niet en er is maar weinig publiek. Als we tegen elkaar pratend in het dorp op zoek zijn naar een bus voor de terug weg worden we weer in vloeiend nederlands geholpen. Ditmaal een jongen van in de 20 jaar die "uit respect voor zijn vader, die door een ongeluk niet meer kan lopen" op dit eiland is komen wonen om zijn vader te helpen. Hij zelf is geboren en opgegroeid in Nederland en kent het eiland en de taal slechts gebrekkig vanuit vakantie bezoeken. Duidelijk minder blij en hoopvol over het leven hier spreekt hij over zijn situatie als "terug in de tijd naar 1600" en "het is een soort tijdcapsule waarin ik zit".


    079==300712==18:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Tarrafal=de=Sao=Nicolau==
    Vandaag zijn we met de minibus naar Agua do Torno gereden en van daar via de vallei bergafwaarts naar Riberia Brava gelopen. Een mooie wandeltocht over een oude geplaveide weg langs vele groene landbouw percelen. Ondanks dat het een warme dag was hadden wij tijdens de wandeling een verkoelende bries die door de vallei omhoog blies. Lager in de vallei staan er meer huizen langs de weg en worden er kleine paleisjes gebouwd, naar ons idee niet verdiend met het geld van de landbouw maar gefinancieerd door familie in Europa of Amerika. Hoger op de hellingen waren het schamele hutjes, de meeste wel met stromend water en electra.
    De landbouw is op terrassen tegen de hellingen aan, veel cassave, suikerriet, banaan, papaya en mango. Voor de boeren families is het hard werken op de stenige hellingen. In een dorpje halverwege passeren we een centrale wasplaats. Stromend water, wasbakken met een betonnen wasbord, aangelegd in 2010 met steun van Spanje en de lokale hoofdstad. De Spanjaarden deden ervaring op met het aanleggen van dit soort wasplaatsen en water reservoirs op de Canarische eilanden rond 1960 weten we nog van ons bezoek aan El Hierro.
    De busrit terug duurde bijna net zolang als onze wandeling, 2,5 uur. Een aantal passagiers kregen alle vrijheid om nog even uit te stappen om iets te regelen (15 minuten wachten), nog even omrijden om iets af te geven, nog een passagier erbij, etc... etc..., tja het is hier een eiland zonder stress.
    Terug in Tarrafal controleren we in een internet cafe onze email en zien gelukkig dat onze opgestuurde stukjes toch op het blog staan ondanks de foutmeldingen die we per email kregen. Vandaag hebben we weer 6 Kaapverdiaanse Nederlanders ontmoet.
    Wandelen op Sao Nicolau


    080==030812==11:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Tarrafal=de=Sao=Nicolau==
    Vanuit de kuip hebben we uitzicht op het idylisch gelegen Shitty Beach Met de komst van springtij is onze ankerstek een stuk woeliger geworden. Als de wind, stroming en golfslag net verkeerd staan rolt er een golf van het strand terug naar zee en danst de Gabber achter zijn anker. Inmiddels zijn Roel, Jaqueline en Ebou ook aangekomen met hun Horizon. Ze hebben de plaats ingenomen van Roger en Sasha, Australische zeilers, die hier een paar dagen lagen. De Australiers houden van rust en natuur en zijn nu door naar het onbewoonde eiland Santa Luzia. Later deze maand komen we ze weer tegen in Mindelo waar een muziek festival zal zijn dat we willen bezoeken.
    Toen we eergisteren terug kwamen bij de dinghy op het strand was ie helemaal leeg gelopen. Wederom had er een lijmnaad losgelaten. Ernie ging zwemmend heen en weer naar de Gabber om lijm te halen en een paar uurtjes later kon Erik snel roeiend de Gabber bereiken.
    Ook Tarrafal beoordeelden we als een slapend stadje met weinig vertier. Maar er gebeurt meer dan we zo als buitenstaanders overdag observeren. Woensdagavond gingen we om 22:00 uur te kooi en werden een uurtje later wakker van muziek en zang op straat. Geen disco maar life muziek. Vanuit het dorp kwam een optocht van een paar honderd jonge lui, met geluidswagen en drums. Met de verrekijker turend zagen we tal van meisjes in witte "bruidsjurken" rond dansend in de optocht op een monotoom melodietje dat de dagen erna nog steeds in onze hoofden zit. De optocht hield stil tegen over onze ankerplaats bij een pleintje en vervolgde een halfuurtje later weer zijn weg verder het dorp in. Om 01:00 uur kwamen ze op de terug weg weer langs, pas daarna werd het weer stil.
    Sommige lokale gewoontes krijgen we wel volledig mee. Het strand aan de noord kant wordt als openbaar toilet gebruikt. Zonder enige aarzeling gaan hier regelmatig het T-shirt omhoog en de broek naar beneden en hebben we vanuit onze kuip uitzicht op Cape verdiaanse kadetten. We noemen dit stuk Playa tegenwoordig "Shitty Beach".


    082==060812==11:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Tarrafal=de=Sao=Nicolau==
    Een tropische bui trok ten zuiden van de Cape verde langs op zo'n 150 Nm van ons verwijderd, de zeedeining die deze bui veroorzaakte rolde de afgelopen dagen onze ankerplaats binnen. Nu is het weer rustig, maar over 4 dagen komt er weer een bui aan. Op vrijdag ontstaat hij boven Dakar aan de kust van West Afrika en later passeert hij over Sal. De bui verplaatst zich met een snelheid van 18knoop (33 km/uur) en de afstand van 330 Nm (814km) tot de Cape verde is in 18 uur afgelegd. Dat is een stuk sneller dan onze tocht van 5 dagen over dezelfde afstand. Hiernaast twee gribfiles zoals we ze vanmorgen ontvingen via de SSB. De bovenste is de verwachting voor 10 augustus om 12:00 uur en er onder voor 11 augustus om 06:00 uur. In het blauw de regenval en de streepjes geven de windrichting en sterkte (aantal zijstrepen) aan.
    Als de bui overkomt zal het onze eerste serieuze regen zijn in de afgelopen twee jaar, uitgezonderd de tijd dat we in Nederland waren. Hopenlijk spoelen dan de mast, schurftplattings, verstaging, vallen, verlichting en antennes eindelijk goed schoon. Want ze zijn allemaal nog bruin/zwart van het verzamelde Afrikaanse stof.
    Vandaag doen we nog wat boodschappen en maken de boot vaarklaar zodat we morgen bij het eerste daglicht naar Mindelo kunnen vertrekken. De Horizon is vanmorgen al vertrokken. Mindelo ligt een kleine 50 Nm verder op en is een beter beschutte ankerbaai.
    Hopelijk kunnen we daar een nieuwe opblaasbare dinghy aanschaffen want we hebben geen vertrouwen meer in onze huidige dinghy. Tot twee maal toe troffen we hem leeggelopen op de wal aan met een groot stuk naad waar de lijm van losgelaten had.
    Gribfile voor 10 augustus om 12:00 uur
    Gribfile voor 11 augustus om 06:00 uur


    083==080812==11:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Mindelo=Sao=Vicente==
    Mindelo, jachthaven en stad Na iets minder dan 29 jaar is de Gabber weer de ankerbaai van Mindelo binnen gevaren. Op 12 november 1983 kwamen de eerste eigenaren hier aan, volgens de log aantekeningen op hun zeekaart die we nog steeds gebruiken. Zal de Gabber zijn ogen hebben uitgekeken naar alles wat er veranderd is in die jaren, wij konden onze oren niet geloven. Boven het geronk van de motor uit klonk de afstompende beat van een strandtent. De ankerbaai is geminimaliseerd tot een smalle strook ondiep water aan de noord zijde van een jachthaven die plek heeft voor meer dan 100 jachten. Zevenentwintig boten liggen dichtbij elkaar op anker, meer dan de helft is verlaten. In de jachthaven liggen motorboten voor "big game fishing" en meer dan twintig ruim bemeten zeilboten. Alles "ist gründlich und mit Vorschrift" in de haven, vaste ligplek voor de dinghy (Euro 4,- per dag), water Euro 0,02 per liter, electra extra betalen en een ligplek voor 31 voet circa Euro 10,- per dag als je een maand blijft.
    De avond begon hoopvol stil achter het anker in rustig water. Maar om 23:00 uur starte er een disco die tot 03:00 uur de nachtrust van iedereen in de stad, haven, en ankerbaai verstoord moet hebben.
    Het blijft ons keer op keer verbazen en ergeren hoe een kleine groep "dance liefhebbers" de omgeving volledig naar hun smaak kan zetten met het lawaai van techno beat en house "muziek". In Nederland ontvluchtte we ieder jaar onze thuishaven Muiderzand en het tuinhuis als "Defcon" los barstte, op het Noordzee kanaal konden we elkaar in de kuip niet verstaan door een jaarlijks feest bij Spaarnwoude, een rustieke ankerstek bij Ketelhaven werd verstoord door een bruine vloot boot met de hele nacht een disco. Op de Cape verde speelt veel van het leven zich buiten en op straat af. Dat heeft zijn charme, maar waarom toch altijd dat snoeiharde lawaai van muziek en op tijdstippen dat normale mensen slapen, of is dat ons probleem ? Hierbij onze noodzakelijke aanvulling op het voorbereidingslijstje van de moderne zeiler: OORDOPPEN.


    084==140812==11:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Mindelo=Sao=Vicente==
    De regen waar we zo verlangend naar uitkeken is niet gekomen evenals de harde wind, alles bleef rustig hier in Mindelo. Met de zeilende dinghy krijgen we wederom de nodige aandacht van de andere zeilers in de haven. De rubberen dinghy krijgt op zijn beurt weer alle aandacht van ons met plakwerk. Van de week lekker geBBQ bij de Horizon aan boord. De Australiers varen de haven in en uit op zoek naar leuke ankerstekken in de buurt. We maakten een praatje bij Joshua aan boord. Een stel Zwitsers die we nog kennen uit Dakar kwamen eergisteren aan van een rondje noordelijke eilanden. De dagen trekken bijna betekenis loos aan ons voorbij zo achter anker in de baai van Mindelo.
    Vanmorgen bij het ontbijt zaten er veel vliegjes rondom de koffiepot. Het waren echter jonge kakkerlakjes die uit de deksel kwamen omdat het ze te warm onder de voeten werd. Hiermee werden een hoop vragen over deze nacht actieve diertjes die zenuwachtig vlug zijn als je ze probeert te vangen verklaart. Al dagen lang doen ze zich te goed aan de cafeine, worden daardoor hierper de pieper en blijven moeiteloos wakker tijdens de nacht. Onze thermoskan deksel is zo'n handige met een druk knopje voor het schenken. Vermoedelijk in de ogen van een kakkerlak is het zo'n heerlijk warm vochtig holletje waar niemand je makkelijk kan vinden. Ruim 30 kakkerlakjes hadden er hun thuis gevonden tot deze morgen dan. Inmiddels is alles weer schoon en fris, dus kom gerust eens op de koffie we hebben nog meer spannende verhalen over onze belevenissen.
    Mindelo, jachthaven en stad


    085==180812==11:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Mindelo=Sao=Vicente==
    Muziek festival Baia das Gatas Deze dagen is het muziek festival Baia da Gatas in een dorpje verder op. Tijdens het festival is het kleine dorpje aan een mooi beschutte ondiepe baai het thuis van duizenden muziek liefhebbers en een kleine honderd eenvoudige strandtenten voor eten en drinken. Op de openings avond zijn er voornamenlijk lokale muzikanten op het podium en is het relatief rustig, voor ons een prima setting om te gaan kijken. In Mindelo stappen we met Roger en Sasha, australiers van de Ednbal in een van de vele shuttle bussen die de bezoekers naar het festival brengen, de chauffeur heeft 20 jaar in Nederland gewoond.
    We zijn vroeg op het terrein dat langzaam vol loopt met voornamenlijk Kaapverdianen van alle leeftijden. Sommigen lijken vanaf tienertijd alle 28 jaargangen te hebben meegemaakt. Het publiek is van jong (baby van amper 1 week) tot oud. Bij favoriete artiesten en muziek loopt het hoofdterrein voller en anders wordt er een hapje of drankje genomen bij een van de vele "strandtenten". Op open vuren wordt in pannen eten gekookt, bouwmateriaal dat overbleef van de strandtenten wordt verstookt in de vele barbeques met kip, sate, en varkensvlees. Langs de randen van het terrein staan honderden tenten en hutjes voor overnachtende uitbaters, organisatie en bezoekers. De politie paradeert met regelmaat in groepjes van 8 in ganzenpas over het terrein. Hun dreigende uitstraling valt uit de toon bij de gemoedelijke sfeer, ze zien er uit als "ninja turtles", zwarte kleding, bivakmutsen, helm en grote knuppel op de rug. Maar de boodschap is duidelijk, met deze jongens wil je geen ruzie. Tot 01:00 uur blijven we op het festival. De muziek tot dan viel wat tegen, vooral door de luide electronische versterking. Maar we hebben genoten van de sfeer en bezoekers kijken.
    De volgende dag lezen we op face-book dat de betere artiesten om 04:30 hun optrede maakten en dat een bekende pianist om 08:00 op het podium kwam. Voor feestvieren op zijn Kaapverdiaans zijn we niet echt geschikt, een feestje begint pas na 01:00-02:00 uur en gaat door tot in de vroege uurtjes.
    Nu we een dongle met UMTS hebben zoeken we verder naar muziek van de Kaapverdiaanse Cesaria Evora op internet en genieten van haar zang in de rust van de kajuit. We hopen een CD te kunnen kopen in een van de winkels van Mindelo of misschien te downloaden via Itunes.


    086==200812==11:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Mindelo=Sao=Vicente==
    We lezen regelmatig webblogs van andere zeilers, leuk om te lezen wat ze meemaken en vaak ook handig om tips te verzamelen over bestemmingen of klussen aan boord. Maar naast lezen is onthouden nog belangrijker als je niet in dezelfde valkuilen wilt stappen. Zo hadden Loud en Marlene van de Rafiki hun teleurstelling al eens geuit over het snelle verbruik van het mobiele interenet op de Cape verde. Maar ja dat hadden wij niet onthouden, dus ook bij ons was een beltegoed van Euro 9,80 in anderhalve dag en slechts 51Mb internet verkeer op. Terwijl ik het kocht voor 1 maand internet of 3Gb verkeer. Dat stond op de folder, ik wees het aan, de balie medewerkster zou het in orde maken, ik bedankte haar nog !
    Inmiddels weten we dat je je telefoontegoed speciaal moet toewijzen aan internet gebruik door een lege SMS te sturen naar 2070. Je hebt dan een stuk goedkoper internet op de boot dan als je gebruik maakt van het Wifi netwerk van de marina, en je kan het ook nog op de andere eilanden gebruiken.
    Nu we toch internet hebben kunnen we af en toe skypen en foto's op ons Picasa webalbum uploaden. Bij uploaden naar Picasa heb je de keuze om het bestands formaat te kiezen, vroeger hadden we als standaard 1024 pixels, goed voor kleine afdrukjes en bekijken via internet, TV of PC en je kon op die manier heel wat foto's kwijt binnen de 1Gb vrije opslag van Picasa. Maar Picasa heeft zijn service verbeterd, de gratis opslag is nu standaard voor foto's tot 2024 pixels. Dat is mooi, maar bij het nieuwe standaard uploaden gebruik je 3x zoveel data en dat is leuk voor telefoonmaatschappij maar niet leuk voor ons prepaid telefoonkaartje. Het was even puzzelen maar in Picasa 3.9 is er de optie Batch Upload onder Tools en daar kan je nog kiezen voor het vertrouwde kleine formaat.
    Wat veel technisch geneuzel deze keer, maar wel onthouden hoor want dat scheelt ergernis, geld en Gigabites !
    Op de foto het uitzicht op de bergketen aan de zuidkant van de haven, via het blog van de Bodyguard werden we er attent op gemaakt dat het op een slapende man lijkt. Was ons nog niet gelijk opgevallen, slapende mannen zien we overal in het straatbeeld.
    Silhouet van berg lijkt op slapende man


    087==240812==11:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Mindelo=Sao=Vicente==
    Cova crater afdaling aan noordwest kant naar vallei van Paul We zijn samen met Roger en Sasha drie dagen gaan wandelen op het eiland Santo Antao. Ankeren bij het eiland kan nagenoeg niet dus we nemen de veerpont vanaf Mindelo. (Euro 7,70 enkele reis p.p.) Via internet en een oproep bij het Thorntree prikbord van Lonely planet hebben we ons geinformeerd over de wandel mogelijkheden en een eenvoudige overnachting. Na aankomst op Santa Antao nemen we een verzamelbusje naar de rand van de Cova crater, hier start onze eerste wandeling. Het begint met een kleine afdaling langs de rand van de oude krater die nu geheel in gebruik is als landbouw grond. Daarna gaan we de krater rand weer op en dalen via de NoordWest kant af naar Passagem in de vallei van Paul. Het is een spectaculaire stijle afdaling over een goed onderhouden pad. Tijdens de afdaling lopen we een stuk door de wolken wat voor verkoeling zorgt. Overal is landbouw op terrassen, cassave, wortelen, aardappel en zelfs koffie wordt er geteeld op de stijle hellingen. We kopen een zakje vers gebrande koffie bonen van een boerin. Aan boord hebben we nog een koffie molen die een huurder van de woonark achter liet. Dat wordt straks een echt bakkie verse koffie.
    Na 4 uur wandelen stappen we in Passagem in een verzamelbusje naar Ribeira grande en gaan opzoek naar de overnachtings aanbeveling van het prikbord Cantinho de Amizade. Het blijkt inderdaad een geweldige stek te zijn, voor CVE 1600,- (16 euro) een twee persoonskamer met een eigen badkamer. Het ontbijt is "a la carte" dus je kan eten wat je wilt en apart afrekenen. 's-Avonds eten we bij ons pension, veel andere eetgelegenheden zijn er verder niet in Ribeira Grande. Er zijn een aantal tafeltjes bezet maar nadat we eten besteld hebben is de hele tent volgelopen met lokaal volk. De maatlijd smaakt prima en voor de volgende dag vragen we of het mogelijk is om Cachupa te krijgen, het nationale Cape Verdiaanse gerecht, ondanks dat het niet op de kaart staat. Even vragen aan de kok, geen probleem, het zal geen verse uit eigen keuken zijn maar wel echte Cachupa.
    We genieten van de luxe van een badkamer met douche en ruime bedden, hebben we thuis niet, en vallen snel in slaap van een vermoeiende dag wandelen.

    Cova crater


    088==240812==11:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Mindelo=Sao=Vicente==
    De tweede dag doen we de langste wandeling, ruim 15km stijgen en dalen langs de Atlantische kust aan de noord zijde van het eiland. We laten ons naar Ponta do Sol brengen en lopen naar Cruzinha da garca. Het pad is de enigste verbinding tussen de dorpjes die in de vele valeien liggen, met een auto kan je daar niet komen. In de nauwe valleien stroomt zoet water en is er landbouw op ieder stukje dat het toelaat. Het pad volgt de kustlijn maar stijgt en daalt regelmatig van zee niveau naar maximaal 800 meter hoogte.
    Onderweg spreekt Ernie een Nederlander die in een van de geisoleerde dorpjes woont. Met zijn crossmoter kan hij de auto bereiken die bij de weg staat. Als werk doet hij iets met school benodigdheden, dat loopt goed want er zijn kinderen in overvloed meldt hij. In de toekomst wil hij iets gaan doen met het begeleiden van buitenlandersdie zich ook in de Cape verde willen vestigen.
    Na iets meer dan 6 uur lopen langs mooie vergezichten en spectaculaire kliffen komen we bij Cruzinha. Vanuit dit dorpje vertrekken er maar weinig verzamel busjes en dat weet de wachtende chauffeur. Wederom zijn we niet de enigste nederlanders. Een Kaapverdiaanse jongen uit Amsterdam op vakantie werd gebracht voor slechts CVE 500,- maar moet nu voor de terugweg CVE 4.000,- betalen. Dat is de prijs van alle passagiers bij elkaar op de heenreis, maar tot onze komst was hij met zijn neef de enigste klandizie voor de terugreis. Uiteindelijk krijgen we voor CVE 3.500,- met zijn zessen de terugreis. De reis van anderhalf uur gaat dwars door de bergen. Er wordt op verzoek nog gestopt bij een mango boom waar het rijpe fruit voor het oprapen ligt. Ruim op tijd voor de Cachupa zijn we retour bij ons pension. We drinken een biertje in de gemeenschappelijke ruimte die bij onze kamers hoort en bespreken plannen voor de volgende dag. Geen lange wandeling want we moeten op tijd bij de veerpont zijn en opletten dat we niet in een geisoleerd dorpje eindigen. Sasha heeft mobiel internet op haar telefoon en zal wat opzoeken vanavond.
    Kust wandeling van Ponta do Sol naar Cruzinha

    Kust wandeling van Ponta do Sol naar Cruzinha


    089==240812==11:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Mindelo=Sao=Vicente==
    Roger, Sasha, Erik en Ernie op Pico da Cruz Om de spieren fit te houden beginnen Roger, Sasha en Ernie de dag met een half uurtje yoga en gym oefeningen. Erik is al fit of heeft geen spieren en blijft nog even langer liggen.
    Bij het ontbijt horen we dat de wandeling die we op het oog hadden een stijle stijging heeft van ruim 800 meter aan het einde van de route. We eindigen dan in Corda langs de weg die door de bergen loopt van Ribeira grande naar Porto novo. Vroeger was dit de route van de verzamelbusjes, maar die volgen tegenwoordig liever de nieuwe en minder bergachtige kustweg. Dus dat klinkt niet als een goed plan. We besluiten ons naar Pico da Cruz te laten rijden, om daar de top te beklimmen en dan weer verder te gaan met de auto naar de veerpont in Porto novo. Het wordt weer onderhandelen en navragen over gangbare prijzen, voor CVE 3.500,- gaan we met zijn vieren op de houten bankjes achter in de pick-up op pad.
    Het blijkt een goede keuze te zijn. De weg gaat dwars door de bergen met prachtige vergezichten. Soms adembenemd als de weg slechts op een richel is met links en rechts afdalingen van duizend meter. Na een uurtje komen we in Pico da Cruz aan. Een klein dorpje waar vanuit je in een half uurtje door een geurig dennenbos naar de top loopt. De chauffeur wacht in het dorpje op ons en vermaakt zich zittend in de schaduw met een kaartspelletje met wat kinderen uit het dorp. Na anderhalf uur zijn we weer retour en vervolgen de weg naar Porto novo waar we ruim op tijd voor de veerpont aankomen.
    We hebben enorm genoten van 3 dagen wandelen op het eiland Santo Antao voor wie de wandeling virtueel wil meemaken kijk eens op Everytrail.com waarschijnlijk staan er ook verrassende wandelingen voor in andere gebieden. Je moet wel een telefoon of PDA met internet en GPS hebben als je deze electronische wandelgids opzak wilt meenemen.

    Uitzicht vanaf Pico da Cruz


    090==290812==11:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Mindelo=Sao=Vicente==
    We zijn al een maand in Mindelo en nog steeds geen harde wind uit het zuiden gehad. Wel een paar kleine regenbuitjes, maar die kunnen niet tippen aan het slechte weer dat de afgelopen dagen in Nederland was. Nu we zo rustig achter anker liggen is er gelegenheid om het vervolg van onze tocht te plannen. Als we de Atlantische oceaan oversteken gaat het verloop van onze tocht bepaald worden door de maximale verblijf periode van 6 maanden in Brazilie of het orkaan seizoen in de Carieb en in maart 2013 willen we in Nederland zijn ivm de 90ste verjaardag van Ernie haar vader. Met veel plussen en minnen op een rijtje kiezen we voor het plan om de boot achter te laten in Curacao. Brazilie bezoeken we dan misschien over land en terug gerekend betekent het dat we uiterlijk eind november oversteken naar Suriname. Dat geeft ons plots een stuk minder tijd om de eilanden van de Cape verde te bezoeken.
    We vullen de watertank en bereiden de Gabber voor om eind deze week naar de zuidelijke eilanden te gaan. Roger en Sasha willen voor dat ze binnenkort oversteken ook nog naar Brava en Fogo, misschien kunnen we het bezoek aan de eilanden gemeenschappelijk doen.
    Nu we plannen hebben voor de Carieb maakt Erik een fotocopie van de Cariebpilot van de Ednbal. Dat gaat simpel met de foto camera. Twee bladzijde op een foto, niet te hoge resolutie kiezen (3 Megapixel is genoeg), en dan alle foto's printen naar een pdf document. Je hebt dan een op de computer goed leesbare gids die ook nog geprint kan worden op A4 formaat.
    's-Avonds bezoeken we Club Nautico aan de overkant van de weg, iedere woensdag en vrijdag is er live muziek. Dat is vrolijker dan tussen de dronken gescheiden zeilers te zitten die de bar van de marina tot stamkroeg hebben gekozen. Een 5 tal ankeraars van verschillende nationaliteit bevolken de marina bar vanaf openingstijd (09:00) tot sluitingstijd met een pils, peuk, grog en sterke verhalen. Het blijft een rare wereld zo buiten het seizoen.
    Life muziek bij club Nautico


    091==310812==11:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Mindelo=Sao=Vicente==
    Op de steiger sleept men met man en macht een boot retour box De Gabber is klaar voor vertrek, tanks gevuld, eten gekookt voor een paar dagen. Maar in de namiddag trekt de wind aan naar 7Bft met uitschieters naar de 8Bft. Met verbazing raadplegen we de weersverwachtingen om te zien waar die wind vandaan komt, maar de weerdiensten houden vol dat het slechts 2-3Bft en afnemende wind zal zijn.
    Wij vertrekken niet, net als Ednbal, en blijven op anker liggen. Dat laatste kon niet iedereen zeggen in de baai. Er slaan 3 boten van anker en in de haven breken de landvasten van een boot. De foto hiernaast is niet van een touwtrek wedstrijd, maar een geslaagde poging van de andere steigerbewoners om de losgebroken boot weer naar hoger wal te trekken.
    We maken van de nood een deugd en doen wat jaarlijks onderhoud. Het brandstof groffilter wordt vervangen. De diesel die uit het filter komt is donker bijna zwart van kleur. We mengen altijd Grotomar bij de brandstof om bacterie groei te voorkomen, straks ook maar eens controleren of er water in de brandstof tank zit. In Dakar was de diesel wat donkerder gekleurd, maar zo zwart herinner ik me niet. Van de waterpomp zijn de olie en waterkeerring aan vervanging toe. Standaard wordt vaak alleen de impellor vervangen bij onderhoud, maar de waterkeerring die op hetzelfde asje zit is denk ik de meest voorkomende oorzaak van zoutwater lekkage aan boord van boten. Wij zijn redelijk op tijd, slechts een klein lekspoor van zout water is er te zien op het pomphuis (groene kleur binnen in).


    De kleur van de diesel uit het groffilter (zwart) en verse diesel uit Mindelo     Impellor deksel opnieuw sealen en nieuwe keerringen op waterpomp     Achterkant waterpomp, waterkeerring zit er nog olie keerring is verwijderd


    092==020912==11:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Mindelo=Sao=Vicente==
    De twee nationale gerechten van de Cape Verde zijn cachupa en vispasteitjes. Erik koopt bij iedere gelegenheid die er is wat vispasteitjes van dames op straat. Er wordt niet breed mee geadverteerd, maar het geoefende oog herkent de verkoopsters aan een plastic doos onder de arm gevuld met de nationale lekkernij. Kleintjes gaan voor 5 Escudo's wat luxere voor 10 Escudo's. Voor een halve Euro heb je dus al een handje vol hartige snacks en je loopt het risico ze te "moeten" uitdelen aan de andere dames op de markt.
    Van Ellen, een nichtje van Ernie, van Ellen kookt, kregen we een recept om ze zelf te maken. Op de vismarkt haalden we een moot verse tonijn, bij de dames op straat verse pepertjes, tomaat, verse koriander, knoflook, zoete aardappel, een uitje en uit de voorraden bloem, ei en maismeel. Een chinese winkel had mooie plastic vormpjes voor de pasteitjes.
    Fruit de gesnipperde ui, tomaat, knoflook, koriander en pepertjes met de tonijn, voeg eventueel nog wat visbouillon toe, en maal alles fijn met de blender. Kook de zoete aardappel met schil, prak hem fijn en vermeng met (mais)bloem en een ei tot een stevig deeg. Rol plakjes van het deeg, leg er wat van het vismengsel in en vouw dicht tot een pakketje, bestrooi de buitenkant met grof maismeel. Frituur de pakketjes in hete olie tot ze goudbruin zijn.
    Straat verkoop in Mindelo


    Vispasteitje voor het bakken     Vispasteitje tijdens het bakken     Vispasteitje na het bakken


    093==040912==11:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Mindelo=Sao=Vicente==
    Erik blij met vers zoetwater Deze maand is de Inter-Tropical-Convergentie zone op zijn meest noordelijke positie. Hierdoor bereikt ook het slecht voorspelbare weer met regenbuien af en toe de Cape verde. Een enkele zeiler gebruikt dit moment om aan de zuidkant van de ITC met de daar heersende zuidwestelijke winden richting Brazilie of Carieb te komen. Wij blijven wachten op het gebruikelijke seizoen voor de oversteek dat in november begint.
    Gisteravond hadden we voor het eerst sinds maanden een echte regenbui van een paar uur. Een prima gelegenheid om onze alternatieve watermaker uit te proberen. Een doek gespannen over de kuip vangt het regenwater op, in het midden zit een rond gat met daarin een halve fles waarop een slang kan worden aangesloten. De opbrengst van onze "watermaker" is natuurlijk afhankelijk van de regenval. In tropische gebieden mogen we rekenen op zware buien met 4-16 mm neerslag per uur. Berekend vanuit het oppervlak van het doek is dat goed voor tussen de 10 en 40 liter vers zoetwater per uur.


    2,6 vierkante meter regenopvang boven de kuip     detail van regenopvang


    094==070912==11:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Mindelo=Sao=Vicente==
    De laatste dagen regende het in Mindelo. We blijven Nederlanders, dus nadat we klaar waren met de spelerij met het regenopvang doek begonnen we te klagen over het slechte weer. Bij temperaturen van 30+ graden, weinig tot geen wind en een luchtvochtigheid van 80% is het natuurlijk makkelijk klagen. Een verkoelende sprong in de baai is niet aan te bevelen omdat door de afstroom van al het water de haven helemaal bruin kleurt van het meegevoerde zand en vuiligheid.
    De Ednbal (Australiers) kwamen terug van hun poging om aan de zuidkant van de ITC naar Frans Guyana te varen. Met vijf tot 7 beaufort aan de wind zeilen vonden ze het terecht geen goed plan meer. Overleg met weer-goeroe Herb deed ze terugkeren naar Mindelo. Ons geplande koffie met gebak uitje met de Horizon viel in het water omdat het tot ruim na koffietijd door regende, later een nieuwe poging.
    Gelukkig is er ook goed nieuws te melden, de SSB bij Joshua aan boord doet het weer. Na wat speur werk, knoppen duwen en rommelen met draadjes vond Erik een contact nabij de antenne tuner dat niet goed zat. Nu kan er weer getuned worden en uitgezonden. Ook was er gelegenheid om de roestige voet van de gasfles te schilderen, de onderste liters uit de diesel tank te zuigen op zoek naar water dat niet gevonden werd, Ernie naaide een waszak en nieuwe kussensloop en de digitale verzameling van zeilreisgidsen (gruising guides) te ordenen.
    In Mindelo zijn ze het slechte weer gewend gezien de voorbereidingen die getroffen zijn. Bij vele winkels liggen de zandzakken voor de deur of zijn zelfs schotten afgeplakt met silicone kit aangebracht om de drempel te verhogen.
    Zandzakken voor de deur


    structurele oplossing, een schot en wat silicone kit


    095==130912==11:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Mindelo=Sao=Vicente==
    Route planning in Visual Passage Planner Terwijl Nederland in de ban is van de verkiezingen zijn wij bezig met onderhoud van de Gabber. De olie en brandstof filters, impellor, water en olie keerringen worden vervangen door Erik en alle roestplekjes aan dek krijgen de volle aandacht van Ernie. 's-Avonds luisteren we via internet naar uitzendingen van "het oog op morgen" bij gebrek aan de wereldomroep. Wij kunnen al om 20:00 naar het dag afsluitende radio programma luisteren. Niet dat het eerder op internet wordt uitgezonden maar vanwege het tijdverschil met Nederland. Gisteren misten we daardoor zelfs het radionetje met de Bodyguard en de radio club in Dordrecht. Nog altijd lukt het bijna wekelijks om contact te onderhouden met Dennis en Ank aan boord van hun boot die nu op de grote meren vaart in het grens gebied van Amerika en Canada.
    Overdag is het vaak te warm om door te werken en vermaken we ons met electronisch vertier. Ernie heeft een boekenserie van 9 boeken ontdekt en leest ze achter elkaar uit. Erik maakt voorbereidingen voor de navigatie naar Suriname. Via GoogleEarth wordt de Suriname rivier tot aan Domburg in luchtfoto's verzameld voor gebruik in OpenCPN, de liefhebbers kunnen ze downloaden op luchtfoto Suriname rivier voor OpenCPN. In OpenCPN wordt een route gemaakt en de way-points naar de GPS gestuurd. Met VisualPassagePlanner zoeken we de te verwachten weersituatie op. Dit laatste programma heeft het gemiddelde weer van de afgelopen 20 jaar en de heersende zeestromingen digitaal beschikbaar. Met wat simpele muisklikken bepaal je de route die je wilt varen, selecteert een maand en het programma vertelt je wat je redelijker wijs kan verwachten. Volgens het programma zullen we in november de 1928 Nm in 18,7 dagen afleggen met een gemiddelde snelheid van 4,3 Knoop. De wind zal varieren tussen de 3 en 4 Bft uit ONO. Nu maar hopen dat ze er met de statistieken en voorspellingen in het programma meer verstand van hebben dan met de verkiezingen in Nederland.


    096==150912==11:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Mindelo=Sao=Vicente==
    Vaak is de grootste klus bij het klussen het vinden en opbergen van de klusspullen. We hebben een handige oliezuiger om het carter leeg te zuigen, maar die ligt in ons "schuurtje". Dat is bij ons niet even de tuin in en het van de plank pakken. De punt van de Gabber is ons schuurtje, met veel bergruimte onder wat ooit ons ruime 2 persoons bed was. Ernie is geduldiger in het opzoeken, vinden, herinneren waar het was en het weer opruimen van al die dingen die je (Erik) maar weinig gebruikt. Inmiddels is de klus gedaan en is alles weer opgeruimd (zie foto hiernaast).
    Van de week hebben we cachupa gegeten bij Cafetaria Evora om zo een boodschappen lijstje te kunnen maken voor de ingredienten voor een eigen gemaakte cachupa. Het smaakte prima en het vleugje verse koriander was een aangename culinaire verrassing op dit traditionele basis maal.
    Vandaag maakten we een luxe variant die bekend staat onder de naam Cachupa rica ingredienten:
  • 2 kopjes witte mais
  • 1 kopje gemengde bonen (witte, bruine, pronk, zwarte)
  • 2 grote uien
  • 6 teentjes knoflook
  • 4 blaadjes laurier, 4 kruidnagels, 2 droge spaanse peper, theelepel grof gemalen spaanse peper
  • klein bosje verse koriander fijn gesneden
  • 200 gr koolbladen (eeuwig moes of boerenkool) in repen gesneden
  • flinke karbonade, varkens krabbetje, chorizo worstje
    Ui en knoflook fruiten, alle andere ingredienten in de braadzak (bonen en mais nacht weken) en dan een uur koken in de snelkookpan. Door de braadzak te gebruiken heb je geen last van aankoken op de bodem van de pan, want roeren in een snelkookpan kan niet. Serveren met een gebakken ei en in plakjes gesneden worst.
  • De olie zuiger ligt in ons schuurtje, onder in de punt


    Cafetaria Evora, lekkere cachupa voor Euro 1,80     Witte mais, verschillende bonen, laurier, peper en kruidnagel voor eigen gemaakte cachupa     Eigen gemaakte cachupa rica


    097==210912==11:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Mindelo=Sao=Vicente==
    Overdekte markt in Mindelo, maar we doen liever boodschappen bij de straatverkoopsters Over 3 weken komt de broer en schoonzus van Erik naar het eiland Boa Vista voor een weekje vakantie. Een verlanglijstje met lekkers vanuit Nederland hebben we via de email ingeleverd. Technische spulletjes worden via internet besteld en betaald met als aflever adres de broer van Erik. Nieuwe filters kunnen eenvoudig bij auto onderdelen zaken gekocht worden. Er zijn twee ruim gesorteerde zaken in Mindelo, 2J-Import-Export (Rua Eduardo Mondlane) en Mindelpecas (Cha de Monte Sossego). Een passende dop voor op het expansie vat is helaas niet te koop, ze zijn allemaal te kort, met opvulringen wordt het probleem verholpen. De olie en waterkeerringen voor de koelwaterpomp bestellen we na wat email overleg bij de Bruyn Watersportservice, een prima service en wat een gemak dat internet.
    Voor Erik blijft het lastig om alles terug te vinden wat we aan boord hebben, zelfs onze 31 voet is dan groot. Sinds Dakar zijn we een set kikkers kwijt, nee niet overboord gesprongen de zee is zout! En de lijst met spulletjes groeide gestaag de laatste dagen: noodtuigage set, RVS stuk pijp, Aries reserve onderdelen, Erik meende zelfs dat er reserve doppen voor het expansievat aan boord moesten zijn. Met boze tongen spraken we al over vissers die op goed geluk een tas uit de kuip hadden gepakt in Dakar. Wederom werd alles nagegeken, en in het bovenste kastje in de punt werden de "gestolen" spullen gevonden. Met schaamte kunnen we doorklussen en excuses voor de vissers die dagelijks vriendelijk zwaaiend langs kwamen in hun schamele kano's om een dagmaal te vangen.
    Met het inlezen voor de nieuwe bestemming Suriname vonden we uitgebreide info op internet van Esther Zoetmulder Colourfull Suriname en Heleen Westerman reisgids Suriname


    Ernie schildert de boot met antislip In Nederland vindt de broer van Erik inmiddels bijna dagelijks nieuwe pakketjes in zijn brievenbus van de bestellingen die we via internet gedaan hebben. Hier in Mindelo gaat het "even de kleine roestplekjes wegwerken" van kwaad tot erger. De laatste schuursteentjes en papiertjes van de Dremel verbruiken we, vier ramen gaan er uit omdat er roest onder vandaan komt en alle anti-slip krijgt een nieuwe laag verf. Nu het op dek zo mooi wordt kunnen de beschadigingen op de romp niet achter blijven, dus van de week gaat ook de twee component blauwe verf gemengd worden.
    Ebou de Gambiaanse opstapper bij de Horizon is naar Sal vertrokken. Dat wordt een spannende tijd voor hem, weg van het goed verzorgende huis bij Roel en Jaqueline en opzoek naar werk voor levensonderhoud en spaarcenten. Ruim vijf maanden zagen we hem dagelijks. Het is een wonderlijke wereld waarin hij leeft. Zijn zinnetjes zullen we nog regelmatig onderling gebruiken: "It is not easy man" ... "Sometimes I wish to be a Toubab" ... "Oh, sorry man".

    Bij Paula shop genieten van een heerlijke BBQ op straat


    098==280912==11:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Mindelo=Sao=Vicente==
    Paula mengt een lekkere grog Gisteravond zijn we met de Horizon naar Paula shop geweest voor een lekkere barbeque. Via de Belgische buren op de haven hadden ze deze stek gevonden. Paula heeft een flink aantal jaren in Belgie gewoond en is nu met haar Belgische man terug in de wijk waar ze opgroeide. Ze zijn een winkeltje begonnen en zoals in alle winkeltjes hier doet de verkoop van grog (jenever achtig spul) het het beste. 's-Avonds gaat de BBQ aan en worden er heerlijke stukken malse kip, gamba's en vis geserveerd.
    De tent is nog maar net 3 weken open en Ludou (de echtgenoot) verbaast zich over de omzet in BBQ en grog. De plannen zijn groter dan alleen een lokaal winkeltje. Ze kunnen tegen scherpe prijzen leveren aan jachten die bevoorrading nodig hebben, lever je lijstje in tijdens een BBQ en het wordt op de haven bezorgd. Later dit jaar willen ze een restaurantje openen iets verder op in de straat. Lokaal eten en muziek en wat Belgische recepten. Als dat net zo smakelijk en ongedwongen gezellig wordt als onze BBQ is het zeker een bezoekje waard. Je komt er eenvoudig met bus 9, vraag naar Paula Shop en je stopt voor de deur. Als het laat wordt neem je de taxi terug.

    Een aantal van de schroefgaten van de ramen waren uitgelubberd zodat de moeren niet meer vast konden worden gedraaid. Met een iets grotere tap boren we de gaten op en kunnen zo nieuwe en dikkere bouten gebruiken voor het dichtschroeven van het raam.
    Al het klussen doen we in de ochtenduren als het nog niet zo warm is. Ons begrip van temperatuur is de laatste maanden ernstig aangepast. Erik pakt 's-nachts een dekentje als het onder de 27 Celsius komt en de ochtend koelte is nog altijd 28-29 Celsius bij een hoge luchtvochtigheid van boven 75%. In Nederland noemen we dat drukkend warm en kijken we verlangend uit naar de bevrijdende onweersbui. Hier valt de laaste dagen af en toe wat regen. Meestal 's-nachts als je lekker ligt te slapen en je er dus weer uit moet om het ventilerende luik dicht te doen.
    Overdag zoeken we verkoeling door te zwemmen. Ernie doet trouw 10 rondjes om de boot en Erik speurt de bodem af op verloren ankers. Een heel groot anker heeft hij aan de ankerketting van de buurman gebonden omdat die opeens veel dichter bij lag. Er zijn mensen geweest die de mooring waaraan de buurman lag verplaats hebben om zo zelf meer ruimte te hebben in de ankerkom. Ja, zelfs op ankerplaatsen doen ze aan "landje pik". Gelukkig is de buurman er niet en aan de aangroei te zien ook al heel lang niet geweest. Er is iets gaande in onze ankerbaai want meerdere boten zijn inmiddels verplaatst, we weten niet wat en zolang niemand ons aanspreekt zullen wij wel niet in de weg liggen van de nieuwe ontwikkelingen. Een mooi verloren Brittany anker van 15 kilo hebben we aan boord genomen als reserve of voor de handel.
    Uitgelubberde schroefgaten worden een maatje groter opnieuw getapt

    099==031012==11:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Mindelo=Sao=Vicente==
    We zijn al meer dan 3 maanden op de Cape verden maar de lokale economie blijft ons dagelijks verbazen. De straat verkoop van groente en fruit is in handen van Afrikaanse vrouwen, die naar hun postuur te beoordelen er goed van kunnen eten. Kleren, huishuidelijke artikelen en prularia worden door Chinezen verkocht, supermarkten en technische winkels worden door Kaapverdianen gerund. We zitten op een eiland dus we begrijpen dat de aanvoer afhankelijk is van boten of vliegtuigen. Sao Vicente, het eiland waar we zijn, is niet het vruchtbaarste, maar Sao Antao ligt op 1 uur varen en heeft veel landbouw.
    In deze tijd is er regelmatig schaarste aan uien, er zijn dagen dat ze in heel Mindelo niet te koop zijn. In Senegal waren ze beschikbaar op iedere straathoek en kon je een baal van 15 kilo kopen voor Euro 4,50. Hier kost zo'n zelfde baal Euro 22,50. En als je de eerste prijs accepteert van een straatverkoopster kost een kilo je Euro 3,00. Afdingen lukt op straat tot Euro 2,00 per kilo, terwijl ze in de supermarkt te koop zijn voor Euro 1,75. Hetzelfde geldt voor prijzen van bananen, tomaten, papaya en mango's. Zelfs het rijpe fruit, waar er een overvloed van is, gaan voor hogere bedragen van de hand dan we in Nederland gewend zijn.
    Het blijft dus opletten met boodschappen doen. Veel van de producten zijn 2 to 4 keer duurder dan we in Nederland gewend zijn. Een redelijk betaalde baan is hier goed voor Euro 450,- per maand, daar kan je dus niet fatsoenlijk boodschappen mee doen. In Senegal en Gambia waren de lonen ook laag, maar de prijzen van basis eten eveneens. Hier is dat anders, Cachupa, een maal van bonen, blijft voor lokale inkomens het enigste wat er te koop is. Wie meer dan dat eet heeft inkomen of familie in Europa of Amerika denken we.
    Er zijn vandaag weer uien in de stad !


    100==061012==11:00UTC=====Positie:=16=34,2N==024=21,6W==Mindelo=Sao=Vicente==
    Een gevangen kakkerlak met een eipakket Aflevering 100 van ons blog in 2012 al weer, we schrijven dus vaker dan iedere 3 dagen een praatje bij een plaatje over wat we meemaken. Volgens de statistieken bezoeken ruim 110 personen dagelijks onze homepage, een derde daarvan heeft ons opgeslagen in de favorieten. Andere bezoekers komen op de site via een zoekopdacht in Google over een maritiem onderwerp, ze komen dan binnen op de "doe het zelf" of "uitrusting" pagina. Al dat bezoek vinden we leuk, maar sommige bezoekers proberen we uit de boot te weren.
    Na de ontdekking van een kakkerlaknest in de deksel van de koffiepot zijn we druk geweest met het vangen en voeren met gif van deze ongenode gasten. Het lijkt er op dat het succesvol is. We zien ze niet meer wegschieten bij het openen van de vuilnisbak en de lijmvallen hebben de laatste dagen geen nieuwe vangsten. Hiernaast een plaatje van een door ons aan boord gevangen kakkerlak met eierpakket. Zo'n vieze beesten plaatje vinden de jongeren van verschillende internet fora leuk om naar door te linken, onze kakkerlak plaatjes zijn regelmatig nummer 1 in de hits op onze site. Gelukkig worden ook de serieuzere items gedownload, met de luchtfoto's van de Suriname rivier maakten we al 64 lezers blij.
    Een bijkomstigheid van langzaam reizen met de zeilboot is dat je gastenvlaggetjes slijten. De Spaanse was tot op de draad versleten bij vertrek uit de Canarische eilanden, de Kaapverdiaanse heeft Ernie van de week moeten bij kleuren. Het leuke aan langzaam reizen is dat je regelmatig de tijd hebt om de wereld aan je voorbij te laten trekken inplaats van dat je haastig langs de wereld trekt. Een derde lichting zeilers is onderweg vanuit Nederland voor een rondje Atlantic in één jaar. Dit jaar zullen we bij ze aansluiten in de grote oversteek. In Suriname wordt het dan uitzwaaien want daar blijven we een paar maanden denken we nu.
    De vlag van Kaapverdie wordt bijgekleurd




    101==151012==11:00UTC=====Positie:=16=09,7N==022=55,4W==Boa=Vista==
    Gevaren track en overzicht van Cape verde eilanden groep De laatste twee weken wordt het drukker op de Cape verde met zeilboten. De Franse zeilers zijn de eerste die we zien komen, andere nationaliteiten zijn nog schaars. Ze blijven erg op zich zelf die fransen. De nieuwe franse buurman op de ankerplaats heeft binnen 12 uur na aankomst van andere franse boten zijn achterdek vol zitten met visitie die hij desnoods met de bijboot uit de haven ophaald. Ondanks dat we onze vlag voor een dag een kwartslag draaien blijft een bezoekje uit. Vorige week arriveerde er nog een Rus met averij. Een flink gat in zijn spiegel en om drijvend te blijven had hij alles van gewicht naar voren van het schip gebracht. Door een botsing met een walvis had hij 30 Nm ten noorden van Mindelo de schade opgelopen, gelukkig wist hij op zijn buitenboord motor de haven te bereiken. De reparatie werd uitgevoerd met 18 mm dik multiplex en is daarmee steviger dan de rest van zijn circa 8,5 meter lange boot van tri-plex.
    Een solo zeilende circa 35 jarige mooie en zeer sexy geklede francaise schudde het barvolk van solo zeilende mannen wakker in de haven van Mindelo. De vastgeroeste zeebonken keken amechtig met de tong uit de mond toe als deze in vrolijke mini jurk geklede verschijning over de steiger paradeerde met boodschappen voor haar poes, de enigste opstapper die met haar mee zeilt. Ze had de Braziliaanse gastenvlag al opgehangen. Na 3 dagen Mindelo vervolgde ze haar tocht, de zeebonken van de bar met "jeuk op het roer" achter latend, "dan maar opzoek naar gezelschap van okkenootjes" denkend, om nog even in het taalgebruik van de de Horizon te blijven.
    Door ons vertrek uit Mindelo was het ook afscheid nemen. We zijn benieuwd wie we waar zien, de Horizon nagenoeg zeker in Suriname, de andere boten mogelijk pas in de zuidelijke Carieb als ze daar het orkaan seizoen afwachten.
    Aanvankelijk wilden we nog een nacht voor anker bij Santa Lucia, een onbewoond eilandje ten oosten van Sao Vicente maar de zee was te ruw om daar voor anker te gaan. Onze tocht naar Boa vista was wederom een zware, 36 uur aan de wind met 6-7 Bft. De fijn gevoelige neus van Erik bracht extra actie. De brandbare dampen die Erik deze keer rook waren afkomstig van benzine claimde hij om 24:00 's-nachts. Met het gestamp en geslinger zou een jerry-can in de problemen kunnen zijn gekomen. Alle bekende voorraden werden geinspecteerd. En ja hoor een met zelf vulkaniserende tape gerepareerde dop van het bijboot voorraad tankje was door de opklotsende benzine opgelost en lekte benzine in de bakskist. Gelukkig geen open vuur of draaiende motor die de benzine dampen konden laten ontploffen.
    Sinds gister avond 21:00 uur liggen we voor anker bij Boa Vista. Tegen het advies van de pilot in zijn we toch in donker de baai ingevaren, de digitale kaart gaf voldoende details om dat veilig te doen. Bij een diepte van 6-7 meter op een zandbodem lieten we het anker vallen, dit plekje is goed voor vanavond, bij daglicht gaan we wel wat dichter naar de kust.
    Vanaf de ankerplek uitzicht op het strand van Boa Vista


    102==1181012==11:00UTC=====Positie:=16=09,7N==022=55,4W==Boa=Vista==
    Een strandwandeling van ruim een uur bracht ons vanmorgen in de buurt van het hotel waar Pieter en Trudy op vakantie zijn. In de buurt want de zware regenval van een week geleden had niet alleen een brug weggespoeld. Vlak bij het hotel had de regenwater afstroom een zandduin doorgebroken en er was een natuurlijke Slufter ontstaan. Na nog eens een uur omlopen arriveerden we bij het Riu Karamboa hotel. We probeerden eerst de hoofdingang, maar werden door de bewaker niet toegelaten en naar het strand gestuurd. Daar konden we het terrein wel op. Piet en Trudy waren snel gespot, en als grote verrassing kwam Ma Slim na een minuutje te voorschijn. Wel gehoopt maar niet verwacht maakte het een leuk weerzien na al die maanden van huis.
    Het hotel is een "all-inclusive" arrangement en in het geheel niet ingesteld op dagbezoekers. We voelden ons dan ook een beetje bezwaard om gratis mee te drinken en te eten want nergens hoefde betaald te worden. Voor de lunch gingen we te rade bij de receptie, die had een oplossing voor euro 60,- per persoon ! Hum, eerlijkheid is ook niet alles besloten we daarop. Wij trokken ons terug en onze all-inclusive familie kwam terug van de lunch met een doggy-bag voor ons met een broodje kaas en vlees.
    Voor de terugtocht zagen we af van een wandeling en beproefden we ons geluk met het vinden van goedkoop vervoer. Trips vanuit het hotel naar Sal Rei, waar onze boot ligt, worden voor het 20-voudige van een verzamelbusje ritprijs aangeboden. Net buiten het hotel werd een pick-up volgeladen met dames van het lokale personeel, we pasten er nog wel bij. Eerst zaten we met 11 dames, maar plots sprongen er 5 dames over in een andere pick-up die ook uit de poort van het hotel kwam. Uiteindelijk zaten we met 6 personen in de achterbak en in 15 minuten waren we gratis in Sal Rei.
    Ma Slim op verrassingsbezoek op Boa Vista

    Pieter, Trudy en Ma Slim op bezoek op Boa Vista
    Het gat in de spiegel van de Rus, foto Roel van de Horizon    Ernie in de achterbak van een pick-up met de dames van het hotel    Weg gespoelde brug op Boa Vista


    103==211012==11:00UTC=====Positie:=16=09,7N==022=55,4W==Boa=Vista==
    Dagje toeren met 4x4 pickupover Boa Vista Het blijft een raar idee dat de familie op zicht afstand van onze ankerplaats verblijft in een compleet andere wereld dan wij dagelijks ervaren op de Cape verde. Gisteren hadden we met elkaar een auto gehuurd om het eiland te verkennen en om de familie wat meer kennis te laten maken met zoals wij leven.
    De dag begon voor ons met een dinghy trip naar de steiger van Boa Vista omdat een strandlanding te riskant was door de stevige swell. Terwijl Ernie de familie opwachtte bij het begin van het dorp ging Erik alvast water halen bij het centrale tappunt voor de lokale vissers en bewoners, ja, ja nog niet ieder huis hier heeft een eigen waterleiding. Toen de familie gearriveerd was konden ze shoppen bij de vele, door west-Afrikanen gerunde, winkeltjes terwijl Erik met de dinghy heen en weer ging naar de Gabber met alle lekkernijen en bestellingen uit Nederland.
    Eenmaal terug bij de steiger legden we de dinghy op het strandje aan de westzijde bij de vissersbootjes. Een Kaapverdiaan kwam ons waarschuwen dat er flink gestolen werd en of de motor wel op slot zat. Ja dat zat ie, maar vanaf dat moment knaagt er een onaangenaam gevoel van onveiligheid in het hoofd en tussen de schouderbladen. Na een kopje koffie in een strandtent toch maar besloten om de dinghy elders te leggen. Bij de te waterlating kreeg Erik een flinke golf over zich heen en bij de strandlanding viel Ernie in het zoute water. Moeders ziet het allemaal zorgelijk aan en het vrije romantische gevoel van al 2 jaar vakantie laat zich van de meer realistische kant zien "Wie de zee tot bruid neemt moet een zilte kus op de koop toenemen" is een bestaand Swahili spreekwoord. Katsverzopen met zeewater spoelen we ons zelf en kleren met zoetwater bij de strandtent. Gelukkig had Pieter een pick-up gehuurd, nu konden we in de achterbak in de wind en zon tijdens de rit opdrogen.
    Een groot deel van de wegen is onverhard en de 4x4 met hoge assen komt dan goed van pas. We zien eindeloos lange lege stranden met wit zand en oceaan branding. Het binnenland is door de recente regenval redelijk groen met grassen en lage struiken, behalve loslopende geiten is het een lege bedoeling. De enigste goede wegen zijn tussen het vliegveld en de 2 riante Riu resorts. De dorpjes die we passeren zijn slaperig en zonder bezienswaardigheid of vertier. In Bofareira drinken we een verfrissing in een lokale winkel. Zoals de meeste winkeltjes op de Cape verde is het een combinatie van kroeg en kruidenier. Helaas kunnen we nergens een eettentje vinden dat open is. Het lijkt erop dat de "all-inclusive" arrangementen van de Riu resorts ieder lokaal initiatief om zeep hebben geholpen. Een frisdrankje kopen lukt nog maar alle restaurantjes zijn dicht of serveren geen eten meer lijkt het.
    Tegen zonsondergang gaan wij met de dinghy naar "huis" en de familie retour Europa in het Riu resort waar alles spik en span is en optimaal georganiseerd voor een relaxte vakantie in tropische sferen onder het Kaapverdiaanse motto "Living without stress".
    Praia St. Maria, noord kant van Boa Vista


    104==231012==23:00UTC=====Positie:=16=09,7N==022=55,4W==Boa=Vista==
    Vandaag maakte Pieter en Trudy de strandwandeling van het resort naar Sal Rei. Tijdens laag water is de geul van de duin doorbraak doorwaadbaar dus dat scheelde een stuk omlopen voor ze. Erik haalde ze van het strand op met onze dinghy voor een bezoekje aan de Gabber. Voor Ma Slim (85) was de wandeling en zeker de dinghy trip te veel avontuur dus vermaakte ze zich in het Riu resort. Zo kon ze ook haar benen laten bijkomen van een flinke zonverbranding.
    Pieter en Trudy drinken gezellig koffie aan boord en we kletsen de tijd weg tot de zeeziekte van Pieter te erg wordt. Dan is het ook een prima tijd om naar het dorp te gaan voor wat toeristische boodschappen. Na de nodige winkeltjes bezocht te hebben kopen we een broodje bij de warme bakker en gaan we naar pension Migrante voor een verfrissing. Migrante is een sfeervol gerestaureerd koloniaal gebouw met cafe en kamers voor de verhuur waar ook op bestelling gegeten kan worden.
    Na lunchtijd nemen we een collectief busje naar Rabil en stappen uit bij de afslag van het hotel, een wandeling van 15 minuten onder de brandende zon brengen ons in de verkoelende luxe wereld van Riu resort met verkoelend zwembad, cocktails en airco kamers.
    Ma Slim en Trudy trakteren zichzelf op een massage, Pieter en Erik zwemmen wat rond de bar en Ernie zoekt de verkoelende schaduw van het terras. In de namiddag is het helaas afscheid nemen, morgen vliegt de familie retour Nederland. We zwaaien nog lang naar moeders op het balkon als wij naar de hoofdweg lopen waar we al snel een lift krijgen terug naar Sal Rei.
    Het past maar net aan boord van de ruime bijboot
    Ma Slim loopt verbrande benen op na een dagje zonnen, verkoelend schuim helpt     Pieter en Trudy in de kuip van de Gabber     Pieter en Trudy op de markt in Sal Rei     Het sfeervolle Migrante pension cafe    


    105==251012==12:00UTC=====Positie:=16=09,7N==022=55,4W==Boa=Vista==
    Weerkaart van de amerikaanse weerdienst voor oversteek naar Suriname Nu de familie weer thuis is maken we plannen voor het vervolg van onze reis. Graag bezoeken we nog wat meer eilanden, maar we willen ook een goede uitgangspositie hebben voor de oversteek. We zoeken een veilige en beschutte ankerbaai waar het gemakkelijk bevoorraden is met zoetwater, verse groente en eten. Het eiland Santiago en het ons bekende Mindelo zijn dan de beste opties denken we met een derde plaats voor Palmeira op het noordelijk gelegen Sal.
    Inmiddels horen we via de radionetjes (8131 08:30 UTC) op de SSB dat er al boten onderweg zijn vanaf de Canarische eilanden, het wordt dus drukker en krapper op de ankerstekken. De tropische storm Tony brengt zuidelijke winden tussen de Canarische eilanden en de Cape verde waardoor een hoop zeilers hun vertrek naar hier hebben uitgesteld.
    Voor het ontvangen van weerberichten voor dit tropsiche deel van de Atlantische oceaan kunnen we niet meer gebruik maken van de vertrouwde fax-zenders van Northwood of Offenbach. De Amerikaanse stations in Boston en Louisiana geven nu de weerkaartjes. De mogelijkheden voor weerinformatie ontvangst via de SSB staan op een rijtje in de twee documentjes. In WEATHER-BROADCASTS-ATLANTIC.pdf (15kB) staan de frequenties en uitzendtijden en in WEATHER-FAX-PICTURES staan voorbeelden van de weerkaarten. Wellicht handig voor de vertrekkers die zonder pactor modem op pad zijn of voor de Sailmail gebruikers die beperkte zendtijd hebben en geen attachments kunnen ontvangen per email.
    Vandaag de bijboot aan dek brengen, laten drogen en de bodem plakken, dat scheelt water hozen. De rest van de dag schommelen op de afnemende swell en morgen weer een dag, misschien naar het zuidelijker gelegen eiland Maio.


    106==291012==11:00UTC=====Positie:=14=54,1==023=37,0W==Santiago==
    We zijn gisteren middag langs Maio gevaren de branding was daar te stevig om aan land te gaan dus verlegden we koers naar Praia op het eiland Santiago. In de ankerbaai van Praia hebben we de nacht rustig achter anker doorgebracht. Nu zijn we al weer onderweg naar Tarrafal, een ankerbaai aan de noord kant van Santiago.
    De hoofdstad van de Cape verde, Praia, heeft een slechte reputatie kwa veiligheid. De pilot meldt het, maar ook uit eerste hand kennen we meerdere verhalen van diefstallen, berovingen en waarschuwingen van de havenpolitie. We waren de enigste zeilboot op anker in Praia waardoor een extra wakend oog op de boot of bijboot niet mogelijk was als wij de oever op gingen. Vandaar dat we weer aan het varen zijn. In Tarrafal aan de noord kant van het eiland schijnt men het beter te nemen met "mijn en dein". Gelukkig maar want we zijn erg afhankelijk van de eerlijkheid van de lokale bevolking. We reizen met ons huis en de spulletjes aan boord zijn er voor veiligheid en dagelijks gebruik. Als je ons bezit afzet tegen de inkomens van de bevolking zijn de meeste dingen minimaal een weeksalaris tot zelfs jaar salarissen waard. De kajuit wordt slechts door een simpel houten deurtje afgesloten en veel dingen aan dek kunnen niet op slot. In de armste streken (Senegal, Gambia) waar we nu waren voelden we ons zeer veilig en hebben we erg vriendelijke mensen ontmoet die zelfs het dagelijks maal met ons wilden delen of waar we op de pof boodschappen konden doen. Voor hen is het delen van eten en geld de gewoonste zaak van de wereld en ze houden er gelukkig geen dubbele moraal op na voor "Toubabs" (witjes). We blijven maar in de goedheid van de meeste mensen vertrouwen. Morgen ligt onze dinghy weer op een verlaten strandje.
    Vanaf Tarrafal proberen we dan een busrit naar Praia te nemen, zo zien we gelijk het eiland en kunnen toch nog Praia bezoeken.
    De bijboot blijft altijd onbeheerd op het strand achter, motor op slot en de roeispanen ook, gelukkig zijn de meeste mensen te vertrouwen


    Ernie met zelfgemaakt jurkje bij kanonnen     Pieter en Erik in tropisch zwemparadijs     Veel plastic zwerfvuil komt in zee en dan weer op strand    
    107==301012==11:00UTC=====Positie:=15=16,7N==023=45,3W==Tarafal=Isl=Santiago==
    Eigen visvangst en een sepia van een lokale speervisser Het was, met vlak voor zonsondergang, een late aankomst in Baia de Tarrafal. Het kaartje in de pilot had ons misleid, het bleek een veel kleiner gebied te beschrijven dan we dachten. En de digitale zeekaart op de computer was niet in overeenstemming met de werkelijke GPS-positie. We hadden koers staan om Pta. Preta voorbij te varen in de veronderstelling dat het Pta. do Atum, de zuidelijke kaap van de ankerbaai, was. Het invoeren van de baai coordinaten in de GPS en het via de UMTS dongel binnen halen van een Google Earth sateliet opname zorgde ervoor dat we nog net optijd 90 graden stuurboord uitgingen en het anker zich, voor het invallen van de duisternis, in de zand bodem lieten ingraven.
    Na een prachtige zonsondergang met zicht op het eiland Fogo dronken we een wijntje in de kuip bij het schijnsel van de opkomende volle maan. Na een dag voornamelijk gemoterd te hebben was dit een heerlijk moment van rust met slechts gezang van krekels op de achtergrond.
    Vanmorgen zijn we wezen snorkelen en speervissen om een maaltijd bij elkaar te krijgen. Het water is goed helder, ruim 10 meter zicht met wolken van tienduizenden kleine vissen om ons heen, en heerlijk van temperatuur. Een lokale speervisser trok met ons op en we konden elkaar de potentiele prooien aanwijzen. Hij leek zich gespecialiseerd te hebben in het schieten van sepia's. Zijn eerste vangst kregen we kado. Na 3 uur snorkelen hadden we ieder twee vissen en een sepia. Vanavond eten we een goed gevulde paella met verse vis en sepia.


    Het eiland Fogo met werkende vulkaan, uitzicht vanaf onze ankerbaai


    108==011112==11:00UTC=====Positie:=15=16,7N==023=45,3W==Tarrafal=Isl=Santiago==
    Straathandelaar met mandje handelswaar Een busrit van ruim 2 uur bracht ons gisteren van Tarrafal (noord) naar Praia (zuid), de hoofdstad van de Cape verde op het eiland Santiago. Tijdens de rit reden we langs de oostkant van het eiland via Ponta Verde, Santa Cruz en Pedra Badejo. In Pedra Badejo konden we overtappen in een andere verzamelbus die ons naar Praia bracht. Onderweg was het een uitstappen en instappen van passagiers, het record was 18 volwassenen, 3 kinderen en een zitplaats vol met bagage, sardientjes in een blikje hebben aanzienlijk meer de ruimte. We hadden duidelijk de " stopbus" te pakken. Voor ons wel leuk want zo zagen we nog wat van het prachtige groene eiland en haar bewoners.
    Een straathandelaar ging zijn geluk beproefen in Pedra Badejo. Je vraagt je af wie er op zijn handelswaar zit te wachten. Zijn mandje was gevuld met een bonte mengeling aan producten: haarbandjes, gasbrander kop, kammen, tandpasta, scharen, lege DVD-schijven, pennen, watte staafjes en spiegeltjes. Het zal redelijk succesvolle handel zijn, want je ziet veel west Afrikanen er mee op straat en langs de huizen trekken.
    In Praia genoten we van een eenvoudige maaltijd kip/rijst/bonen op de markt. Daarna slenterden we door de stad op zoek wat de hoofdstad te bieden had. Vanaf de hoger gelegen stad hadden we uitzicht op de nog altijd lege ankerbaai bij de haven. Behalve dat de keuze aan winkels en het aanbod op de markten uitgebreider en iets goedkoper was konden we niets ontdekken wat Praia aantrekkelijk maakt.

    Om 10 over half twee stapten we maar weer in een busje dat ons beloofde naar Tarrafal te brengen. Zoals met alles op de Cape verde moet je ernstig gehard zijn in het motto van de eilanden groep "living without stress". Het busje liep voller met passagiers, en toen weer leger omdat sommige mensen dachten dat een ander busje sneller zou vertrekken, een chineze handelaar had een transportje dozen goed voor 5 zitplekken en de vloerruimte, er kwamen weer meer passagiers, het werd even trekken aan de tas van een potentiele passagier maar ons busje verloor de strijd. Toen huppetee de geluidsknop op volle sterkte, nog even 4 rondjes rijden rond de markt, soms lachen met andere chauffeurs van verzamelbusjes, soms wat minder vrolijk naar de concurrentie. Gelukkig kocht niemand van de passagiers de verse varkentjes in het rieten mandje en ruim een uur na instappen vertrok ons busje mutje vol uit Praia onderweg naar Tarrafal. Deze keer gingen we dwars over het eiland door de bergen. Lekker koel door de hoogte en over een prima asfalt weg. Met een korte stop in Assomoda waren we om 17 uur terug in Tarrafal.
    Op het strand lag onze bijboot en de zich zelf aangestelde oppasser op ons te wachten.
    Doet u mij maar een mandje varkentjes, nee inpakken hoeft niet




    109==021112==17:00UTC=====Positie:=15=16,7N==023=45,3W==Tarrafal=Isl=Santiago==
    Zoals de voorspellingen aangaven is de swell van 80cm toegenomen naar 140cm en ook de richting van de golven is veranderd. Bij nagenoeg wind stil weer rollen de golven gestaag iedere 11 seconde de baai in, met iedere minuut een grotere ter afwisseling. Het zicht onderwater is minimaal door de opdwarreling van zand bij het strand. Vakantiegangers vermaken zich met surf en bodyboards in de hoge golven. Voor ons helaas geen verse vis met speervissen, maar de paella die we maakten was goed voor 3 dagen.
    De swell maakt het ook niet aantrekkelijk om met de kleine bijboot naar de oever te gaan, Erik ging daarom zwemmend boodschappen doen. Op het strand landen de vissers en daar is dan ook altijd wat handel om heen van vrouwen die maaltijden, belegde broodjes en drinken verkopen. Vier stevige witte puntjes en twee flinke donuts werden wat lacherig in de waterdichte zak gedaan door de verkoopster. Een paar meter strand, de branding door en dan nog een flink stuk zwemmen. Het nuttige (afkoeling, lichaamsbeweging, wassen) wordt met het praktische (boodschappen) gecombineerd.
    Erik blijft slank door donuts te kopen ! Ernie ook weer blij, zij neemt haar lichaamsbeweging door 10 rondjes rond de boot te zwemmen.
    erik doet zwemmende de boodschappen.


    110==051112==16:00UTC=====Positie:=15=45,8N==024=02,5W==73Nm=SW=of=Isl=St=Lucia==
    Ernie geniet van het zeilen. Om minder last te hebben van de toenemende swell op de ankerplaats zijn we eergisteren 500 meter meer naar buiten gaan liggen. Bijna alle (50 meter) ankerketting hadden we nodig in het aldaar 15 meter diepe water. Met zicht op de brekende branding waren we blij dat we verder weg en in rustiger water lagen. Inmiddels is het 3 weken geleden dat we water innamen en verse voedsel voorraden aanvulden. In de hoofdtank zit nog altijd water, de 60 liter reserve in het gangboord en de achtertank hebben we nog niet gebruikt. Al met al een goede test of we zuinig genoeg zijn met water voor een Atlantische oversteek.
    Sinds vanmorgen 07:30 uur zijn we onderweg naar Mindelo. Twee vislijnen met verbeterde lokvisjes en "teasers" trekken we achter de boot aan. Via Facebook van Joshua wat vistips gekregen, hij ving vorige week een tonijn van 35 kilo ! Nu maar hopen dat het eindelijk een keer gaat lukken bij ons.
    Zonet werden we omringd door een school pilot whales met afmetingen van 2,5-5 meter scharrelden ze wat voor de boeg en langszij van de Gabber. Bij het filmen werden we nat van hun spuitwater.
    We lopen met een snelheid van 4-4,5 knoop in de goede richting. We verwachten morgenmiddag aan te komen in Mindelo. Dan wordt het zoeken naar een ankerplaatsje want er verzamelen zich steeds meer schepen in de Cape verde. De Cape verde wordt door veel boten gebruikt om de oversteek naar de Carieb in korte stukken op te knippen. Met de internationale luchthavens is er gelegenheid om van bemanning te wisselen en je kan er verse voorraden water en eten inslaan.


    111==081112==16:00UTC=====Positie:=16=53,1N==024=59,6W==Mindelo=anchorage===
    Dat was nog eens een levendig dagje op zee. "Dolfijnen" riep ik en dacht gelijk die zijn wel erg groot. Het bleken pilot whales te zijn, eerst drie stuks maar al gauw een vierde erbij. Ze zwommen, na even met de boeg van de boot gespeeld te hebben, al weer snel weg. Maar kwamen weer terug en steeds meer kwamen er bij, uit eindelijk telde we elf van die dieren en er zwommen er ook nog een paar recht onder de boot. We hoorden ze piep geluiden maken, eentje ging op zijn zij zwemmen en die ging ons eens goed bekijken, een ander sprong balorig meerdere keren helemaal het water uit. Na een half uurtje hielden ze het voor gezien en gingen er vandoor. Een mooi moment van de dag. klik op de foto hiernaast voor een filmpje op ons Youtube kanaal.
    Een paar uur later zien we een vin van een haai naast de boot zwemmen gelukkig in tegengestelde richting want om zoiets lang naast je te hebben zwemmen is nou ook niet zo gezellig.Om Half zeven 's avonds maakt Erik zich klaar om naar bed te gaan, ik zit buiten in de schemer om het hoekje in de kuip en vraag aan Erik of hij me nog een zeeuwse babbelaar aan kan geven. Even later voel en zie ik vaag iets langs me heen schieten wat pal naast mij neer komt. Ik steek mijn hand uit naar het snoepje en wil net Erik laten weten dat ik het geen manier van aangeven vind als ik in iets nats, zachts en glibberigs grijp. Dat werd dus gillen. Achteraf nogal een hysterische reactie als je bedenkt dat het een schattig lief ieniemienie vliegend visje was dat de weg was kwijt geraakt, zeg maar een visje van het formaat zeeuwse babbelaar.
    Inmiddels zijn we gearriveerd in Mindelo, praatje gemaakt bij de Horizon. Vandaag arriveerde Shishco en later op de dag nog een Nederlandse boot. We hadden eerst geankerd nabij ons oude plekkie, maar daar was het wat krap, zeker met de harde wind die er aan komt. Nu liggen we in goede ankergrond meer buiten de marina in ruimer water tussen de boten die we kennen van het Westward radio netje (8:30 UTC 8131 USB).
    kllk op de foto voor een filmpje van de pilot whales.


    112==121112==16:00UTC=====Positie:=16=53,1N==024=59,6W==Mindelo=anchorage===
    Westwardnet in Mindelo aan boord van Southern Cross Nu we meer buiten op anker liggen zou je verwachten dat het sociale leven afneemt. Steigerpraat was er zo ie zo niet bij voor ons want we lagen niet in de haven. Zwaaien en roepen voor een afspraakje gebeurde wel en natuurlijk hebben we internet aan boord en dat is handig om contact te houden met familie en vrienden in Nederland maar ook met medezeilers die in de haven liggen.
    Een paar dagen geleden kwamen we bij de dinghy steiger van de visclub Chaterine en Peter tegen die ons vertelden dat de boten van het Westwardnet regelmatig bij elkaar een uurtje borrelen. Neem je eigen drank en snack mee en met elkaar wat kletsen. Het clubje dat er nu ligt zijn allemaal lange termijn zeilers, Scotia 12 jaar, Southern Cross 6 jaar en voor Freebird is het een leefstijl geworden, na hun huwelijks trip op de Bahama's zijn ze blijven zeilen en nu al 30 jaar onderweg. Hun twee zoons hebben ze zelf onderwijs gegeven en een chartert nu in de Bahama's met een catamaran. In deze andere wereld van lange termijn cruisers ben je dan toch nog goed terecht gekomen en kunnen de ouders trots zijn op de opvoeding die ze de kinderen gaven.
    Dat het seizoen van de oversteek er aankomt is duidelijk te merken. Dagelijks komen er boten bij in de haven en op ankerplaats. Volgende week komen 3 nederlandse boten uit de Canarische eilanden en morgen nog meer Westwardnet boten. De meeste boten zien de Cape verde als een eilanden groep die bij zwart Afrika hoort. Ze blijven niet veel langer dan 1-2 weken en gaan dan door naar de Carieb. Jammer want met wat meer tijd hadden ze kunnen genieten van lokale sfeer, muziek, eten en huisgestookte grog.


    113==161112==16:00UTC=====Positie:=16=53,1N==024=59,6W==Mindelo=anchorage===
    Erik inspecteert de mast en maakt hem schoon Terwijl het een komen en gaan van zeilboten is in de haven en op de ankerplaats zijn wij op ons gemak bezig met de voorbereidingen voor de overtocht. Iedere dag nemen we wat meer boodschappen mee dan we nodig hebben voor dagelijks gebruik om zo de voorraden, crackers, drinkwater, jus d'orange, zoute versnaperingen, melk en wc-papier aan te vullen. Blikvoer hebben we nog genoeg in voorraad vanuit Dakar, de Canarische eilanden en zelfs nog vanuit Nederland. Ernie inventariseert de voorraden en Erik doet verschillende technische onderhouds klusjes.
    Het water uit onze RVS tank die we in Dakar hadden laten lassen was wat bruinig van kleur op het laatst. Klei of zand vanuit Senegal dachten we eerst, dat daar altijd een beetje in het drinkwater zat. Maar het bleef roestig van kleur ook na wat doorpompen. Dus het mangat open gemaakt voor inspectie, helaas een dunne laag roestdeeltjes zat door de hele tank en ook nog wat roest schilfers op de bodem. We hadden de tank nog nooit goed schoon gespoeld en de losse spikkels van het laswerk waren gaan roesten. Controle met een magneet leerde dat de lasanodes die gebruikt waren bij het monteren van de inlaat en uitlaat geen RVS anodes waren maar gewone metalen en dat leverde nu bruin water. We hebben de hele tank eruit gehaald en goed gespoeld en ook de waterleiding schoon gemaakt door er een touw door heen te trekken met wat nauw passende doekjes. Alles is weer fris, we gebruiken de tank als eerste op de oversteek in de hoop dat nieuwe roest nog niet gevormd is. In Trinidad lossen we het definitief op.
    De mast, de geleide rails voor de bomen en de gleuf voor het grootzeil waren ook bruinig. Dit was geen roest maar inderdaad een flinke laag kleiig stof. Met een emmertje de mast in voor een was beurt, zodat het zeil en de bomen weer soepel op en neer kunnen. Gelijk een inspectie gedaan van de verstaging, de top lichten gewassen en de reserve vallen anders opgehangen zodat ze niet meer in de weg zitten voor de rolfok. Bovenin ook gelijk wat foto's van de Gabber en andere boten rondom ons gemaakt.
    De meeste boten van het Westward radio netje gaan dit weekeinde aan de oversteek beginnen. Dat maakt weer wat ruimte op de ankerplaats. In de haven liggen nu al 4 nederlandse boten, sinds november vorig jaar hebben we onderweg niet meer zoveel landgenoten gezien. En vanuit Sal komen over 2 weken nog eens 4 nederlandse boten deze kant op, wij zelf zijn dan al bezig met de oversteek. Ook voor de vogels is het trektijd. Iedere nacht vliegt er een zwerm kleine zilver reigers over de haven op zoek naar een rustplek voor de nacht op de verstaging of lijnen van de boten.
    Kleine zilverreigers zoeken voor de nacht een rust plek aan boord.

    onze boot vanaf het puntje van de mast gezien


    114==171112==16:00UTC=====Positie:=16=53,1N==024=59,6W==Mindelo=anchorage===
    Gister avond zijn we met de Horizon gaan eten in een van de lokalere restaurantjes. Een kleine zaak met plaats voor circa 15 man die gerund wordt door de portugese Christina. Onze komst was al aangekondigd zodat er voorraden waren en wat voorbereidingen achter het eenvoudige 4 pits gasfornuis. Na de maaltijd kwamen om 21:00 de muzikanten, een viool speler en zanger met gitaar. Tegen die tijd schoof ook de bemanning van de Doen aan en liep de zaak voller met lokaal publiek en Portugeezen vermoeden we. Muziek trekt klanten en na een tijdje stond men ook op straat te genieten van een biertje, wijntje, grog en muziek met "colour locale".
    De muziekstijl is Morna en lijkt op de portugese Fado, de zang klinkt melancholiek en de muziek ingetogen. Niet bepaald echte meezingers, maar hier op de Cape verde blijft het publiek (restaurant gasten) niet stil. Applaus of een aantal regels meezingen als in de nationalistische teksten hun eiland of stad wordt bezongen. Regelmatig stappen ze naar voren om in overleg met de musici een favouriet nummer zelf ten gehore te brengen. Zo ook bij Christina, eerst twee een beetje baldadige mannen met een eigen liedtekst op papier en wisselend met de leesbril zongen ze uit volle borst. Daarna bracht de dame voor ons, de zaak in beroering met haar mooie stem. Een TV-programma als de "Voice" of "X-factor" zouden hier goede kandidaten kunnen vinden. Gelukkig speelt het leven zich in Mindelo nog veel op straat en in huiselijke kroegjes af zodat wij ook kunnen meegenieten van deze folklore. Op Youtube staat een filmpje over Mindelo met Kaapverdiaanse muziek, niet van eigen hand maar het geeft sfeer beelden van de omgeving waar we nu verblijven, klik hier voor film. Meer Cape verdiaanse cultuur en muziek is er in de film Kontinuasom. Een documentaire film over de wens om de eilanden te verlaten en het verlangen naar het vaderland.
    Live muziek bij Christina in het restaurant


    115==231112==16:00UTC=====Positie:=16=53,1N==024=59,6W==Mindelo=anchorage===
    Koelkast We genieten enorm van onze koelkast en dat wilden we ook doen tijdens de oversteek. In de voorbereidingen voor de oversteek hadden we daarom gepland om 3 dagen vooruit te koken bij vertrek, 2 kilo heerlijke Goudse kaas mee te nemen en regelmatig voor een paar dagen te koken als het rustig weer is. Helaas stopte de koelkast er onlangs mee. Alles werd nagemeten en gecontroleerd, de eindconclusie was dat de automatische start electronica een automatische stop was geworden.
    Internet en email via SSB waren weer een geweldige uitkomst. Op een forum kwam ik info tegen van een soortgelijk probleem bij een bevriend zeiler/radio-amateur. Len stuurde per direct volop details en bevestigde onze conclusies en metingen. Daarna opzoek naar kastjes met nieuwe regelelectronica. Om zeker te zijn van resultaat gokten we op meerdere paarden. Isotherm internationaal, Vreeke watersport en George Kniest schreven we een emailtje. De eerste reactie kwam van Isotherm internationaal die onze vraag had doorgespeeld naar de Nederlandse importeur in Kampen. De importeur bleek een centrale spil te zijn, want ook Vreeken en Kniest hadden contact met hem opgenomen. Joshua, charter kapitein in de Cape verde, is nu in Nederland en hij gaat de spulletjes volgende week meenemen. De importeur stuurt het rechtstreeks naar het postadres van Joshua en Mark (Ernie' broer) regelde de betaling bij Kniest in Muiderzand. Iedereen hartelijke dank voor de snelle inzet.
    Wat je niet meeneemt kan niet kapot, gonsde de afgelopen dagen wel in onze gedachten. Een aantal jaren leefden we zonder koelkast en zelfs een winter met een houtgestookte kachel aan boord van de Gabber. Nu betrappen we ons op de afhankelijkheid van luxe terwijl we juist vrij en zorgeloos willen zijn. Het vertrek naar de overkant is uitgesteld, de weersomstandigheden worden daarmee gunstiger dus geen reden tot klagen eigenlijk.
    Vandaag kwam superjacht Constance even langs om te tanken. De eigenaars zaten comfortabel in luxe fauteuils (zie foto) terwijl 4 man bemanning aan het werk was. Bij de invaart passeerden ze de kleinste boot die hier op anker ligt, een engels man met een 26 voeter. Vandaag is ook het cruise schip de Balmoral op bezoek in Mindelo, de boot waar Ernie's ouders mee op stap zijn geweest. Met zijn ruim 1250 passagiers kleurde de straten daarom wit van het volk.
    Over de schepen op het Nederlandstalige maritieme netje maken we ons maar geen zorgen. We horen sinds hun laatste dag op zee voor aankomst in Sal niets meer van ze en gaan er maar vanuit dat ze veilig zijn aangekomen.
    Zeilen en vertrekken in andere dimensies

    Cruise schip Bolmoral bezoekt Mindelo


    116==261112==16:00UTC=====Positie:=16=53,1N==024=59,6W==Mindelo=anchorage===
    Van de week kwam het praktisch nut van een radionetje voor een Canadeze zeiler tot uiting. We wisten dat ie onderweg was van de Canarische eilanden naar Mindelo doordat ie zich, net als andere boten onderdweg, dagelijks inmeldde op het netje. Gelukkig voor hem deden wij vanaf de ankerbaai ook mee met het netje. Konden we eerder al boten op de Canarische eilanden geruststellen dat het vullen van gasflessen gemakkelijk gaat in Mindelo, er geld uit de muur komt met een Visa kaart en dat de prijzen van diesel aantrekkelijk zijn, dit keer konden we assisteren bij het opvangen van de Canadese boot omdat hij vanwege een kapotte koppeling al zeilend ten anker wilde. Samen met de bemanning van de Aura waren we paraat om zijn boot bij te sturen als het nodig was en naar achter te duwen om zijn anker te laten ingraven.
    Het blijft een komen en gaan van boten op de ankerstek en in de haven. De Nederlandse drie kleur zal in de komende weken het talrijkst worden, van ruim 20 boten weten we dat ze onderweg zijn. Het is dus bijna dagelijks even bijpraten met nieuwe zeilers.
    Een van de vragen is al snel hoelang je op de Cape verden bent. Van een paar dagen tot 2 weken is dan vaak het antwoord. Een van de andere boten sprak niet in tijdseenheden over de periode dat de Gabber op de Cape verde was maar in cetimeters, ongeveer 20 cm ! Als er zo over je gesproken wordt is het tijd om met een plamuurmes de aangroei te verwijderen. Dus dat hebben we vandaag dan ook maar gedaan.
    De Gabber is ongeveer al 20cm op de Cape verde, 5 maanden


    117==301112==16:00UTC=====Positie:=16=53,1N==024=59,6W==Mindelo=anchorage===
    Met de komst van 10 nederlandse boten was het gisteren een hollands borreluurtje op het terras van de marina. Als je je niet realiseerde dat het eind november is zou je denken dat je op het terras van een Nederlandse jachthaven beland was. Onder de gearriveerde boten was ook de Cula van Vitali, een oude bekende van Ernie. We hebben gezellig bij Vitali en zijn opstapper Henk aan boord gegeten. Het nederlandstalig maritieme netje werd die avond overgenomen door de WaltzingMathilda en Erik kon zich nu slechts inmelden vanaf de Cula. Hierdoor was er gelijk gelegenheid voor een kritische blik op de SSB installatie. De installatie functioneerde niet optimaal en al snel bleek dat de antenne tuning niet werkte. Op lange termijn en op hoge vermogens uitzenden zou dan zelfs schadelijk kunnen zijn voor de zender. De volgende dag was het even puzzelen voor Erik maar de klus kon geklaard worden met een draadje losmaken, daarna functioneerde de SSB als nooit tevoren.
    De boten van het Westward net zijn bijna allemaal zover westelijk gekomen dat 08:30 UTC niet meer een tijdstip is voor een gezellig praatje bij het ontbijt maar eerder een hinderlijke verstoring is op een moment dat je je liever nog eens omdraait voor het straks al weer licht wordt. Slechts de Malua was aan de frequentie maar hij vertrok dan ook later en vanaf de Canarische eilanden.
    De bemanning van de Cula, Vitali en opstapper Henk

    De nieuwe electronica kastjes en extra ventilatie gaten bij de koelkast Joshua kwam gisteren aan met de nieuwe schakelkastjes voor de koelkast. Het was maar goed dat Sven van George Kniest in overleg met de importeur had verzonnen dat naast het rode kastje ook mogelijk het zwarte kastje kapot zou kunnen zijn, want inderdaad pas bij vervanging van het zwarte kastje werkte de koelkast weer. Mogelijk dat oververhitting en langdurig werken onder tropische omstandigheden de oorzaak zijn geweest waardoor de electronica het begaf. Erik heeft extra venitlatie gaten gemaakt in het schotje waarachter de koelribben van de electronica zitten. Hopelijk voorkomt dat herhaling van de problemen.
    Nu de koelkast weer werkt kunnen we verder gaan met de inkopen voor de oversteek. De komende dagen is er nog veel regen, golfslag en stevige wind, nabij de Cape verde, we hebben de tijd dus we wachten nog even met vertrek. Sowieso kunnen we niet meer uitklaren, maandagmorgen 09:00 gaat het kantoor pas weer open.


    118==011212==16:00UTC=====Positie:=16=53,1N==024=59,6W==Mindelo=anchorage===
    Cruise boot toerist gaat op de foto in donker Afrika De Cape verde staan bekend als de eilanden groep voor West-Afrika en dit plaatst ze voor veel bezoekers dan ook gelijk in het donkere continent. Vandaag hadden leerlingen van een lokale toeristische opleiding een marktje georganiseerd voor de toeristen van een bezoekende cruise boot. Muziek, dans, lokale producten (kruiden, wijn, geite kaas) waren er en je kon op de foto met een groepje als inboorling verklede en zwart geschminkte studenten. Bijzonder om te zien dat de Cape verde zich verkoopt als Afrika terwijl wij een ander beeld van deze eilanden hebben.
    De echte Kaapverdianen hebben veelal een verleden overzee of op zijn minst familie in Europa of Amerika. Hun huidskleur is duidelijk lichter getint dan dat van de West Afrikaanse straathandelaren. Deze laatste groep komt uit Senegal, Gambia of Ivoorkust en ze proberen met de verkoop van zonnebrillen, mobiele telefoons of toeristen spul aan de kost te komen. De straathandel in verse producten (bananen, papaya, groenten, vis) wordt gedaan door Afrikaanse vrouwen. Hierdoor kleurt het straatbeeld duidelijk zwart.
    Wij ervaren de Cape verde meer als Europa en soms gewoon als Nederland. Vandaag namen we ouderwets Hollands een bitter garnituurtje bij de borrel. Gewoon gekocht in een winkeltje waar je Nederlands kunt praten, 40 jaar woonde de familie in Rotterdam. "Zijn jullie er nu nog" was de vraag bij binnenkomst in de winkel waar we 4 maanden geleden voor het eerst kwamen voor cashew noten. Nu kochten we sucade stukjes voor straks in de oliebollen en natuurlijk kon Erik de bitterballen niet laten liggen.
    Een andere gevaarlijk lekkere winkel is Morabeza een bakker met prima gebak, maaltijden en koffie. Brood halen wordt bij ons vaak koffie drinken met iets lekkers zodat we eigenlijk geen brood meer nodig hebben voor de lunch.

    Bitterballen eten in de Cape verde    De Cula vertrekt naar Barbados    Morabeza en zijn heerlijke gebak



    119==031212==16:00UTC=====Positie:=16=53,1N==024=59,6W==Mindelo=anchorage===
    Op anker liggen in Mindelo heeft vele voordelen. Natuurlijk het uitsparen van havengeld en als je dan ook niet met je bijboot naar de marina gaat maar naar de naastliggende steiger van de sportvissers wordt de besparing nog eens 75% groter. Het bespaart je ook op de slijtage van je landvasten en levert je een betere nachtrust op. Je slaapt nu eenmaal lekkerder wiegend achter je anker dan rukkend aan piepende lijnen. In het weekend is er disco muziek tot 's-morgens vroeg vanuit de openlucht feesttent direct naast de haven. En wat te denken van retour komende kroegbezoekers of overspannen kuipgesprekken bij naast liggende boten tot in de late uurtjes. Het belangrijkste voordeel is soms ook een nadeel. We moeten regelmatig water halen met de bijboot, als je in de haven ligt hang je gewoon de tuinslang in je tank en draai je de kraan op de steiger open.
    Wij halen water in oude 5 liter bronwater flessen, en daar zit nu dus dat belangrijkste voordeel in van op anker liggen. De doorzichtige flessen laten gelijk zien of er iets mis is met het water. Te veel schuimen verraad de aanwezigheid van eiwitten, vaak bacterien of algen. In Mindelo is het gelukkig niet zo dol, maar de laatste dagen is het water thee bruin van het roest. Als we de flessen een dag laten staan bezinken de roest deeltjes als fijne bruine vlokken. Nu we de tanks willen afvullen voor ons vertrek hebben we geen tijd om alle flessen eerst te laten bezinken en hebben we een simpel "inlijn" water filter gemaakt van fijn gaas en koffie filter zakjes papier. De tanks worden langzaam gevuld met schoon water.
    Bruin water uit de kraan in Mindelo marina door roest in de leidingen


    120==061212==09:00UTC====Positie:=16=28N==026=09W=Atlantic=Ocean=1727Nm=naar=Frans=Guyana===
    Met slechts de fok uitgeboomd steken we over De eerste nacht zit er op, voor ons type boot nog circa 3 weken te gaan voor we aan de overkant zijn. We hebben koers gezet naar Frans Guyana dat is een oversteek van circa 1797Nm (3328km). Nabij Mindelo zagen we nog wat andere zeilboten, maar eenmaal voorbij Santo Antao bleef de horizon leeg, slechts eenmaal kwam er een signaal op de AIS binnen van een vrachtboot op 8Nm afstand.
    In het begin is het leven aan boord altijd rommelig en moeten we inslingeren. Nu lukt dat slingeren behoorlijk want er stond een rommelige zee. De voor gekookte macaronie staat nog in de koelkast en de als noodrantsoen van Roel en Jaqueline gekregen Digestive koekjes en wat fruit waren ons avondmaal. Op het NL-talige maritieme netje was het nog rustig gisteravond maar vandaag vertrekken er weer meer boten Ook hadden we op de 40m band via de SSB prima contact met Dennis van de Bodyguard die nu in Nederland is. We gaan proberen regelmatig contact te onderhouden.
    SinterKlaas wist niet alleen de boten in Mindelo te vinden maar was ook nog langs geweest bij ons aan boord. Voor Ernie een potje kraaltjes in de vorm van zeebeesten en voor Erik een tablet chocolade.
    Vanmorgen ging de vislijn voor het eerst in het water en het was gelijk beet. Een dorade van 35cm ligt nu in de koelkast. We zijn gestopt met vissen want eerst moet het eten uit de koelkast op. Slechts de fok staat uit op een boom en met 4-5 knoop zijn we tevreden over de voortgang die we maken.


    121==081212==02:30UTC====Positie:=15=45N==028=23W=Atlantic=Ocean=1592Nm=naar=Frans=Guyana===
    We varen de derde nacht in en er zullen er nog ruim twintig volgen is de verwachting. Erik gaat gelijk na het radio netje van 20:00 uur slapen tot 01:00 en neemt dan de wacht over van Ernie die bij een uurtje electra draaien met de motor in slaap kan vallen tot 06:00 uur in de vroege ochtend, daarna slaapt Erik nog een paar uurtjes.
    Op het kaartje hiernaast staat met een licht blauwe streep onze geplande route. De rode stip is onze laatste positie en de paarse lijn wat we gevaren hebben. Met blauwe stippen staan de andere nederlandse boten van het radio netje in de kaart. Omdat we allemaal een andere vertrek tijd/datum hadden is er nogal wat spreiding in de vloot. En niet iedereen gaat naar Frans Guyana dus de route verschilt ook.
    Dagelijks zenden we onze positie meerdere keren uit, klik op FindU PE2ENE of Winlink PE2ENE om onze vorderingen op de voet te volgen. Gebruik uitzomen op de kaartjes die verschijnen om goed te zien waar we zijn.
    Route en Nederlandse vloot onderweg naar de overkant


    122==081212==19:00UTC====Positie:=15=20N==029=19W=Atlantic=Ocean=1532Nm=naar=Frans=Guyana===
    De Deense zeilboot Gorm, onderweg naar Tobago Een rectificatie op eerder bericht "alsof Erik de nachtwachten draait" wordt zeer op prijs gesteld binnen de bemanningspool van de Gabber en is naar aanleiding van wat werkelijk geschied aan boord van de Gabber ook niet meer dan terecht. Om 03:00 (UTC) vertrok Erik naar dromenland en nam Ernie traditie getrouw de honde wacht voor haar rekening.
    In de ochtend zagen we de eerste zeilboot achter ons aan bakboord. Een uurtje later kwam ie langs zeilen en zocht contact via de marifoon. Het was de Deense zeilboot Gorm, ze zijn onderweg naar Tobago. Via de marifoon kregen we te horen dat ze foto's van ons hadden gemaakt en we wisselden email adressen uit. Op zo'n moment ontdek je dat het niet echt eenvoudig is om een email adres als het onze te spellen. Hoe spel je het @ teken, of het liggende streepje in sy-gabber.nl ? Ik gaf aanvullend het winlink email adres, maar omdat ze niet op de white-list staan kunnen ze daar niets mee bedacht ik me later. Volgende keer gebruiken we gewoon ons gmail adres, dan hoef je alleen de prefix (de naam voor het apenstaartje) te geven, de rest is door de bekendheid van gmail voor de meesten wel duidelijk.
    De afgelopen 3 etmalen maakten we respectievelijk, 107Nm, 87Nm en 97Nm. Omdat we niet rechtstreeks naar Frans Guyana varen was de vordering naar onze eindbestemming in totaal slechts 257Nm. We houden eerst een koers aan die ons boven de 12 graden Noord houdt. Zo hopen we last (windstilte, onweersbuien) van de ITZ (intertropical convergentie zone) en tegenstroom te voorkomen. Pas na de 40 graden West zakken we af naar het Zuiden. Dat zijn de plannen op dit moment, nog ruim 2 weken om grondig over na te denken en de actuele weerkaarten te beoordelen. vooralsnog varen we met 3 tot 5 knoop rustig West met een matig windje in de rug.


    123==091212==03:30UTC====Positie:=14=56N==029=47W=Atlantic=Ocean=1501Nm=naar=Frans=Guyana==

    Excuses voor het ongemak, onze uploader van de foto's heeft een paar dagen vrij. Binnenkort verschijnen de foto's weer.

    124==091212==09:00UTC====Positie:=15=20N==029=19W=Atlantic=Ocean=1476Nm=naar=Frans=Guyana===
    We leven met verschillende tijden aan boord. We gebruiken UTC tijd voor het maken van radio afspraken, Nederlandse tijd om ons te verplaatsen in het leven bij familie en vrienden en dan hebben we boordtijd. Boordtijd is normaal gesproken de tijd van het land waar we zijn. Maar nu tijdens de oversteek komt deze klok los van andere referenties als winkel openingstijden, zon op, zon onder en wanneer we gaan slapen en opstaan.
    Vooral zonop is een belangrijke tijdschakelaar in het wakker worden. Om circa 07:00 UTC begint nu de eerste schemering. In het Westen zijn dan de maan, Venus en Mercurius mooi op een lijn te zien richting een helderder wordende horizon. De boordklok geeft dan aan dat het 06:00 uur is en in Nederland is het al 08:00 uur. Nu we naar het Westen varen wordt het later licht. Uiteindelijk zullen we in Frans Guyana de klok 2 uur achteruit moeten zetten om in de pas te lopen met de daar lokale tijdzone.
    Om pas een tijdsverschuiving te doen bij aankomst is niet prettig. We reizen langzaam dus waarom zullen we ons een "jetlack" op de hals halen ? Onderweg zullen we de boordklok regelmatig aanpassen, even het batterijtje er uit en de kookwekker zetten om hem er weer op tijd in te doen. Iedere 15 graden naar het Westen reizend is zonsopkomst een uur later. De aarde is rond (=360 graden) en een dag duurt 24 uur, dus 360/24=15. We passen de boordklok ieder veelvoud van 7,5 graden ten opzichte van Greenwich (0-graden) die we passeren 30 minuten aan. Dus bij 30W, 37,5W, 45W en 52,5W verzetten we de boordklok. Op die manier hebben we iedere 5 dagen wat te doen, blijft de boordklok synchroon met onze bioritmes en komen we "op tijd aan in Frans Guyana".
    Vlak voor zonsopkomst zijn Venus en Mercurius te zien


    125==101212==09:30UTC====Positie:=14=26N==031=55W=Atlantic=Ocean=1335Nm=naar=Frans=Guyana===
    Wederom een rectificatie op een eerder bericht. Via onze astronomische medewerker MvG te B. hebben we
    vernomen dat de zon op komt in het Oosten en dat daar nu dan ook de maan, Venus en Mercurius te zien
    zijn in de ochtend. Het is maar goed dat we GPS aan boord hebben want met astronavigatie was het vast
    niet goed gekomen.

    126==091212==09:00UTC====Positie:=15=20N==029=19W=Atlantic=Ocean=1476Nm=naar=Frans=Guyana===
    Met de verbeterde vis techniek lukt het ons om dagelijks verse vis te vangen. De echte prooivissen voor de dorades en tonijnen zijn de vliegende vissen. Vliegende vissen doen hun naam eer aan en kunnen hele afstanden door de lucht afleggen. Als een school wordt aangevallen zie je plots, tot honderden tegelijk, zilverkleurige vissen over het water scheren. De lokaasjes die we gebruiken moeten dus op zo'n vliegende vis lijken.
    We slepen een plastic inktvisje zonder gewicht en slechts een stevige haak achter de boot op circa 25 meter afstand. Om te zorgen dat het visje aan de oppervlakte blijft en soms uit het water getrokken wordt hebben we van een 3 meter lange grijze pvc buis een hengel gemaakt zodat de vislijn vanaf een hoog punt van de boot schuin naar het water loopt. De vislijn is een stevige voor gewichten tot 80kg, de haak zit zelfs aan een RVS voorlooplijn van een 1-2 mm dikte. Op de haspel zit 40 meter vislijn en daarna 100m nylon lijn van 3mm. De pvc haspel komt bij de boerenbond cooperatie vandaan en is eigenlijk bedoeld om schrikdraad op te rollen.
    We varen met een snelheid van 3,5 tot 5,5 knoop en vangen tot nu toe dagelijks dorades van rond de 35cm. Dat is een prima afmeting voor een maaltje vis voor twee personen. Hoe hoger de boot snelheid en hoe groter het lokvisje hoe groter de vis zal zijn die je vangt.
    Dorade van 44 cm van kop tot staart

    127==111212==13:30UTC====Positie:=13=30N==033=49W=Atlantic=Ocean=1210Nm=naar=Frans=Guyana===
    Erik op wacht We vermaken ons prima, vandaag zijn we bezig geweest met het bedenken van dierennamen die beginnen met een letter uit het alfabet. Nadat we uitgebreid de G en de S hadden behandeld zijn we begonnen met het bedenken van woorden waar dieren in voorkomen zoals daar zijn: snoeshaan, luistervink, stoeipoes, snotaap, kippevel, zwanenzang, zwijnestal, krokedillentranen, kraaienpootjes, zondebok, kalverliefde, hondeweer, muisstil, gehaaid, brombeer, beunhazen, apenstreek, vinkentouw, flikvlooien, kattekwaad, hobbelpaard, schrielkip, ezelsoren, hanepoot, paardestaart, haasjerepje, beregoed, schijtlijster en mierzoet. Aanvullingen zijn welkom. Erik werd het allemaal te veel die viel weer eens in slaap.

    128==121212==14:45UTC====Positie:=13=10N==035=53W=Atlantic=Ocean=1094Nm=naar=Frans=Guyana===
    De wind is sinds gisteren aangetrokken naar in de 5-6 Bft en de golfhoogte is gestegen tot 3 meter. Met 2/3 fok en de kotter gaat de Gabber met 5 knoop richting Frans Guyana. De vorderingen zijn aantrekkelijk maar het leven aan boord is een stuk onaangenamer geworden. Iedere 5 minuten beukt er wel een golf tegen de boeg van de boot en geeft alles en iedereen aan boord een flinke slinger. Koken en de afwas doen zijn behendigheids oefeningen geworden. Waar laat je de vuile afwas, schone afwas, gedroogde afwas en met welke hand houdt je je afwasborstel, theedoek en je zelf vast. Dat octopussen zeedieren zijn snappen we volledig, we komen armen te kort hier op het onstuimige water.
    Via het radionetje (8101 om 20:00 UTC) volgen we de posities van de andere boten. We zijn niet allemaal tegelijk vertrokken, maar iedereen gaat naar de overkant. De Cula (groen) ligt voorop door eerder vertrek en koerst naar Barbados. Daarna vertrok de Sylfer (zwart), na ons vertrokken de Mathiba (blauw) en de A Capella (geel), allen onderweg naar Suriname. De rode stip in het midden en de paarse lijn zijn wij, de kleinste boot van het peloton met slechts 31 voet zodat we niet alleen in lengte maar ook in afstand achterop liggen. WaltzingMathilda (rood) en Mare Liberum zijn nog later na ons vertokken en liggen ook nog achter ons maar komen dichterbij. Een groepje andere boten (Jan van Gent, Dixbay, Sailaway) is eergisteren vertrokken, ze staan niet op het kaartje. En in de haven van Mindelo, zo vernemen wij van onze observant ter plaatse, liggen nog 6 Nederlandse boten die binnenkort vertrekken.
    De eerste melding op ons beestenspelletje was van MvG te B, geinspireerd door de foto van Erik stuurde hij het woord hazeslaapje, dat is momenteel ook erg toepasselijk op onze nachtrust. Daarna stuurde hij het woord slakkegang maar dat slaat niet op ons want wij gaan vliegensvlug naar de overkant.

    De tracks van de boten in het radionetje  


    129==131212==14:45UTC====Positie:=12=16N==037=28W=Atlantic=Ocean=976Nm=naar=Frans=Guyana===
    Onze Aries windvaan stuurt 24 uur per dag We zeggen altijd wel dat wij de boot met zijn tweeen varen, maar eigelijk hebben we maar zelden de helmstok in de hand. Zou ook geen plezierige klus zijn om nu afwisselend in de kuip te moeten zitten sturen. Regelmatig komt er een klots zeewater over en de golven zetten de boot op onverwachte momenten opzij. Om dat allemaal geconcentreerd te moeten compenseren met de helmstok en dat uur na uur is een vermoeiende klus. Gelukkig kunnen we dat overlaten aan ons derde bemanningslid, de Aries windvaan. Het is zo'n apparaat in de categorie "Vraag niet hoe het kan maar geniet ervan", een stelsel van touwtjes, tandraders, een houtenblad en een roertje maken het mogelijk dat wij onze handen vrij hebben en toch op koers blijven.
    Op de foto het houten blad van de windvaan. Je stelt de windvaan zo in dat de wind er langs blaast, bij koers verandering blaast de wind er tegen aan en dat zorgt ervoor dat het roertje anders door het water beweegt waarna de windvaan aan de helmstok trekt in de goede richting tot dat de wind weer langs het blad waait. Op het lijntje hangen de jachttrofeeen van het vissen, 4 staarten van Dorades. Nu het omstuimig weer is zijn we gestopt met verse vis vangen en eten. Gemakkelijker is het om een blik open te trekken en voor de afwisseling is een gehaktbal of kip in thaise saus ook wel lekker.
    Wederom hebben we de koers wat zuidelijker gelegd. De ITC lijkt stabiel in het zuiden te blijven de komende week waardoor wij meer rechtstreeks op ons einddoel kunnen aanleggen. Zo hopen we ook wat hardere wind mis te lopen de komende dag en volgende week verwachten we zuidelijker minder last te hebben van windstilte en regenbuien.


    130==141212==14:20UTC====Positie:=11=20N==039=06W=Atlantic=Ocean=865Nm=naar=Frans=Guyana===
    Ook aan boord van de Gabber hebben we de traditionele familie december discussie Waar zullen we zijn met de Kerst ? Bij ons geen vragen over: waar waren we de afgelopen jaren, wie kookt er lekker, komt die en die dan ook, zo ver weg, en als het glad wordt, .... Slechts koele berekening bepaalt waar we zullen zijn met de Kerst van 2012.
    Afgelopen nacht passeerden we ons halfweg punt, de eindbestemming was toen even ver weg als ons vertrekpunt. Om uit te rekenen hoe lang we er nog over doen kunnen we de logstanden gebruiken maar ook de vordering over de geplande route. Als je de logstanden gebruikt ga je uit van een rechtstreekse koers op de eindbestemming en dat is natuurlijk niet wat we in werkelijkheid doen. We slingeren een beetje heen en weer, maken meer mijlen op het log dan dat we werkelijk dichterbij komen. Ook de vorderingen bij de geplande route geven een vertekend beeld. De laatste dagen zijn we flink van onze geplande route afgeweken. In plaats van tot aan de 40 graden West boven de 14 graden Noord te blijven varen hebben we een meer directe koers op onze eindbestemming, hierdoor gingen onze vorderingen naar het einddoel met sprongen vooruit.
    Hieronder een grafiek met zowel de route als log standen. In het rood (linker Y-as) de logstanden en in het blauw (rechter Y-as) de nog te varen afstand volgens de route. De linker Y-as loopt tot 8943Nm de oorspronkelijke route afstand plus de logstand bij vertrek. Er zijn stippellijnen getrokken door alle meetpunten en door een set van de laatste 4 dagen. Daar waar de rode lijnen de bovenrand van de grafiek raken (8943) zijn we volgens het log op onze eindbestemming. Daar waar de blauwe lijnen de onderkant raken zijn we volgens de route standen bij ons einddoel.
    Het verschil tussen de rode en blauwe lijnen is grotendeels de tijd die we verkwanseld hebben met slingeren. Op de tocht van circa 16 dagen was dat een volle dag. Sturen met onze Aries windvaan levert je een verlenging van zeilplezier met minstens 6% !
    Het is zeer waarschijnlijk dat we met de Kerst in Frans Guyana zijn, zeker als we zo kunnen doorvaren als de laatse 4 dagen. Alles bij elkaar een hoop gereken, maar een ding weten we zeker, wij hebben geen witte kerst.

    Waar zullen we zijn met de kerstdagen


    131=151212==16:30UTC====Positie:=10=20N==040=50W=Atlantic=Ocean=746Nm=naar=Frans=Guyana===
    Fok en kotter ieder aan ee kant en op een boom Ons beestenwoorden spel heeft heel wat los gemaakt, binnenkort zullen we de inmiddels indrukwekkende lijst publiceren. Al een aantal keer werd ons gevraagd naar de zeilvoering. Op de homepage staat onder uitrusting genoemd dat we een set passaat zeilen hebben. Dit moet inmiddels zijn "hadden". In de overwegingen wat nemen we mee bij vertrek, hoe vaak en wanneer gaan we het gebruiken, hebben de 4 extra zeilen en twee verstagingen het verloren. Nu na 2,5 jaar onderweg waren ze goed van pas gekomen, maar het alternatief dat we nu gebruiken bevalt ook prima. We hebben beide bomen gefixeerd uitstaan en de schoten van de rolfok zitten door de uiteindes. Zo kunnen we eenvoudig fok minderen en omzetten. De kotter staat uit aan de andere kant en zijn schoot loopt via een extra katrol die naar het uiteinde van de boom getrokken kan worden. De kotter erbij geeft betere trim en extra power. Zeilminderen kan nu vanuit de kuip gebeuren, de oorspronkelijke passaat zeilen zaten op leuvers en zeilminderen betekende toen een zeilwissel op dek.
    Het Nederlandstalige Maritieme netje heeft aanwas gekregen door vertrekkende boten vanuit Mindelo, er liggen er nog een paar dus het netje zal ook na onze aankomst nog wel aktief blijven. Op donderdagavond was het Lady's night. Ernie vervulde prima de rol van netcontroller aan boord van de Gabber en op de andere boten moesten de vrouwen zich inmelden. Het initiatief werd goed verwelkomt door de andere boten. Zelfs in Dordrecht meldde Anneke (xyl van PA2AV, sy-Lunde) en Anke (xyl van PA3DKT onder eigen roepletters PA3HFF, sy-Bodyguard) zich in op het aansluitende amateurnetje. Maar de emancipatie aan boord van de Dixbay moet verbeterd worden, "vrouwlief kon niet aan de zender komen ze stond aan de afwas." Volgende week een herkansing want Lady's night houden we erin.


    132=161212==14:15UTC====Positie:=10=05N==042=28W=Atlantic=Ocean=654Nm=naar=Frans=Guyana===
    Vanmorgen werd Ernie niet door het kraaien van de haan gewekt maar door het gepiep van pilotwhales die rond de Gabber zwommen. Het dierenleven onderweg is relatief rustig. Natuurlijk zijn er de vliegende vissen en de vissen aan de haak. En ondanks dat we ruim 1500km verwijderd zijn van het vaste land zien we dagelijks vogels rond de boot.
    Zoals de verwachtingen aangaven is de wind vanacht afgenomen en de zee rustiger geworden. Met 4,5 knoop gaan we recht op ons doel af. Vandaag nog zon, maar de komende dagen moeten we ons voorbereiden op regenval. Vooral dinsdag en nabij de kust van zuid Amerika zal het regelmatig gaan regenen.
    In het zonnetje staan nu twee broodjes te rijzen die straks de oven in gaan. Eindelijk weer vers brood, de laatste dagen aten we crackers, muslie en havermout als broodmaaltijden. In de koelkast staat nog pompoensoep en straks hopelijk wat malse moten verse vis. De koelkast is een energie slurper en met de tropische daglengte en regelmatige bewolking is de energie balans niet in orde. Een windmolen had, zo voor de wind varend, geen oplossing geweest. Een sleep- of schroefas generator had het energie tekort eenvoudig kunnen aanvullen. En zo is er altijd wat extra te wensen.
    Wakker worden met het gepiep van walvissen


    133=171212==13:45UTC====Positie:=09=22N==043=40W=Atlantic=Ocean=571Nm=naar=Frans=Guyana===
    Een dorade van 100cm, 3 dagen eten Gisteren sloten we dag af met twee verloren dorades en een prachtig schouwspel van jagende dorades achter onze lokaasjes. Meestal vissen we met slechts één lijn, maar gisteren hadden we er twee uitstaan voor een vergelijkend waren onderzoek. Erik maakt z'n lokaasjes zelf en we hebben ooit een setje van 8 plastic inktvisjes gekocht. Sinds gisteren is het bevestigd dorades lusten ze allebei. Het was een heel gevecht om beide lijnen binnen te halen, Ernie hielp steeds enthousiaster wordend mee. De vangst waren grote blauwe schichten door het water, afmetingen van een paar dagen eten. De eerste wist zich van de haak los te maken. Prima, hebben we meer tijd voor de andere. Vlak voor het binnen halen schoot de knelling van de RVS voorlooplijn los, plons vis en lokaas weg.
    Deze maandag morgen stond de vislijn al om 07:00 uur uit en nabij negen uur was het raak. De haspel rattelde af, met de lessen van gisteren in gedachten gingen we nu behoedzamer te werk. Eerst de vis moe laten worden, zwemmen maar, op de haspel zit nog ruim 100 meter lijn. Daarna alle voorbereidingen treffen, RVS vishaak van 75 cm klaar leggen, alcohol, grote mes uit de kajuit onder handbereik, volle puts zeewater. Ernie rolde een groot stuk fok in om de snelheid te verminderen.
    Een halfuurtje later kon Erik de vishaak in de langs de kuip hangende dorade slaan. Spartelen kon nog maar los raken niet meer. Eenmaal in het gangboord spoot Ernie de kieuwen vol met 96% alcohol, daar werd ie gelijk rustig van, in de kuip nog een dodelijke steek met het mes en het fileren kon beginnen.
    De vangst was een goud dorade van 100cm. Goed voor 2 keer vissoep, 1 sushi, 2x gebakken filetjes, 2x visschotel en alles natuurlijk voor twee personen. Voorlopig niet meer vissen, eerst de koelkast leeg eten en de komende dagen regelmatig de motor aan om voldoende stroom te hebben.


    134=181212==13:45UTC====Positie:=08=52N==044=31W=Atlantic=Ocean=512Nm=naar=Frans=Guyana===
    Sinds vannacht heeft de uitdrukking "dat het je voor de wind mag gaan" een bedenkelijke bijsmaak gekregen. Tijdens de oversteek varen we al ruim 1200Nm voor de wind en de komende dagen zal het net zo zijn omdat de NO-passaat nu eenmaal in dit jaargetijde lekker doorblaast, geen ontkomen aan dus. We varen steeds meer de tropen in en naderen de evenaar iedere dag een graadje meer met dito stijgende temperaturen. Met de wind van achteren komt er gelukkig wat verkoelende bries de kajuit in en de ventilatoren boven de bedden staan veel aan. Maar waarom dan die bijsmaak ?
    In de lijst van insignes die je als vertrekker kunt behalen staan o.a.: op de foto in het blad zeilen, werkelijk losgooien, golf van Biskaje, het vinden van weather windows, Cape Finistre, Straat van Gibraltar, deelname aan radio netje, oceaan oversteek, het vangen van een grote dorade, windstiltes uitdrijven, energie balans op peil houden en SQUALLS doorstaan.
    Squalls zijn zware lokale regenbuien met zeer harde en wisselende wind, je kan ze haast niet ontlopen tijdens een oversteek van de Atlantische oceaan nabij de evenaar. Vannacht gingen wij deze initiatie rite door. We zagen doorlopend lichtflitsen van onweer maar geen donderklap dus we veronderstelde dat we ver van het slechte weer vandaan waren. Maar uit het niets of uit de totale duisternis, vielen er eerst een paar regen druppels nagenoeg direct gevolgd door zware regenval en harde wind. Alles natuurlijk "voor de wind" dus de kuipvloer werd zoet gespoeld, de bemanning te kooi wakker van een douche. Eenmaal maatregelen getroffen zoals zeilminderen en luik dichtdoen leek het al weer over te zijn. De squall trok in amper 5-10 minuten over, liet ons en de kajuit drijfnat achter, en de Gabber klotsend op een onrustige zee bij gebrek aan wind en zeilvoering. Na een twintig minuten meerderde Ernie weer wat zeil om vaart te houden. Tien minuten later kwam de tweede squall en zo volgde er ieder half uur een squall deze nacht. Ondertussen tolde de Gabber alle kanten op door de wisselende windrichting in een klotsende zee, een moment lagen we zelfs weer op retour koers naar Mindelo. Pas in de vroege ochtend is het weer stabiel in de atmosfeer en vervolgen we onze koers naar Frans Guyana, de vorderingen deze nacht waren bedroevend, slechts 15 Nm.
    Een grauwe dag, 100 procent bewolking en buien


    135=191212==13:45UTC====Positie:=08=52N==044=31W=Atlantic=Ocean=512Nm=naar=Frans=Guyana===
    Voorraden onder de vloer Het verse brood was op en de zee te omstuimig om gelijk nieuw brood te bakken. Voor dat soort dagen en omdat het lekker is hebben we als alternatief havermout pap. Onder de vloer ligt een flinke voorraad houdbare melk die we nog in Mindelo hadden aangevuld. Ernie merkte dat het nieuwe pak dat ze onder de vloer vandaan haalde wat vochtig was, Erik's neus rook een bedenkelijke lucht. Eén van de pakken had gelekt en onder de vloer was een verse kweek van yoghurt of ranzige boter ontstaan. De havermout moest wachten, voor dat het tijd was voor ons ontbijt werd de voorraadkast onder de vloer gereinigd. De kartonnen verpakking van vier pakken melk was dusdanig aangetast dat ze overboord gingen. Een pak stond bol en op het punt van ontploffen.
    De resterende pakken gaan we nu versneld op maken; havermout, custard, griesmeel, niet echt vervelend. En ze liggen nu ook in een plastic bak. Bij nieuwe lekkage wordt zo niet alles vies.
    De afgelopen nacht zijn we zonder noemenswaardige squalls doorgekomen. Een paar spatjes regen en snel zeilminderen om 02:00 uur en 06:00 uur. Sinds vanmorgen varen we met 5-6 knoop richting Frans Guyana. Het aftellen van de laatste 400Nm is begonnen.


    135=201212==17:45UTC====Positie:=07=26N==048=19W=Atlantic=Ocean=273Nm=naar=Frans=Guyana===
    De afstand tot Frans Guyana tikt gestaag af, nog 270 mijl te gaan. De laatste dagen staat de wind flink door en iedere dag komen we circa 100 Nm, meestal meer soms iets minder, dichter bij ons doel. Zoals het er nu naar uitziet komen we a.s. zondag in de ochtend bij de uiterton van Cayenne. Nog een paar dagen varen dus wat het precies wordt zien we later wel.
    De daglicht periode is sinds vertrek al 2 uur verschoven en de temperaturen zijn weer tropisch geworden. Overdag wordt het 30 graden in de kajuit en een verfrissende douche is lekker. Op het achterdek hebben we een douche. Eenvoudig maar doeltreffend, het is een plantenspuit van 5 liter. We moeten zuinig zijn met water dus we douchen ons al meer dan een week en er zit nog steeds water in de plantenspuit.
    Als de vijf in de klok zit is het borreltijd bij ons. Een koel wit wijntje, soms een biertje of een tropisch sapje. Mag de douche misschien erg behelpen lijken, in werkelijkheid hebben we een luxe en relaxed leven zo op zee.
    Een verfrissende plantensproeier douche op het achterdek


    136=211212==09:30UTC====Positie:=06=45N==048=51W=Atlantic=Ocean=225Nm=naar=Frans=Guyana===
    Drie squalls rondom de Gabber zichtbaar op de radar Vannacht begon het weer te motregenen en werden de voorbereidingen voor een squall getroffen. Deze keer bleef het gelukkig alleen bij een verfrissende regenbui. Op de radar konden we zien hoe 3 squalls langs de Gabber trokken. De donkere dichte reflectie rechts beneden op de radar is een zware regenbui de dunnere reflecties zijn uitgeregende buien. Op de radar konden we de korte levensduur van zo'n regenbui goed zien. In een paar rondjes van de radar kwam de reflectie uit het niets op, kleurde scherp zwart en was na een paar minuten weer diffuus geworden.
    Inmiddels zitten we beneden de 8 graden Noord en komen in het gebied waar de equatoriale tegenstroom kan staan. Op de overzeiler van Henk & Antje die we gebruken zien we in hun aantekeningen dat ze in 2002 in dit gebied ook tegenstroom en squalls hadden. We waren dus ruim op tijd gewaarschuwd !
    De zeestromingen worden aangedreven door de overheersende winden. In ons gebied is dat de Noord-Oost passaatwind. Omdat we vroeg in het seizoen zijn overgestoken en de NO-passaat nog maar net gestabiliseerd is en zich langzaam zuidelijker uitbreid zullen we waarschijnlijk wat last krijgen van de tegenstroom. In januari-februari ligt deze stroming naar verwachting zuidelijker.
    In het radionetje dat we bijna dagelijks hebben met Nederland vernamen we van Ton (PA2AV) dat we dinsdag de mid-atlantische breuklijn gepasseerd zijn. Eigenlijk varen we nu dus al een paar dagen in zuid-Amerika. Deze breuklijn is een keten van onderwater vulkanen waar nieuwe aardkorst gevormd wordt. Naar het westen beweegt langzaam de aardplaat van zuid-Amerika en naar het oosten de aardplaat van Afrika beiden worden ze aangevuld vanuit de vulkanisch actieve breuklijn. Het is als je het zo beschrijft een spectaculair gebeuren daar beneden, waar gelukkig hier aan de zeeoppervlakte niets van te merken is.


    137=221212==09:30UTC====Positie:=06=45N==048=51W=Atlantic=Ocean=225Nm=naar=Frans=Guyana===
    Net als je denkt dat je lekker opschiet gaat het ineens weer langzamer. De tegenstroom en gebrek aan wind maken dat we maar een voortgang hebben van amper 75 Nm per dag over de laatste twee dagen. Onze aankomst in Frans Guyana is met een dag bijgesteld, waarschijnlijk in de ochtend van maandag 24 december.
    Hieronder een plaatje van onze gevaren route vanaf de Cape verde. Meerdere keren per dag sturen we onze positie via Winlink naar internet. Pieter (broer van Erik) maakte dit plaatje voor ons, de actuele positie van de Gabber is te vinden op, Winlink PE2ENE. Iedere slinger in de route zal een zeilwissel geweest zijn. Afhankelijk van de boeg waarover de fok uit stond gingen we een beetje noordelijker of zuidelijker. Ondanks dat de wind matig is zetten we toch ons lichtweer zeil niet op. De golven zijn nog aanzienlijk en de voortgang is rond de 3,5 knoop, we komen nu in de ochtend aan en dat is wel zo prettig.
    In Frans Guyana varen we naar Mahury Rivier nabij Degrad de Cannes, dat is aan de oostzijde van de hoofdstad Cayenne. Er schijnt een jachthaven te zijn. Tijdens de kerst blijven we op de Mahury rivier. Uitrusten, de was doen, en de voorraden aanvullen met Franse lekkernijen. Verder willen we het space center, Ile du Nord (bekend van het boek Papillon) en Kourou Rivier bezoeken. Het ziet er naar uit dat we tot na oud jaar in Frans Guyana blijven.
    Onze gevaren route van Cape verde naar Frans Guyana
    Voor de liefhebbers van beestenwoorden hierbij de lijst die we verzameld hebben; aalmoes, addergebroed, angsthaas, apekool, apenstreek, beerput, beestenboel, beestenweer, beregoed, berekoud, beunhazen, brombeer, eendebek, eksteroog, ezelsbruggetje, ezelsoren, flikvlooien, gehaaid, haantje-de-voorste, haantjesgedrag, haasjerepje, hamsteren, hanepoot, haviksogen, hazelip, hazeslaapje, hobbelpaard, hondeweer, hondsmoe, kalverliefde, kattegejank, kattekwaad, kattenlikje, kippenbrug, kippevel, koekoeksklok, koele-kikker, konijnentanden, kraaienpootjes, krokedillentranen, leeuwenaandeel, leeuwendeel, luistervink, luizeleventje, mierenneuker, mierzoet, muggenmelk, muggenzifter, muisstil, muizenhapjes, muizennissen, opdoffer, opkikker, paardenbreedten, paardestaart, rattekruid, rattestreek, schijtlijster, schrielkip, slakkengang, slangenkuil, snoekduik, snoeshaan, snotaap, stierenek, stoeipoes, uilenzeik, uilskuiken, vinkentouw, viswijf, vogelvlucht, wespetaille, zebrapad, zondebok, zwaluwstaartverbinding, zwanenzang, zwijnestal.

    138=231212==16:00UTC====Positie:=05=24N==051=03W=Atlantic=Ocean=72Nm=naar=Frans=Guyana===
    We hobbelen gestaag door naar Frans Guyana. We denken stroom mee te hebben want de snelheid blijft boven de 2 knoop ondanks de matige wind. Op de GPS zien we voor het eerst ons waypoint op het kaartje verschijnen en de electronische zeekaarten laten zien dat we het continentale plat van zuid-Amerika bereikt hebben doordat de zeediepten afnemen naar in de honderd meter inplaats van een paar kilometer. Ook de diepte meter bevestigd dat we dichter bij land komen, in de display verschijnt een uitlezing van 102 meter diepte. Maar aan de horizon nog geen tekenen van het vaste land.
    Op welke afstand een kust zichtbaar is aan boord hangt af van de hoogte van de kust en de hoogte van de waarnemer aan boord van de boot. De uitkijk in oude boten zat altijd in het kraaiennest (weer een beestenwoord) hoog in de mast zodat hij verder kon kijken. In het grafiekje hiernaast staat wanneer (Nm afstand, X-as) wij aan boord van de Gabber een kust kunnen zien afhankelijk van de hoogte van kust (Y-as) in meters. Onze verwachting is dat we het vaste land pas op zo'n 20 Nm zullen zien.
    Onderweg passeerden we een aantal denkwaardige momenten. Een nieuw duizendtal, de negen, staat op het log voor de gevaren afstand sinds vertrek uit Eembrugge. Het waren voor ons meer nachten op zee dan in eerdere trips en tevens de langste tocht ooit gevaren.
    Op welke afstand is een kust zichtbaar vanaf de boot


    139=241212==21:30UTC====Positie:=05=17N==052=35W======Ile=du=Salut===
    We zijn veilig en wel aan de overkant.
    Nog net voor het donker ging het anker de grond in.
    Nu bijkomen, morgen een praatje bij een plaatje.
    Iedereen goede Kerst gewenst.
    Ernie en Erik.


    140=251212==12:00UTC====Positie:=05=17N==052=35W==Frans=Guyana=(Ile=du=Salut)==
    Vogel op zonnepaneel Na 18 dagen en 22 uur varen naderen we de inloop van Mahury Rivier. De noord gaande stroom langs de kust probeert ons al een paar uur weg te zetten, maar met de motor bij weten we koers te houden naar de inloop ton. We fantaseren over Franse wijntjes en kaasjes voor bij de kerstborrel, croissants, stokbrood in een setting van tropisch regenwoud met papegaaien. Nabij de inloopton neemt de golf hoogte toe en we surfen met soms 8kn richting inloop. "Eindelijk oceaan deining" zeggen we tegen elkaar en gelijk erachter "maar op een moment dat we hem niet willen hebben". Dichter bij de inloop neemt de golf hoogte toe van 3m naar 5m en zien we brekers tussen de betonning. Omdraaien, salut Mahury en op naar Ile du Salut, besluiten we in amper een minuut.
    Kort na onze koerswijziging komt er weer een squall, deze keer blijft de regen en een harde wind van 6-7Bft bij ons gedurende de gehele verdere tocht. Ernie stuurt in badpak de Gabber onverschrokken door de golven, enthousiast over de snelheid die we maken op slechts een puntje fok en de kotter. Erik heeft het koud en trekt een neopreen shorty van duiken aan. De regen gaat onverminderd door. Waarom denken we toch altijd alleen aan tropische kleurrijke vogels of vlinders als we een beeld van het regenwoud oproepen ? De wereld is grauw rondom ons, de eilanden verdwijnen regelmatig in de neerslag.
    Dankzij de snelheid en het op de handsturen van Ernie zijn we voor donker op de ankerplaats achter de eilandjes. Het water is er rustiger, er liggen nog 3 franse boten. De oceaanoversteek van 18 dagen kunnen we niet overdenken of momenten ervan in gedachten terug roepen. De laatste uren hebben meer indruk op ons gemaakt dan de gehele zeilreis.
    Op Kerstavond toasten we op een geslaagde overtocht bij een eenvoudig maal uit blik.

    Ankerbaai bij Ile du Salut
    141=271212==16:30UTC====Positie:=05=17N==052=35W==Frans=Guyana=(Ile=du=Salut)==
    We zijn bijgeslapen van onze overtocht, inmiddels kunnen we weer wakker blijven van het geschommel op de deining in de ankerbaai. Gisteren zijn de onderhouds klusjes gedaan en vandaag hebben we een wandeling gemaakt op Ile du Royal, het grootste van de drie eilanden waar de groep Iles du Salut uit bestaat.
    We waren er vroeg bij en hadden het eiland voor ons zelf. De hotelbezoekers, huisjes huurders en hangmat hangplaats huurders waren nog aan hun ontbijt. Vanaf 10:30 landen de eerste catamarans met dagjes mensen vanaf het vaste land van Frans Guyana. En vandaag ankerde er een groot cruise schip met nog meer bezoekers.
    Het eiland is een oude strafcolonie, wie niet deugde in Frankrijk kon hier heen gedeporteerd worden. In 1954 gingen de laaste 2000 gevangen het eiland af. Veel van de bebouwing is vervallen en overwoekerd door bos. Een aantal gebouwen zijn gerestaureerd en worden gebruikt als overnachtings mogelijkheid, hotel, restaurant en een museum. We konden niets terug vinden over het boek Papillon dat deze strafcolonie zo bekend maakte.
    Op het eiland scharrelen een soort van grote cavia's rond, slingeren apen door de bomen en vliegen tenminste 3 ara's (papegaaien). Op de beboste hellingen veel kokospalmen en mango's. Met tussenpozen gonst het er van de zingende cicades. De passaat wind brengt verkoeling en met de schaduw van de bomen is het er aangenaam wandelen. We verzamelen wat heerlijk rijpe mango's en Erik pelt een 3-tal versgevallen kokosnoten. Helaas is er geen winkeltje of eenvoudige mogelijkheid om water te tappen. Voor de lunch zijn we retour op de Gabber en laten het eiland voor de net gearriveerde cruise boot passagiers.
    Duivels eiland (Ile du Diable), gezien vanaf Ile du Royal

    Erik pelt een verse kokosnoot     Hospitaal op Isle Royal


    142=281212==21:30UTC====Positie:=05=09N==052=39W==Kourou=(Frans=Guyana)==
    Uiterton van Kourou Rivier, met squall lucht op achtergrond Vanmorgen waren we weer vroeg op. Deels omdat we omstreeks 04:00 uur wakker werden van het geschommel op de ankerplek maar ook omdat we nog een keer naar Ile du Royal wilden voor een wandeling en verse mango's. Deze keer troffen we niet de vakantie gangers op het eiland aan het ontbijt maar de vele aapjes die er rond slingeren. Helaas voor ons bestond hun ontbijt uit vers gevallen mango's. We hadden stukjes cocos meegenomen om de beestjes te lokken en dat werkte goed. Vooral de jonge en nieuwsgierige dieren kwamen snel van het lekkers snoepen. Met slechts twee mango's, veel apen foto en film kwamen we retour op de Gabber.
    De tocht naar Kourou planden we met stroom mee en de aankomst tijd zou omstreeks hoog water zijn. Natuurlijk moest er nog even een squall over ons heen zodat we fris gespoeld de aanloop geul invoeren. Sinds 16:30 lokale tijd liggen we heerlijk strak achter het anker op de stroming van de Kourou rivier. Dichtbij is een jachthaven, maar die ligt vol met charter catamarans en lokale boten. Op de ankerplaats nog een duitser en een engelsman en verder is het er stil. Niet helemaal stil, want de papegaaien maakten flink wat gesnater tijdens het overvliegen bij het vallen van de avond. Vermoedelijk gaan ze naar een gemeenschappelijke slaapplek. De oevers zijn begroeid met mangroves waar tussen de verschillende reiger soorten zich schuil houden. Boven het water vliegen zwaluwen en gieren hebben we ook al weer gespot.
    Vannacht eerst eens lekker doorslapen en dan morgen inklaren en in ieder geval boodschappen doen. Er moeten appels en olie komen voor het bakken van oliebollen. De andere ingredienten hebben we al aan boord. De water voorraden moeten we aanvullen voor een verfrissende douche en we gaan opzoek naar een wasserete.

    Aap op Ile Royal bij Iles Salut     Aap op Ile Royal bij Iles Salut


    143=301212==12:00UTC====Positie:=05=09N==052=39W==Kourou=(Frans=Guyana)==
    De olie, appels etc. om oliebollen te bakken hebben we kunnen kopen dus laat het nieuwe jaar maar komen. Gisteren begon de dag met het plakken van de dinghy. Tijdens het zeilen ligt hij half leeggelopen ingesnoerd op het kajuit dak en dan zie je de lijmnaden die loslaten het beste. De naden waren nog niet helemaal los, maar het wekte niet echt vertrouwen om de snelstromende rivier op te gaan. Het zag er dus naar uit dat we nogmaals 24 uur aan boord moesten blijven voor het drogen van de lijm. De Duitse buurman had gelukkig zin in een praatje en kwam met zijn dinghy naar ons toe. Hij is al 16 jaar onderweg en ligt nu 3 maanden in Kourou, in januari begint hij met werk bij het ruimtevaart centrum. De boot verhuist dan naar de jachthaven, en zijn dochtertje van 4 gaat naar school. Of we nog boodschappen wilden doen ? Ja, graag.
    Hij bracht ons met zijn dinghy en auto even heen en weer naar de grote supermarkt "Leader Price ". Zonder boodschappenlijstje gooiden we snel het karretje vol. Met voornamenlijk, knabbels, wijn, kaas, frisdrank en een weinig groente hadden we de klus in 15 minuten geklaard. Wel jammer, want na een maand geen boodschappen doen wilden we wel langer rondneuzen tussen al dat lekkers op de schappen. De groente afdeling was helaas klein, maar vrijdags schijnt er een goed gesorteerde versmarkt te zijn in Kourou.
    Inklaren kan voorlopig niet gebeuren, het is weekend en daarna nieuwjaar, dus of het er nog van komt weten we niet. In Kourou is geen openbaar vervoer, het merendeel van de bewoners heeft een eigen auto, dat betekent dat we flink aan de wandel zullen moeten als we wat willen zien.
    Helaas hebben we geen internet tot onze beschikking, de netwerken die we ontvangen zijn gesloten en een UMTS kaartje hebben we nog niet kunnen kopen. Alle communicatie loopt nog via de SSB zender.
    Die Deutsche Nachbar, freundlich und behilflich


    144=311212==12:00UTC====Positie:=05=09N==052=39W==Kourou=(Frans=Guyana)==
    Nu met de komst van oud en nieuw merken we het verschil in tijdzones tussen alle plaatsen waar we geweest zijn het meest. Vorig jaar waren we in Dakar, met de Rafiki en de Butterfly. Zonet hadden we Loud van de Rafiki nog aan de SSB vanaf Martinique, het was toen vier uur 's-middags bij ze en bij ons vijf uur terwijl in Nederland de laatste 3 uurtjes van het jaar weg tikken. Een raar idee dat het in Nederland 4 uur eerder nieuw jaar is dan bij ons.
    De olie bollen zijn gebakken. Erik herinnerd zich dat het bakken door zijn vader makkelijker ging. Die spinnepoten van dunne slierten die gingen goed, maar een mooi bruin bolletje was lastiger. We hebben 14 oliebollen voor ons tweeen, de smaak is prima dus we doen het er maar mee. Vanavond kijken we naar een echt oude jaarsconferance, want hij is uit 2002. Of we het kunnen volhouden tot lokaal oudjaar betwijfelen we, normaal liggen we om 20:00 uur te kooi. Met de drie klokken aan boord kunnen we altijd een gunstig oudjaar moment kiezen, of 3x toasten.

    Voor iedereen de allerbeste wensen
    voor het nieuwe jaar !!!

    De eerste keer dat we hem zagen lopen in de modder leek het een vogel met een wegwerkers vestje aan. Het is de rode Ibis die kleurijk afsteekt bij de andere waadvogels als zilver- en grijze reigers. Gisteren zat ie tegenover de ankerplek in de mangrove en dus gelegenheid voor snelle foto shoot in de bijboot tussen de buien door.
    De rode ibis zit tegenover ons in de mangrove

    Zuiger Gemma, houdt de vaargeul van Kourou op diepte De zuiger Gemma houdt de vaargeul van Kourou voor ons op diepte. Dagelijks zien we hem af en aan varen. Ondanks de Panamese vlag vermoeden we toch dat dit een ernstig Nederlandse boot is, de naam natuurlijk en de enthousiast zwaaiende bemanning in de stuurhut, met op de achtergrond een versierde kerstboom. Gemma is ook buurvrouw van Erik's moeder en één van onze trouwe lezers, dus zo'n naam valt gelijk op voor ons.
    Gisteren was het wasdag op de Gabber. Erik ging meerdere keren heen en weer met de dinghy om water te halen en Ernie vulde wasteil na wasteil met de opgespaarde was van 3 weken. De was drogen in dit tropische klimaat is moeilijker dan verwacht. De ene regenbui na de andere denderde over de Gabber heen. We ondervinden nu waarom men de bossen hier REGENwoud noemt. De exotische naam trok ons enorm aan, maar de keerzijde drukt een aardige stempel op onze dagactiviteit, luiken open, luiken dicht, was buiten, was binnen, bijboot leeg hozen en telkens droge kleren aan.