001=010115==12:00UTC=Positie:12=04,9N==68=51,8E==Spaans=water=Curacao=====

We hebben een gezellige oudjaarsavond aan boord van de Twentse meid gevierd, een gezin met drie kinderen en oma aan boord. Pa werkt op de grote vaart en was aan het werk. Oma had een heerlijke lasagna gemaakt en wij namen een toetje en bubbels mee voor de nieuwjaars toast. Ook de zwitserse Vincent was er. Zijn boot is een opvallende verschijning omdat hij op zijn romp een Afrikaans landschap heeft geschilderd. We zagen de boot voor het eerst in Gambia bij Lamin lodge liggen en nu is hij onze buurman op de ankerstek in Curacao. Vincent is electricien maar houdt meer van schilderen en reizen.
Om de tijd tot de jaarswisseling te doden spelen we gezamenlijk het wereldreisspel. Een soort van triviant met vragen over allerlei landen. Veel lol en we leren ook nog wat over andere landen, culturen en gewoonten. Vincent oefent zijn Nederlands met het voorlezen van de vragen en wij oefenen Engels als we de vragen voor hem vertalen.
De hele avond kijken we ook regelmatig om ons heen want er worden enorme hoeveelheden siervuurwerk afgestoken nog voor het middernacht is. We verbazen ons over de hoeveelheden, maar als het middernacht is merken we dat we slechts een voorproefje gehad hebben. Vanuit het Spaanse water hebben we mooi zicht op de (duurdere) wijken en een enorm siervuurwerk spectakel uit alle windrichtingen. Ruim 3 kwartier schieten er prachtige vuurpijlen in het rond alsof ieder huis zijn eigen vuurwerk show heeft. Kort na een uur gaan we te kooi, maar het geknal gaat door tot diep in de nacht.



002=100115==18:00UTC=Positie:12=04,9N==068=51,8E==Spaans=Water=Curacao=================

De Gabber is al een paar dagen "out of Control", Erik morste koffie op het toetsenbord van de laptop en sindsdien staat de control-toets (Ctrl-toets) continue ingedrukt, alle andere toetsen werken niet meer, alleen de bekende Ctrl-toets combinaties. Dit bericht wordt dan ook via de reserve PC getypt.
Maar bij deze relatieve ellende is het niet gebleven dit jaar. Tijdens het naspannen van de kopbouten, een routine klusje voor ons inmiddels, liet Erik een kleppenstoter uit zijn vingers glijden en de kleppenstoter verdween de diepte van het karter in. We wisten niet eens dat er zoveel ruimte was. Gelukkig bleef de kleppenstoter rechtop staan naast de krankas en na een uur modderen met een magneetpen is het Erik weer gelukt om de kleppenstoter te pakken te krijgen. De motor draait weer en de koeling lijkt in orde.
Helaas ontdekken we dat de vers gemonteerde (reserve) inspuit-elleboog (stuk pijp waar uitlaatgassen en koelwater samen komen) flink water lekt. De andere elleboog had een klein roest spoortje bij een lasnaad maar lekte geen water, om toekomstige problemen te voorkomen brengen we hem weg voor een betere lasnaad. Als de gerepareerde elleboog terug komt blijkt hij nu wel te lekken, de lasser heeft geen goed werk geleverd. We onderzoeken nogmaals de lekkage op de reserve elleboog en komen tot de conclusie dat ie in orde moet zijn, waarschijnlijk is een niet goed aangedraaide slangenklem de oorzaak van de lekkage. Voor de zoveelste keer halen we de bakskist leeg en kruipt Erik achter het motorblok terwijl Ernie dienst doet als operatie zuster met het aangeven van gereedschappen.
Met het opnieuw plaatsen van de reserve elleboog vervangen we gelijk het vetkoord van de schroefas en vetten de scheepshuid goed in rondom de nauwe doorgang van de schroefas. Uiteindelijk is het werk niet voor niets. De elleboog lekt niet, de schroefas blijft keurig droog en de bakskist wordt voor de 5de keer definitief ingeruimd.
In de lucht is hoge veegbewolking te zien, een teken van een weersverandering op komst. Dit weekend gaat het nog flink waaien, maar later volgende week wordt de wind minder en draait iets naar het zuiden. Voor ons een moment om naar Bonaire te gaan ?

003=200115==18:00UTC=Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire=================

We zijn weer in Bonaire. De weg er naar toe was een moeizame maar ook leerzame. Moeizaam omdat we al kruizend twee keer zoveel mijlen moesten afleggen (79Nm inplaats van 40Nm rechtstreeks) en leerzaam omdat we ontdekten dat we koude en warme boeg hadden. Als het schip over stuurboord lag liep de motor temperatuur op en over bakboord bleef de temperatuur keurig onder de 80 Celsius. De wierpot en de bijbehorende slangen gaan we nu ook vervangen.
Ons vertrek uit Curacao werd bespoedigd door de komst van een rondvaartboot met 14 medewerkers van de havendienst. Op basis van de meest actuele weersverwachting wilden we ons vertrek liever 24 uitstellen. Maar ja, je weet hoe ze zijn hier in het caribisch Nederland, geheel reglementair en altijd punctueel op tijd, dus "... u zou toch om 07:00 uur vertrekken, het is al 12:00 uur ...?" "... uw ankervergunning is ook al 4 dagen verlopen ...". Geen gemaar, anders volgde er een boete. Kort voor middernacht konden we ons anker gooien in ondiep water bij Klein Curacao, de eerste 38Nm zaten er op.
De volgende morgen zijn we verder gegaan naar Bonaire, onderweg draaide de wind 60 graden en haalden we net na het invallen van de duisternis de duikboei op de zuid-west punt van het eiland.
Inmiddels zijn we ingeklaard, hebben we een nieuwe duikpenning gehaald en voor 14 dagen mooring kosten betaald. Gisteren gezellig met de Blues en Harmattan een mooie duik gemaakt bij Klein Bonaire. Shelly met haar North Wind ligt achter ons net als Gaby met de Foxy Lady, net een drijvend hollands dorp hier.

004=210115==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

Je voelt je als Hollander wat ongemakkelijk bij de protest leuzen die aan het gezaghebbershuis hangen waarin het eilandbestuur van Bonaire is gehuisvest. Vooral de leuze die Nederland vergelijkt met Rusland voelt ongepast met de MH-17 vlucht in gedachten. Maar als echte onafhankelijheidstrijders zaagt men hier van dik hout planken.
Toch maar even terug in de geschiedenis met de vraag van wie is dit eiland ? In 1500 werd Bonaire ontdekt door de Spanjaarden en bestempeld als de "nutteloze eilanden", slechts de oorspronkelijke indianen bevolking konden ze gebruiken en deze mensen werden allemaal gedeporteerd naar de huidige Dominicaanse Republiek en Haiti. De West Indische Compagnie nam het eiland daarna in beslag. Bij gebrek aan arbeidskrachten werden Afrikaanse slaven aangevoerd om in de landbouw en zoutindustrie te werken. Het bestuur over het eiland werd gedaan door de landeigenaren, pas in begin 1800 kwam Bonaire onder Nederlands bestuur. Na afschaffing van de slavernij verlieten vele mensen het eiland en trokken naar Venezuela om te werken. Ook raakten de grote landgoederen in verval omdat het onderhoud te duur was. In de jaren 60 van de vorige eeuw wordt de zoutwinning weer winstgevend opgestart en dat is tot op vandaag naast toerisme de belangrijkste inkomsten bron van het eiland.
Kort samengevat, na de deportatie van de oorspronkelijke indiaanse inwoners is er geen "ons eiland groep" meer, de groep die nu "ons eiland" claimt is oorspronkelijk tegen hun wil hier gekomen, blijft over een kleine groep die vrijwillig naar Bonaire trok. Ja, ja, we passen ons aan en zagen van dik hout planken.



005=230115==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

Met het einde van het orkaan seizoen is het Cruise seizoen begonnen in de Carieb. Bijna dagelijks meren grote cruise schepen af aan de kade van Bonaire. De bevolking van Bonaire (15.000 mensen) groeit zo'n dag dan even met 1/15. Op de kade staan tal van kleine ondernemers die de bezoekers tours, rondvaarten en van alles en nog wat willen verkopen. Het Wilhelminaplein is een grote Krea Bea beurs met sierraden makers, schilders en andere snuisterijen. Afhankelijk van de herkomst van de cruisboot veranderen de labels, advertentie teksten en talen in de standjes. Het cruise seizoen is big-business voor de Bonaireanen.
Het blijft ons verbazen dat op een klein eiland als Bonaire met zoveel toerisme de voedselbank bij de uitgang van AH staat en er armoede op het eiland is. Van de werkende beroepsbevolking is 42% afkomstig uit Bonaire, 20% van een ander Caribisch eiland, 8% uit Nederland en 31% uit een ander land (zie ook CBS over beroepsbevolking Bonaire). Er lijkt dus genoeg werk, want een groot deel van de beroepsbevolking is arbeidsmigrant. En dat is wat we ontmoeten op onze mooring plek. Het onderhoud van de moorings en het innen van de mooring gelden voor het Nationaal park is uitbesteed aan de jachthaven die in Venezulaanse handen is. En met een minimumloon van $4,63 is het natuurlijk ook slecht verdienen.



006=250115==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

Om de dag maken we een duikje op Bonaire. De Blue's van Bertie en Martin wordt dan ingezet als duikboot, we nemen een hapje, drankje en knabbel mee en hebben zo regelmatig een gezellig duikuitje. Gisteren maakten we een nachtduik op de Hilma Hooker, een vrachtvaarder die een eindje verder op de bodem ligt. Het is de populairste duikstek van Bonaire en volgens de gidsen duik je er zelden alleen, maar door onze eigen duikboot en de keuze voor een nachtduik hadden we het wrak voor ons zelf.
Het 72 meter lange wrak ligt met zijn lengterichting evenwijdig aan de kust en op zijn zijkant op een diepte van circa 30 meter, de bovenrand van het wrak ligt op 20 meter. Er zijn vier duikboeien rondom het wrak, wij namen de duikboei in het ondiepe water van 6-8 meter, het achterschip van de Blue's zwierde boven de rifhelling waaronder de Hilma Hooker ligt. Het wrak is nog niet uitbundig begroeit en weinig beschadigd, je ziet dus onderwater een groot schip op zijn zijkant liggen. De hele duik werden we begeleid door een grote tarpoon, we zagen een grote langouste, een flinke krab, meerdere lion-vissen en het reguliere nachtleven met slapende parrot-vissen en ontwakende vedersterren.
De windmolen heeft een steuntje gekregen om beter op de wind te blijven staan. Als de boot schommelt "viel" de windmolen door zijn gewicht regelmatig uit de wind. Het steuntje voorkomt dat nu. Een vrij ronddraaiende windmolen is eigenlijk niet nodig aan boord van een boot die op anker (mooring) ligt. De windmolen kan prima gefixeerd naar voren kijken, de wind blaast de boot toch altijd wel in de goede richting.



007=010215==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

Het begon in Curacao toen Dennis van de Bodyguard aan me vroeg of we een lucht gekoelde buitenboord motor hadden. Nee hoor, hier achter komt het water er uit en ik voelde dan met mijn vinger net onder de uitlaat en meende dat er water uit kwam. Maar het waren slechts de uitlaatgassen die tegen me vinger bliezen terwijl de vinger nat werd van het opklotsende water van achter de boot. De buitenboord kreeg meer kuren, er zat water in de brandstof en bij lange ritten sloeg hij af door oververhitting, dus de hoogste tijd voor een serieus onderzoek.
Samen met Martin van de Blues krijgen we het staartstuk open en vinden we een versleten impellor (rubber waaier die het water oppompt). Maar hoe krijgen we die vervangen ? Het impellorhuis lijkt geheel ingebouwd met de as, er moet meer los dan alle schroeven die we nu al hebben. Bij een lokale Yamaha dealer vinden we alle onderdelen die we nodig hebben. De dealer bevestigd dat het een hele klus is, ook het propellorhuis moet open om de as vrij te kunnen maken en dan kan je pas de impellor vervangen. Zijn monteur kan de klus doen, tezamen met de onderdelen kost het ruim U$ 200,-; 1/3 van de nieuw prijs van de motor. De monteur is waarschijnlijk de best betaalde arbeidskracht op Bonaire want hij verdient (kost) 13x het minimumloon. Erik neemt alle onderdelen mee en meldt de dealer dat als het allemaal lukt hij graag langs komt als er een vacature bij de werkplaats is.
Martin komt gelijk bij de Gabber aan boord voor deze klus. Het verwijderen van de oude olie- en waterkeerringen is het lastigste maar met de dremel en een metaalfrees van Martin lukt het om alles los te krijgen. Een paar uurtjes later komt er weer water uit de uitlaat. Met een beetje geluk hoeft deze klus maar eens in de 10 jaar, want het was voor het eerst dat we de impellor vervingen van de buitenboord.


008=080215==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

We vermaken ons nog steeds in Bonaire. Op dinsdag en vrijdags met het boodschappen busje naar de grote Albert Hein, die hier van Tweel heet. Woensdag is het hamburger avond, 2 drankjes voor de prijs van één en een hamburger met salade, gebakken aardappel en een broodje voor slechts $8,-. De hamburger avond staat ook bekend onder de naam Dive master evening, maar de meeste van de bezoekers komen van de zeilboten. Er liggen veel amerikanen, australiers en nieuw- zeelanders langs Kralendijk. De meeste nationaliteiten zoeken elkaar op en wij liggen in de Nederlandse enclave met 5 boten.
Naast de routine is er ook iedere dag wel een nieuw klusje en een zoektocht naar onderdelen. Samen met Martin en Bertie van de Blues maken we dan een wandeling naar een van de winkels die misschien de spullen heeft die we zoeken. We proberen altijd onze voorraad reserve onderdelen op peil te houden. Deze week vroeg de toiletpomp voor het eerst in 3 jaar aandacht. Hij lekte een weinig water langs de stang van het pomphuis. Meestel zijn twee kleine O-ringen aan vervanging toe, maar in deze Jabsco pomp waren geen O-ringen gebruikt maar een echte keerring. Een keerring bevat metalen onderdelen en die waren flink roestig geworden in het zoute "riool"-water. Het is altijd lastig om zo'n precies passend onderdeel dat versleten en roestig is te verwijderen. Dat wisten ze bij Jabsco ook blijkbaar, want in de reserve set onderdelen zat geen losse keerring maar een kompleet inschroefbare behuizing (witte dop boven gele pijl op foto) met daarin een verse keerring (zwarte ring bij pijl). Van de 14 onderdelen uit de onderhoudsset (op Bonaire Euro 105,-) hebben we er uiteindelijk slechts 1 nodig. We gaan nog opzoek naar een losse keerring maar die kunnen we niet vinden, vermoedelijke kosten waarschijnlijk Euro 2,50. Het toilet lekt niet meer en we zijn blij met de onderhoudsset die we gelijk bij aanschaf van het toilet op de Canarische eilanden kochten.
Deze week gebruikten we ook ons nieuwe bestek dat we sinds ons etentje bij Tineke op Curacao aan boord hebben aangeschaft. Wie weet wat we gegeten hebben kan het ons melden ! Voor de snelste goede inzender nemen we een Bonariaans aardigheidje mee naar Nederland.

   

009=100215==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================
Op onze vraag wat we gegeten hadden kwamen deze morgen al snel twee inzendingen binnen, één via Facebook en de andere via de mail. Daarna was het nog even puzzelen wie er de eerste was. Voor Facebook zitten we in de Nederlandse tijd zone, de PC van ons staat in de Caribische tijdzone en de email had een tijdstempel in UTC (universel time convention, zeg maar Greenwich time). Het was Andre Kruisdijk, van Kruisdijknautics, die gisterenavond Nederlandse tijd het antwoord opstuurde terwijl de email van Rob Sint Nicolaas tijdens de lunchpauze van vandaag verstuurd werd. Andre gefeliciteerd, dit voorjaar zijn we in Nederland en verzenden we het aardigheidje.
Tijdens een van onze wandelingen in Kralendijk zagen we onderstaande monumentachtige constructie. Wat naspeuren op internet leerde ons dat het een restant is van een protestmanifestatie. De politieke partij Pro Hustisia & Union is voorstander van nauwere banden met Nederland, maar verlangt dan wel een meer gelijke financiele behandeling van de burgers. Politiek leider Michiel Bijkerk heeft zonder toestemming de bank gebouwd naast het fort en heeft de plek de naam ‘Plein van Gelijkheid’ gegeven. De AOW/pensioen uitkeringen zijn hier aanzienlijk lager dan in Nederland. In 2012 was een netto AOW-uitkering in Europees Nederland 1032 euro en op Bonaire 437 euro. De bijstand in Europees Nederland is 936 euro en op Bonaire 164 euro. (bron: Beautiful-Bonaire). Er zijn echter ook aantrekkelijke verschilen in loonbelasting, ziektekosten verzekering en gemeentelijke belastingen. Het blijft lastig om op internet daarover een goede bron te vinden. In gesprekken die we hebben met Nederlanders die hier wonen en werken zijn ze allen erg positief over het fiscale en financiele klimaat op dit stukje Caribisch Nederland.
Wij genieten hier van de zon en de zee en schikken ons regelmatig in de ongelijke behandeling die we ontmoeten als Makamba's. Het is de prijs die we moeten betalen voor ons luxe leventje lachen we regelmatig met andere zeilers onderling.





010=100215==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

Afgelopen zondag was er een schoonmaak duik georganiseerd door de zeeschildpad beschermers organisatie. Zeeschildpadden raken regelmatig verstrikt in nylon vislijnen die op de zeebodem liggen. Onze opdracht was om zoveel mogelijk van de verloren vislijnen rondom de pieren van de haven te verwijderen. Met ruim 30 duikers gingen we te water en er was genoeg op te ruimen voor iedereen.
Wij haalden tijdens een duik van 45 minuten een tas vol met lijnen en loodjes boven en er lagen nog meer lijnen. Inderdaad een flinke rommel bende daar onderwater door de vissers. Na de duik konden we onze spullen spoelen bij de Dive friends die ook de duikflessen ter beschikking hadden gesteld. Daarna gingen we met het hele gezelschap aan boord van de Freewinds voor een lekkere broodjes lunch.
Voor het eerst in onze 5 jaar zeilen waren we nu echt cruisers (de engelse naam voor zeezwervers zoals ons) aan boord van een luxe cruiseschip. De Freewinds is geen grote commerciele cruiser maar meer een verenigings boot van de Sceintology church. Deze Amerikaanse geloofsgroep is bekend door het lidmaatschap van o.a. Tom Cruise. Net als het Leger des Heils uit Erik's jeugdjaren (jaren '60) organiseren ze ook filmvoorstellingen. Geen woensdag middag voorstelling in een wijkkelder om de jeugd te vermaken maar een avond voorstelling in een echte bioscoop zaal aan boord van de Freewinds. De sceince fiction film Guardians of the Galaxy stond op het programma en met een gratis bakje pop-corn en een cola werd het een leuke filmavond voor ons.

   


011=130215==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

In onze duiklogboeken schrijven we regelmatig nieuwe duiken bij. Ernie boekte haar 450ste duik en Erik is inmiddels de 1300 ruim voorbij. Het water is helder en warm genoeg om zonder neopreen pak onder water te gaan. Landschappelijk is het zeer de moeite waard, er zit voldoende vis en er is een redelijke verscheidenheid aan koralen en sponzen. Het echte scharrel werk van naaktslakjes, krabben, schelpen, zakpijpen en zeesterren is echter minder uitbundig dan in de Rode zee. Maar iedere duik heeft toch altijd weer iets bijzonders.
Tijdens onze laatste duik bij de Forest, een duikstek bij Klein Bonaire, kwam er een groep dolfijnen langs. Samen met Paul van de Harmatan ging Erik er op af in de bijboot om onderwater beelden te maken. Op goed geluk duwde hij de Denver camera onderwater als de dolfijnen speels voor de bijboot meezwommen. Paul ging overboord hangen met een duikbril op om het spectacel van de dolfijnen goed te kunnen zien op momenten dat er niet gevaren werd. Het was mooi om de dolfijnen zonder zichtbare inspanning voor de boot uit te zien zemmen, terwijl we met ruim 10 knoop (18km/uur) door het water gingen. En ook zonder moeite daalde de dolfijnen af naar diepten buiten zicht, meer dan 30 meter, om dan plots weer omhoog te komen. Op ons Youtube kanaal staat een filmpje, klik op de foto van de dolfijn om het te zien.

       


012=170215==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

Het is nog vroeg in de ochtend als een groot zeilschip vlak achter de Gabber langs komt. Het is de Tres Hombres, een nederlands zeilende vrachtvaarder onder de vlag van Sierra Leone. En dan een echt zeilende, want hij heeft geen motor.
We hebben de Tres Hombres voor het eerst gezien in Mindelo (Kaapverdie) toen wij daar voor anker lagen. In de periode dat wij de atlantische oversteek deden hebben ze een duitse solozeiler op sleeptouw genomen. Een ongebruikelijke reddings actie op de oceaan. Meestal kan je slechts overstappen op de boot van de redders en moet je je eigen boot achter laten op zee.
Na een paar rondjes varen langs de kade en moorings van Bonaire wordt het grote zeilschip keurig afgemeerd langs de kade. Geen assistentie van sleepboten, slechts mankracht op de kade en een stevige bijboot helpen. Een bijzondere onderneming met bijzondere zeilers aan boord. Inmiddels liggen er weer giga grote cruise schepen aan de kade en is de Tres Hombres verhuisd naar een grote mooring boei bij de zoetwater fabriek.
De afgelopen dagen was het ook op Bonaire carnaval. Wij gingen kijken bij de optocht van zondagmiddag. Prachtig uitgedoste groepen paradeerden over straat. Ondanks dat Bonaire een klein eiland is was het een hele optocht met een tiental groepen, veelal gesponsord door bedrijven. Zo zagen we de dames van de wasserette in geheel andere kledij langs komen dan we van ze gewend zijn.




013=170215==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

Iedere duik is er wel wat bijzonders waarom het weer de moeite waard was. Bij duikstek de Cliff waren zeepaardjes gespot dus gingen we weer opzoek. Helaas niet gevonden maar tegen het einde van de duik zwom er een jonge Green turtle in het open water. Als je dan na ze toe gaat duiken ze meestal de diepte in. Maar deze keer niet. Erik kon enige minuten met de schildpad meezwemmen op een diepte van 7-9 meter in het openwater, gewoon lekker zwemmen met zijn tweetjes in het blauw, op Youtube staat weer een filmpje. Klik op de foto van de schildpad om het te zien.





014=190215==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================


Eergisteren borrelde het verschrikkelijk onder de Gabber. Geen technische problemen, maar een tweetal duikers die rondscharrelde op de overgang ondiepte en rifhelling. Ze hadden blijkbaar iets bijzonders om naar te kijken want ze bleven de hele tijd op dezelfde plaats. Dat was aanleiding voor een snorkelduik om mee te kijken. Er scharrelde een gele frogfish onder de Gabber en hij ging langzaam "hoppend" richting Lizzy, onze buren. Snel de camera en zwemvliezen erbij en zie het resultaat hiernaast. Op zijn kop zit een ragdun sprietje met aan het einde een balletje dat ze gebruiken om prooivissen te lokken richting hun grote bek.
Onze routine van om de dag een duikje, woensdag hamburgertje eten, 1x in de week mooring geld betalen etc.. houden we aardig vol. Er zit wat de klad in het twee wekelijks uitje naar de AH met het gratis busje. De laatste keer was er geen internet bij AH en waren er meer zeilers dan zitplaatsen in het busje. Op de terugweg, als er nog minder zeilers in het busje passen door alle boodschappen moesten we vaak op een tweede rit wachten, kregen we een lift van Rudi van de Lizzy in zijn pick-up. Ook na de hamburgeravond krijgen we vaak een lift, zodat we nog op tijd bij het radio netje (Wo 23:59 UTC 8.104 USB) kunnen zijn en toch nog een ijsje kunnen eten bij Gio's, de beste ijstent van Bonaire.



015=270215==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

Afgelopen woensdag hadden we een ander uitje dan de reguliere dive master hamburger avond. We zijn met de bemanningen van de Lizzy, Blues, Gabber en Ilona & Willem (kenissen van de Lizzy) naar het film diner geweest bij Caribbean Chillout. Op het programma stonden kip-kerrie en de film "The imitation game". Caribbean chillout is een klein schalig resort met 4 appartementen en de filmavonden worden druk bezocht. Het was maar goed dat Ilona van huis 6 stoelen ging halen want we kwamen zitplaatsen te kort. De Chillout is uitgerust voor circa 16 personen maar nu waren er ruim 50 ! Na de smakelijke maaltijd genoten van de oscar genomineerde film.
Tijdens onze duiken gaat de onderwater camera altijd mee, je weet nooit of je wat bijzonders ziet. Hier rechts op de foto twee Flamingo tong schelpen. Het slakje dat in de schelp huist stulpt zijn mantel over de schelp en geeft hem zo zijn mooie print. Bij onraad kruipt de slak geheel terug in de schelp en blijft er een simpel wit/beige glanzende schelp over.
Murenes zijn altijd makkelijker op de foto te zetten dan vrijzwemmende vissen. Ze kruipen meestal slechts met hun kop onder de stenen of het koraal vandaan en liggen je dan wat "aan te gapen". Vissen zijn altijd in beweging en staan daardoor meestal net half gedraaid op de foto. Gelukkig was deze Queen angel vis te druk met grazen.

       
       


016=020315==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

Bonaire is een Nederlands vakantie eiland bij uitstek. Het is vooral geliefd onder de duikers en zon aanbidders. De gehele kustzone is beschermd natuurpark en ook van het land is ruim 20% natuurgebied. Voor ons als zeilers heeft dat helaas zijn nadelen, we mogen namelijk nergens ankeren. Gelukkig liggen er voor Kralendijk mooring boeien (eilandsraad besluit: U$10,- per nacht) waar we de boot aan vast kunnen leggen en mogen we voor een duikje gratis gebruik maken van de meer dan 100 duikboeien langs de hele kust.
De duikstekken zijn ook vanaf het land goed bereikbaar en gemarkeerd. Met een huurauto in bezit heb je de keuze uit 50 duikstekken, waarvan er op een 10-tal ook prima gesnorkeld kan worden. Eigenlijk is het voor de Nederlandse water liefhebber overal goed snorkelen. De water temperatuur is boven de 25 Celsius, het zicht is meer dan 25 meter en het onderwater leven is overal uitbundig.
Ook in de visfauna is terug te vinden dat het een Nederlands vakantie eiland is. Er is een ruime soorten rijkdom aan koffer- en koe vissen. In het voorbij zwemmen van alle vissen vallen de verschillen mogelijk niet gelijk op "weer een koffervis" denk je dan. Maar bij het terug kijken van de foto's ontdekken we al snel 6 verschillende soorten te hebben gefotograveerd en we herinneren ons nog andere gevlekte, gekleurde en gestekelde familie leden.
De gestipte vijlvis komt in twee kleur varieteiten voor. Meestal zien we de oranje variant en als je dan in vissengids de naam zoekt lijkt "gestipte vijlvis" een rare naam. Op onze laatste duik bij duikstek "Mi Dushi" zagen we voor het eerst de gestipte variant.






017=060315==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

We hebben het al vaak over de hamburgeravond gehad maar nog nooit een foto geplaaatst. Hiernaast zitten we dan met Rudi, Marijke, Martin en Bertie bij Bistro de Paris te genieten van onze hamburgers en drankjes tijdens happy hour.
Eindelijk heeft onze jacht op zeepaardjes succes gehad. Tijdens de duik op dinsdag bij de Hilma Hooker hadden Bertie en Martin er een gevonden, wij zwommen die duik voor het eerst niet met ze op en hadden zo het zeepaardje gemist. Woensdag dus in de herhaling weer naar de Hilma Hooker op zoek naar het zeepaardje. Het duurde nog 40 minuten voordat ie gevonden was. Hij zat nu een paar struikjes verderop. Na een foto sessie werd de duik vervolgd, een adelaars rog, octopus en pijlstaart inktvis kruiste ons pad nog. In het logboek schreven we 80 minuten duiktijd bij.
Na de duik is het altijd gezellig nakletsen onder het genot van een hapje en een drankje. Iedereen neemt wat lekkers mee, zo genoten we al van: broodjes tartaar, tonijn salade, hartige taarten, gevulde wraps, pompoen soep, aardbeien met slagroom, etc.. etc...






018=090315==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

In Nederland voerden we de vogels met ons oude brood, hier in Bonaire voeren we regelmatig de vissen in onze achtertuin. Als er eenmaal een vis het brood ontdekt heeft volgen er snel meer en is het een heel geplons rond de boot.
Gisteren maakten we weer eens een nachtduik. 's-Nachts zie je de beesten die zich overdag schuilhouden en je kijkt veel intensiever naar een kleiner oppervlak door het gebruik van de duiklampen, buiten het schijnsel van de duiklamp zie je niets omdat het te donker is. Het was ook een paar dagen na volle maan en dan zijn de Ostracoda actief aan het voortplanten. Ostracoda (mosselkreeftjes) zijn hele kleine beestjes van circa 0,5 tot 1,5 mm en ook nog redelijk doorschijnend, dus die zie je niet. Maar om partners te lokken geven ze licht signalen en als je de duiklamp uit doet zie je knipperende lichtjes op de bodem. Op duikstekken zonder verlichting op de wal kan dit een spectaculair gezicht zijn, zie ook filmpje bij de BBC klik hier
De zeeegels houden zich overdag schuil in de spelonken van het koraal, maar nu zagen we er genoeg. Je snapt niet hoe ze kunnen wegkruipen met zulke lange stekels. Ook scoorden we een Spaanse kreeft en een octopus.




  


019=180315==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

De komende week is het rustig weer en Martin & Bertie van de Blue's gebruiken deze periode om koers te zetten naar St. Maarten. Via de SSB hebben we nog tweemaal daags kontakt met ze, maar de duiktripjes en gezelligheid moeten we missen. De Blue's is nog maar net vertrokken of de bemanning van de Midushi is voor een vakantie op het eiland en morgen komt de Feeks vanuit St. Maarten aan op Bonaire.
Vorige week hadden we nog een etentje met alle zendamateurs die op het eiland waren. Peter (PJ4JNX) had het georganiseerd en met twaalf man/vrouw genoten we van een maaltijd bij Mi Banana.
Tijdens de laatste nachtduik met de Blue's scoorden we nog wat bijzondere waarnemingen. Een Rode hart zeeegel had zich voor Erik's speurende blik niet diep genoeg ingegraven en met een paar keer wapperen met de handen kwam deze bodem bewoner bloot te liggen voor de foto. We zagen ook nog een mooie sliert kolonie vormende zakpijpen (geen foto) en het paringsritueel van de scherp staart murene. Dat laatste is geen romantische of sierlijke gebeurtenis. Een vrouwtje met eieren wordt omringd door een tiental hitsige mannetjes. Een echte slangenkuil met als inzet van de strijd een aandeel in de wereld van morgen (nageslacht).




020=200315==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

Regelmatig wordt de anonimiteit en virtualiteit van digitale vrienden en kenissen doorbroken. Vaak zijn het twee handjes aan de reling van de bemanning van een andere boot die we al tijden "kennen" van een radionetje en die op dat moment in dezelfde ankerbaai liggen. Soms zijn het bezoekers bij een van onze lezingen die je amicaal aanspreken omdat ze ons blog al jaren volgen. Hier in Bonaire ontmoeten we ook "digitale" kennissen bij de hamburger avond omdat ze de onderwater foto's, die we op de face-book pagina van de "Coconut telegraaf" (radionetwerk van zeilers in de Carieb) geplaatst hadden, gezien hebben. Een enkele keer zijn het triestere berichten over vermoorde zeilers in Venezuela of Brazilie. De virtuele en digitale wereld van internet heeft werkelijk verbinding met het echte leven realiseer je je dan.
Van de week zaten we weer te genieten van een ijsje bij "Gio's" en lezen dan altijd de krant. In het midden katern van het Antiliaans dagblad staat een bericht over een nederlandse 26 jarige zeiler in Puerto Rico die omgekomen is bij een verkeersongeluk. Het is een bemanningslid van de Wildevaart. We hadden een paar keer email contact met ze."Tot ziens in de Carieb" was het slot van onze laatste email, treurig dat het er niet van kan komen.
Met de aankomst van de Feeks en de aanwezigheid van de MiDushi zijn we weer midden in het Caribische cruisers leventje. Marcel stuurt in het donker zijn 31 voeter moeiteloos op zeil naar de mooring. Door een kapotte motorsteun kan hij de motor niet gebruiken. De bijboten van de Lizzy en de Mariele sturen nog wat bij en remmen af. We kletsen bij en genieten van een heerlijke maatlijd.


021=240315==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

Met Henk en Angela maken we verschillende duiken. Natuurlijk gaan we eerst opzoek naar het zeepaardje. Nu we weten waar ie zit hebben we hem snel gevonden. Tijdens een andere duik ontdekken we weer een Frogfish - hengelaarsvis. We maken een nachtduikje op de mooring plek en we varen met de Gabber naar Klein Bonaire. Bij terugkomst van onze duik op Klein Bonaire eten we met zijn allen aan boord van de Feeks. Ben heeft een heerlijke maaltijd klaar gemaakt en het is een gezellige avond.
Tijdens de nachtduik vinden we eindelijk ook een levende zanddollar, een soort van platte zeeegel die onder het zand leeft. Meestal vinden we slechts de kalk skeletten van deze zanddollars. Het levende exemplaar is wel 15 cm groot ! De ondiepe zandvlakte voor Kralendijk lijkt overdag een zandbak, maar 's-nachts is het een gevulde bloementuin met doorschijnende anemonen en vele brokkelsterren die met 4 van hun 5 armen voedsel uit het water proberen te vissen. Op de helling van het rif komen 's-nachts de krabben en garnalen meer te voorschijn. Een uurtje duiken levert altijd wel weer wat nieuwe soorten op.



022=240315==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

Op de laatste dag van hun verblijf in Bonaire nemen Henk en Angela ons en Marcel en Ben van de Feeks mee voor een rondrit op het eiland. We zien deze keer veel flamingo's in het Goto meer, genieten van een lokale lunch in Rincon bij Rosa's Inn en gaan werderom opzoek naar grottekeningen. De tekeningen achter het traliehek zijn snel gevonden maar wij willen nu ook de grotten en tekeningen aan de noord-oost kust zien. Onze zoektocht beginnen we vanaf Boka Onima , we rijden met de pickup over het onverharde pad zo dicht mogelijk langs de klif waar de grotten in moeten zitten. Na anderhalf uur rijden en 3 stops op de verkeerde plekken vinden we eindelijk een grote grot met muurtekeningen. Op de grond van de grot lopen tientallen heremiet kreeften. Eindelijk hebben we ze gevonden we begonnen al te twijfelen of de grot echt bestond.
Terug in Kralendijk genieten we nog van een afscheidsdrankje van Henk en Angela. We proosten op een snelle verkoop van hun huis en dat we elkaar weer treffen in de Carieb.

    


023=010415==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

Het is regelmatig een komen en gaan van boten op de mooring plek. De vertrekkers gaan meestal verder naar het westen en de nieuwe boten komen vanuit het oosten. Westwaarts zijn dan Curacao, Aruba of Columbia de bestemmingen. De nieuwkomers hebben meestal een weekje varen er op zitten en komen uit St. Maarten, Martinique, Grenada of Trinidad.
Gisteren kwam de duitse boot Hapa na sasa aan in Bonaire. Onderweg hadden ze een grote tonijn van 1.40 cm gevangen, dat was teveel om met de 3 kinderen op te eten. Franka, Louisa en Paula gingen de andere boten langs om verse tonijn uit te delen. We kregen een flink stuk van ze en hebben heerlijk gesmuld van een verse plak gebakken tonijn bij een salade als avondeten. Vanmiddag bij de lunch nog een plak op brood, de rest wordt gekookt en in een pot met zonnebloem olie gedaan, zodat we het later kunnen eten.
Niet alle dieren op de ankerplaats zijn even leuk om te zien. De grote schildpad is natuurlijk een welkome gast. Vaak zien we hem naar lucht happen tijdens de koffie, het borreluurtje of het avondeten als we in de kuip zitten. Gisteren hadden we 's ochtends al vroeg koffie visite. In een koffie kopje dat de nacht buiten had gestaan zat een grote kakkerlak. Ja deze beesten kunnen echt vliegen en houden blijkbaar van koffie. Hopelijk ook van zwemmen want ongenode gasten gaan overboord bij ons.

         


024=040415==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

Met het paasweeekend voor de deur kunnen we ook eieren zoeken onder de Gabber. Geen kippen eieren, maar wel mooi paars gekleurde eieren van de Sergant major. De Sergant major zwemt in grote getalen rond de boot. Ze zijn er als eerste bij als we oud brood overboord gooien, maar ook als de vuilwatertank opengaat. Al het eten doet ze goed blijkbaar want er zijn meerdere nestplekken te vinden. Een nestplek is een, door het visje, schoon gemaakt stuk steen. Het ligt niet beschut, gewoon vaak open op het zand, zelfs de grote betonnen mooring blokken vinden ze een prima nestplek. De nest plek is makkelijk te herkennen aan de paarse kleur van de eieren. Het mannetje houdt dapper de wacht en verjaagt iedere andere vis of duiker die in de buurt komt.
Gisteren maakten we voor het eerst een duik vanuit onze eigen dinghy. Met wat samenwerking en zorgvuldige gewichtsverdeling konden we eenvoudig uit en in ons tuitelige bijbootje komen. De duikstek "Something special" was niet echt bijzonder, maar door onze eigen dinghy werd het toch een speciale duik voor ons.
Naast de drukte van het duiken is er voor Ernie nog genoeg tijd om te haken, zie hieronder de resultaten van vele vlijtige uurtjes haken.

         
    


025=110415==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

Nog regelmatig duiken we overboord met onze flessen. We blijven dan meestal 70-80 minuten onderwater en verkennen de rifhelling. Iedere duik is er wel wat bijzonders. Twee duiken geleden daalden we snel af naar 38,5m naar de voet van de rifhelling, op de zandplaat er onder zaten honderden zandalen. Helaas te diep (weinig licht) voor een goede foto, later die duik kwamen we twee schildpadden tegen. Ernie zwom een tijd op 50 cm afstand gezamenlijk met een schildpad op. Dat is eigenlijk wel het leukste hier in Bonaire het onderwater leven is nauwelijks bang voor je. De schildpad had in zijn voorpoten/vinnen een merkteken zitten, vast voor een onderzoek.
Gisteren doken we met Jill en Rod van de Look far. Ze zijn beiden viswaarnemer voor de Reef (Reef Environmental Education Foundation). Rod is niveau 3 en Jill is onlangs geslaagd voor haar niveau 4, dat betekent dat ze bij iedere vis die ze zien wel een naam weet. Wij zijn wat minder bedreven en zoeken alleen de namen op van dieren die we op de foto zetten.
Aan het einde van de duik zagen we twee pijlstaart inktvissen en konden we ook deze mooi gekleurde garnaal die zich schuil houdt in een anamoon op de foto zetten.




026=140415==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

Gisteren maakten we een duikje vanaf onze eigen boot bij duikstek "small wall". De tocht erheen was gelijk een test of de koeling van de motor in orde was. Een heel seizoen plaagt de thermometer van de motor ons relaxte zeilers bestaan. Op het laatst was het besmettelijk voor het humeur van Erik, die mogelijk nog heethoofdiger dan de motor zijn frustaties luid keels uitte als de temperatuur snel weer opliep richting 90 Celsius.
Maar ook aan alle ellende blijkt gelukkig een eind te komen. De motor bleef na ruim een uur met flink gas varen keurig op iets boven de 80 Celsius. Wat was de oorzaak ? Vermoedelijk is in Trinidad de koppakking gaan lekken toen we de motor warm lieten lopen door te weinig koelvloeistof. Dat probleem is verholpen door een nieuwe koppakking en het vlakken van de kop in Curacao. Maar in de weken daarna stapelden zich vele nieuwe fouten op, iedere keer bleef de motor warm lopen bij het opnieuw testen van de motor; eerst een lekkende wierpot deksel, daarna een barstje in de slangtule van de wierpot toen een kapotte impellor en tot slot te weinig koelvloeistof.
We hebben veel geleerd van deze perikelen. We kunnen nu zelf een koppaking vervangen en nog belangrijker; "als je een onderdeel in een keten repareert moet je voor een test eerst de hele keten controleren en niet aannemen dat een eerdere controle nog steeds OK is."
Hiernaast een foto van de vuilnisduik die we maakten met Dive friends, na afloop was er een lekkere BBQ en een loterij, Ernie won een mooi T-shirt, helaas voor haar in maat XL dus eigenlijk won Erik.



027=150415==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

Als een van de weinigen sparen we hele dollars bij het afrekenen van de mooring kosten ! Toen Erik vorige week ging afrekenen waren de kosten plotseling hoger. Eenmaal retour op de boot bleek dat de marina per April een extra $1,- per dag "service charge" in rekening bracht.
Nu moet je weten dat de circa 50 overnachtingsmoorings in Bonaire eigendom zijn van STINAPA en dat ze het innen van de gelden uitbesteed hebben aan de marina. Dat je gebruik moet maken van de moorings tegen een tarief van $10,- per nacht is een lokaal overheidsbesluit (eilandbesluit) en dus eigenlijk een wettelijke verplichting. Als natuurliefhebbers leveren we graag een bijdrage aan het beschermen en beheren van de kwetsbare kustzone van ons tropisch Nederland, maar waar we betalen willen we ook service.
De moorings zijn matig onderhouden, regelmatig breekt er een mooring lijn en klagen bij de marina levert weinig op. Er zijn geen vuilnisbakken specifiek voor de zeilers of een plek waar je met je bijboot eenvoudig aan de kant kan komen. In de folder van STINAPA staat dat je je afval kwijt kan in de marina, maar sinds kort wordt daar dus $1,- per dag voor gerekend. Blijkbaar is de 35% ($3,50) die de marina volgens het contract met STINAPA ontvangt niet voldoende voor de Venezulaanse eigenaren van de marina.
Toen Erik ging navragen in de marina en meldde dat hij helemaal geen gebruik maakt van de "service", wij gooien ons afval elders weg, kreeg hij zonder mopperen gelijk zijn teveel betaalde dollars terug. Het computer systeem van de marina rekent echter standaard de "service charge" per dag en omdat we per pin de rekening betalen krijgen we deze "service charge" contant retour.
Ja, ja de marina lijkt "Zeeuws meisje" wel "nog steeds contante dollars sparen" en wij natuurlijk "en geen cent teveel hoor".
Dat het onze zuinige Hollandse inborst is dat we klagen over 10% kosten verhoging blijkt al snel als we andere amerikaanse zeilers informeren. De meeste reageren lakoniek, "het is me de drukte niet waard", "in Bonaire zijn de moorings al het goedkoopst van de hele Carieb", "als ze zeggen dat ik moet betalen dan betaal ik, ik weet niet hoe het hier geregeld is en ik kan het makkelijk betalen", ... .
Op deze manier gaat het zoveelste Caribische eiland te grabbel aan commercie en onverschillige rijke buitenlanders. Het lijkt er steeds meer op dat ook de zee en het kustgebied slechts toegankelijk blijven voor hen die het kunnen betalen.



028=220415==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

Het is einde zeilseizoen voor ons. Nog een paar dagen op de kant om de boot klaar te maken voor vertrek en wat kleine schilderklusjes. Lennart gaat coppercoat (epoxy hars met koperpoeder als anitfouling) op het onderwaterschip zetten dus als we terug komen hoeven we ook niet meer te schuren en te smeren met anti aangroei middellen.
De werf Navegante heeft geen "travellift" waarmee je met twee banden om je boot uit het water gehezen wordt. Hier moet je voorzichtig een trailer opvaren, waarmee je dan vervolgens uit het water getrokken wordt. Navegante kan schepen aan tot 20 ton en 2,10 meter diepgang, dus onze Gabber met 9 ton en slechts 1,45 meter diepgang was een eenvoudige klus. De eerste dagen stonden we nog op de trailer, maar sinds vanmorgen staan we met de kiel op houten blokken en 5 steunbokken. We hebben gevraagd of we met de neus in de wind mochten staan, zodat we wat ventilatie door de boot zouden hebben. Dat was geen probleem, we hebben nu het mooiste plekje met uitzicht op klein Bonaire, zwemwater voor de deur en zelfs een zoetwater douche.

     


029=230415==12:00UTC==Positie:12=09,3N==068=16,8E==Kralendijk=Bonaire================

Op 21 en 22 april passeerde de zon recht boven Bonaire en Curacao. Dat betekende dat er die dagen rondom het middaguur nauwelijks schaduwen te zien waren omdat de zon loodrecht boven de aarde stond.
Jaarlijks beweegt de zon schijnbaar tussen de 23,5 graden zuid (Steenbokskeerkring) en 23,5 graden noord (Kreeftskeerkring). Dat is iets minder dan twee (1,8) graden per week. Op dit moment is de zon dus van het zuiden op weg naar het noorden. Voor Nederland betekent dat dat de zomer in aantocht is en de dagen langer worden. Op de langste dag van het jaar, omstreeks 21 juni, staat de zon op zijn noordelijkste positie, boven de Kreeftskeerkring.
De beweging van de zon kan je gebruiken om je eigen positie, of verplaatsing, op aarde te bepalen. Hij komt altijd op in het Oosten en gaat onder in het Westen. De lengte van een schaduw op het midden van de dag geeft informatie over je afstand tot de evenaar. Maar voor zeilers is de invloed van de zon op de heersende winden net zo belangrijk.
Met het verplaatsen van de positie van de zon verplaatsen ook de gebieden waar de passaat winden waaien. Voor het plannen van een oceaan oversteek is het goed te weten waar (tussen welke breedte graden) deze passaat winden waaien. Voor meer informatie over dit onderwerp zie Hadleycel. Het gebied waar de zon rechtboven staat wordt ook wel de "thermische evenaar" genoemd. Dus zonder een verre reis te hoeven maken passeerden wij deze week de (thermische) evenaar ! Zaten we tot voor kort nog op het noordeijk halfrond, tegenwoordig leven we in het zuidelijk halfrond.
Hieronder een serie foto's van de schaduw van een spijker rondom het middag uur op 22 Arpil. Op de derde foto zie je geen schaduw meer.



030=110515==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========

Op de zaterdag voor ons vertrek naar Nederland hebben we een gezellige BBQ met Rudi, Anneke en Rob. Daarna is het koffers pakken en de boot verder klaar maken. Ook worden er nog wat laatste lagen verf gekwast. De rest zien we wel als we terug komen, eind oktober. De Gabber ziet er prima uit. Regelmatig krijgen we complimenten of verbaasde reacties dat we een stalen boot hebben. Door de rompvorm (S-apant) en de afwezigheid van roest sporen denken de meeste mensen dat we een kunststof boot hebben.
Het wordt de eerste zomer sinds ons vertrek, 5 jaar geleden, die we in Nederland gaan doorbrengen, we kijken er naar uit. We kunnen weer terecht bij de ouders van Ernie.
In Nederland ontdekken we dat Bonaire nog een verrrassing voor ons heeft. Op de bankafschriften zien we 3 afschrijvingen vanuit Amerika, we zijn geskimmed ! Gelukkig heeft de bank het ook ontdekt en de betaalpas geblokkeerd. Ze zullen een nieuwe pas opsturen en de schade terug betalen. We zijn niet de enigste die op Bonaire geskimmed zijn, de bank heeft 500 passen laten blokkeren omdat er op 7 plaatsen op Curacao en Bonaire skimmers actief zijn geweest.

031=150515==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========

Onze eerste week in Nederland zijn we druk met bezoekjes aan vrienden en familie. Gelukkig heeft de NS een actie in de maand mei en kunnen we daardoor voor half geld reizen. Via via krijgen we de nodige kortingsbonnen toegeschoven.
Reizen met openbaar vervoer kan in Nederland alleen nog maar met de OV-chipkaart in combinatie met in- en uitchecken en dat is even wennen voor ons. Op station Bussum staan de incheck paaltjes op het perron, in Utrecht bij de ingang van de stationshal, in Almere zien ze er anders uit, de streekbus is weer anders dan de stadsbus in Den-Haag. Per ongeluk tweemaal uitchecken kost Euro 10,- (kan je weer terug krijgen). Het saldo op je kaart moet minimaal Euro 20,- zijn als je met de trein wilt reizen. Blij zijn dat je na 5 uur reizen de bestemming bereikt hebt is leuk, we hadden 3 uur vertraging door een aanrijding met persoon. Maar je moet dan niet vergeten uit te checken als je de streekbus uitstapt. Op zondag is de streekbus een belbus en omdat we de enigste reizigers zijn is het een luxe taxi die ons van Papenvoort naar Assen brengt, gelukkig is hij de draagbare OV-in/uit-checker vergeten en hebben we deze rit gratis.
Er is één OV-chipkaart voor Nederland maar er zijn wel 13 telefoonnummers waar je kunt bellen als er is iets per ongeluk mis ging, iedere vervoerder zijn eigen "service". En ja er is ook een internet-site maar daar doen niet alle vervoerders aan mee. Privatisering is niet altijd een verbetering verzuchten we.




032=240515==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========

We genieten van het voorjaars weer in Nederland. Anders dan op Bonaire zoeken we nu de zonnige kant van de straat op als we een wandeling maken. De lucht is aangenaam fris en lekker diep ademhalen is ontspannend, in de tropen stop je na een korte ademteug door de volle warme en stoffige lucht.
Het voorjaar is bijna voorbij en alle bomen hebben we vol in het blad zien komen. 's-Morgens vanaf 5 uur is er een concert van vogels in de tuin. 's-Avonds louteren we ons aan de laatste zonnestralen op het bankje. Nederland is wel wat anders dan de tropen met dagen van scherp 06:00 tot 19:00 zonder schemering en nauwelijks weers en seizoens wisselingen.
Voor de verjaardag van Erik kon Ernie zich uitleven met het bakken van taarten; 3x hartige taart, 2x zoete taart en een zalm quiche. De familie heeft er flink van gesmuld.


033=300515==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========

Sinds onze aankomst in Nederland zijn we weer opzoek naar een moestuin. Een mooi plekje om buiten te werken en eigen groente en kruiden te kweken. Toen we 5 jaar geleden onze tuin van de hand deden stonden er gemiddeld zo'n 10-15 volkstuinen te koop, maar de tijden zijn veranderd. Moestuinieren is "in" en we moeten er nu snel bij zijn om een vrijkomend tuintje te bemachtigen, gelukkig kijkt de vereniging ook naar het inschrijfnummer bij de toewijzing van tuinen. Dus met geduld komen we vast een keer aan de beurt. Voorlopig behelpen we ons met een vierkante meter moestuin in de achtertuin van de ouders van Ernie.
Erik heeft de kattenverjagers weer werkend gemaakt. Die dingen geven een hoog piepend geluid, waar katten niet van houden, en knipperend licht als er iets voorbij loopt. Een paar nachten geleden was er een ijdele egel in de tuin die dacht dat ie op de foto kwam. Het beest bleef maar ronscharrelen voor de kattenverjager en het was al na middernacht. Toch maar even in pyama de tuin in en het uit knopje van de verjager in geduwd.
Tijdens ons bezoek aan Utrecht zagen we het nieuwe stadskantoor en de veranderingen op het centraal station. Ze zijn al wat jaartjes aan het graven en het duurt nog tot 2019 voor er weer water in de Catherijnensingel stroomt, zie CU 'k zie je in Utrecht. Jammer dat het gebouw Leeuwensteijn het nieuwe stadskantoor deels afschermt. Gelukkig is de dichtregel uit "Het feestelijk leven" van de Utrechtse schrijver Crone behouden en hangt nu op de zijgevel van Leeuwensteijn.

     


034=070615==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========

Donderdag was de laatste wandeling van de avondvierdaagse in Bussum. Wij liepen mee als "begeleiders" van neef Sem en zijn vriendjes Aron en Julius. De laatste avond is altijd een traditioneel feestelijk gebeuren dat we ons herinneren uit onze eigen lagere schooltijd. Ook nu stonden er ouders, oma's en opa's langs de straten van de laatste kilometers. Zelfs voor ons waren er bloemen, snoep en een "gouden chocolade medaille".
In de vierkante meter moestuin groeien de kruiden welig door het mooie weer. De courgette staat bijna te bloeien. Deze week was de eerste tropische dag van het jaar in Nederland. Natuurlijk bleef het maar bij één dag met een afsluitend onweer en verfrissende regenbui.
We moesten wel wat grinniken bij het zien van de drukte in het nieuws over een dagje met temperaturen van boven de 30 graden Celsius. Lichamelijke inspanning werd afgeraden, ouderen moesten vooral veel drinken en binnen blijven, iedereen moest zich goed insmeren om huidkanker te voorkomen, velen namen een dagje vrij om in de file naar het strand te gaan.



035=150615==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========

Ter ere van het aanbreken van het vakantie seizoen eten we met de famiie van Erik lekker tapas bij Carina in Rijswijk. Het is nog even wachten voor we uit eigen moestuin kunnen eten. De courgette heeft al 3 vruchten en bloeit regelmatig, ook in de vierkante meter moestuinbak groeit alles prima. De vers gezaaide snijbiet staat boven de grond en ook de koriander ontkiemt. Deze week kunnen we al ons eerste kopje verse munt thee maken. De oude teentjes knoflook beginnen aan een nieuw leven en de afgesneden kopjes van de wortels die we 2 weken geleden aten lopen uit.
Onlangs waren we bij Fred en Marian van de "Kostat" op bezoek in Groningen. Een gezellige dag bijkletsen en verhalen met zeilers onderling, afgesloten door een heerlijke maaltijd van Fred. Onderweg met de trein reden we tweemaal door de Oostvaardersplassen (trein Almere-Zwolle) en zagen honderden edelherten, wilde paarden, runderen en zelfs een paar vossen. Helaas is het slecht fotograferen met een snelheid van 140 km per uur.

       


036=230615==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========

Met de zomer wil het niet echt vlotten in Nederland. TIjdens de officiele start van de zomer op 21 juni bleef de zon verscholen achter een wolken dek met af en toe wat miezer regen. Goed voor onze vierkante meter moestuin maar geen aanleiding om een foto te maken van de kortste schaduw die je op deze dag kan zien omdat de zon op zijn hoogste punt staat. Het druilige weer geeft wel gelegenheid voor binnen klussen.
Op Dealextreme kocht Erik een SDR-TV dongle, een Software Defined Radio stekker voor in de USB van de computer. Deze stekker is bedoeld om TV te kijken op je PC, de signalen van digitenne worden ontvangen en kunnen op je PC als TV of radio bekeken en beluisterd worden. Maar daar was het niet om te doen.
De chipset, RTL2832U + R820T , in deze dongle is een uitgebreide ontvanger voor het gebied tussen de 24 en 1766 Mhz. Met wat geduld en freeware software maak je van dit apparaatje een prima AIS ontvanger die de schepen in de buurt weergeeft in je digitale navigatie programma. Kortom een AIS ontvanger voor € 12,75.
Voor het afstemmen op de AIS frequentie maken we gebruik van SDRsharp daarna wordt het ontvangen signaal doorgegeven aan AISmonitor met de virtuele audio kabel van VB-Audio Virtual. Het door AISmonitor gedecodeerde signaal wordt aan OpenCPN doorgegeven met Virtual Serial Ports Emulator waarna de boten in de buurt zichtbaar worden op de kaart. Het was even puzzelen maar het is gelukt.
Omdat we niet in de buurt van scheepvaart zitten gebruikte ik de P2000 signalen van de politie berichten als test voor de ontvangst en doorsluizen van de signalen naar decodeer software. Deze worden uitgezonden op 165.650 kHz en kunnen leesbaar worden gemaakt met PDW.



037=280615==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========

Met de aanschaf van een perceel op Volkstuin vereniging Waterland in Almere kunnen we ons zeeleven de komende jaren afwisselen met een echt landleven als tuinders.
Op het perceel is water en riool aanwezig in de periode april-oktober, electriciteit is er niet, die moeten we zelf opwekken met zonnepanelen. Het perceel is ruim 425 vierkante meter groot en wordt deels omzoomd door een 68 meter lange heg van haagbeuk. Het huisje dat er op staat is sloopwaardig en dat geeft ons de gelegenheid om naar eigen ideeen een nieuw huisje te bouwen
Het is een flinke puzzel om een zo compleet mogelijk stekkie te maken in de maximaal 28 vierkante meter toegestane oppervlakte van een huisje. We hebben veel zitten schetsen en schuiven met meubilair op een plattegrondje. Ed en Sofie (van de Argo) adviseerden ons om ook een maquette te maken zodat je een ruimtelijk beeld krijgt van de indeling. Nadat we dat gedaan hadden is onze gedroomde ideale indeling werderom aangepast. Een nieuw ontwerp in maquette karton staat nu te pronken in de woonkamer. De bouw kan pas beginnen aan het einde van het tuinseizoen omdat het gebruik van zwaarder gereedschap nu niet is toegestaan om de rust op het park te behouden.
Maar er is genoeg werk. We beginnen met het onkruid vrij maken van de tuin en het tot reglementaire afmetingen terug snoeien van de haagbeuk. Omdat er veel reeen op het tuinpark lopen mogen de heggen van de volkstuinen 180cm hoog, hierdoor zullen we lekker vrij kunnen genieten van onze tuin. De zon ligging is gunstig voor moestuinieren. We kijken uit naar ons landrotten bestaan met veel "selfsupporting" en "off grid" leven.



038=070715==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========

Het waren drukke en gezellige dagen de afgelopen week. Durk met de moestuin en het snoeien en gezellig met feesten en partijen. De ouders van Ernie waren 65 jaar getrouwd en dat ging niet onopgemerkt voorbij. Bezoek van de burgemeester en zelfs een brief van Willem en Maxima. Voor de kersverse burgemeester was het een eerste openbaar optreden in haar nieuwe gemeente Bussum. In de lokale kranten was er volop aandacht met foto's en verhaaltjes. Met de hele familie hadden we een gezellig etentje in de De Zeemeeuw.. Het weekend daarop was de tweeling Ernie en Marco jarig, 120 jaar gezamenlijk. Dat werd gevierd met een verrassings borrel voor Marco in De tafelberg. En vandaag is Jan-Willem, de broer, van Ernie jarig.
Op de volkstuin is veel werk verzet. We hebben inmiddels zicht van heg tot heg en een groot deel van de haagbeuk is teruggesnoeid tot reguliere afmetingen. Met heggeschaar, takkenschaar en uiteindelijk accu-heggeschaar gingen we alles te lijf dat zijn hoofd boven het maaiveld uitstak. Vele kruiwagens tuinafval hebben we gestord in de houtwal, die er nu, net als onze tuin, compleet anders uit ziet.
Omdat in het huisje alle kranen waren verwijderd hebben we een geimproviseerde waterleiding aangelegd en een nieuw buiten tappunt gemaakt. Houtrot maakte het schroeven draaien gemakkelijk maar de stevigheid voor een gootsteentje helaas moeilijker. Hieronder alsvast een schets van ons gefantasseerde nieuwe huisje. We zijn opzoek naar een bouw/timmerbedrijf dat zo'n huisje als bouwpakket kan leveren. Volgend bericht ook meer foto's van de gesnoeide tuin.


  


039=090715==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========

Terwijl we in gedachten op de zelf getimmerde bank met bergruimte bij een snorrend kacheltje uitkijkend over onze groeiende oogst zitten is via de email een eerste offerte aanvraag voor een nieuw tuinhuisje gedaan. Het ontwerp van het tuinhuisje maakten we met Sweet Home 3D. Het is een gratis ontwerpprogramma voor huizen. Het leuke is dat je met de camera functie een echt ruimtelijk plaatje kunt maken en zelfs een virtuele wandeling door je zelf ontworpen huis.
Na het snoeien van alles wat boven de grond groeide komt nu de zware klus om zoveel mogelijk van de stronken en wortels te verwijderen. Ook hebben we ontdekt dat de vijver een stuk groter is dan we eerst konden zien. Of we hem houden weten we nog niet. Het is natuurlijk wel leuk voor de salamanders en kikkers of lekker met watermunt en waterkers.
De bomen die op hangmat afstand van elkaar staan blijven overeind, de anderen worden tot haardhout verwerkt. De tuin is natuurlijk niet alleen om in te werken, vooral ook om lekker in te genieten.
De zeilers die zich zorgen maken over waar het heen gaat met dit blog willen we gerust stellen met het plan dat we vanaf november weer verder zeilen. Tot die tijd zullen we regelmatig melding maken van onze vorderingen op het gebied van "zelf-voorzienend" en "off grid" leven. Voor de zeilers blijft dat natuurlijk ook interessant.
Hieronder een .gif animatie die in luttele seconden de metamorfose toont die onze tuin de afgelopen week heeft ondergaan.



041=080815==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========

Als echte landrotten, die we nu zijn, lijkt het ook voorbij met ons rustige en relaxte leventje dat we op de boot hadden. Ruim vier weken geen tijd gehad voor een praatje bij een plaatje op dit blog.
Er is veel werk verzet de afgelopen weken. Ons nieuwe appartement hebben we klaar gemaakt voor de verhuur. Muren sauzen, schilderwerk, nieuwe stoppenkast en douche cabine. Gelijktijdig een verhuur site gemaakt en via marktplaats en de sociale media reclame acties opgezet. Inmiddels hebben we ook een huurder gevonden dus kunnen we ons weer volop storten op de moestuin.
Tussendoor hebben we heerlijk ge-BBQ bij Ed en Sofie op hun moestuin, sardines met salade uit eigen tuin. Voor ons geen verse pruimen want de halsbandparkieten zijn er sneller bij. We bespreken gelijk het ontwerp van Ed zijn schuurtje. Het is geen echte "Godri" als er geen schuine zichtlijnen in zitten is ons inmiddels bekend. Maar natuurlijk is ook over het gebruik nagedacht. In een schuurtje wil je wandruimte hebben om je tuingereedschap op te hangen.

     



Dat lukt prima met dit driehoekige tuinschuurtje, twee zijdes van 3 meter en één van 2,7 meter. Zie de foto hiernaast waar we de grenzen van het schuurtje op grond hebben uitgelegd. Door voor een lessenaarsdak te kiezen in plaats van voor een traditioneel puntdak wordt er nog meer wand ruimte gecreeerd. Inmiddels hebben we de stempels en goedkeuring van de technische commissie van het volkstuincomplex en kunnen we binnenkort beginnen met de bouw.
Ook genieten we tweemaal van de heerlijk kookkun8:54 9-8-2015sten van nicht Ellen, zie haar site voor lekkere recepten en smakelijke foto's, www.ellenvanhouten.nl. Bij goed eten hoort ook hard werken en dat lukt prima op de tuin met het verwijderen van boom en struikstronken. Via marktplaats hebben we een lier aangeschaft en de een na de andere oude en verwaarloosde fruitboom wordt met wortel en al verwijderd. Zaag de boom tot op 1,5 meter af, zodat er een flinke stronk overblijft om van hefboom werking te profiteren. Schep vervolgens rondom de stronk de aarde weg tot op de wortels. Breng de lier aan en trekken maar. Als de stronk schuin komt te staan kan je eenvoudig de wortel door slaan met een hakbijl. Daarna vanuit een andere hoek lieren en zo één voor één de 3 tot 4 wortels die de stronk verankeren doorhakken. De stapel brandhout wordt gestaag groter.

        


042=190815==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========

Een paar dagen regen in Nederland brengen wat rust voor de spieren. Vorige week vrijdag was de laatste werkdag op de eigen tuin met hulp van Ernie's broer Mark. Alle stronken van struiken in het rechter gedeelte van de tuin zijn geruimd en ook nog eens 2 boom resten, 2 hele bomen en heel veel zevenblad worteltjes. Zaterdag's was het algemene tuindienst voor Erik en kwamen we op de eigen tuin niet verder dan het verplaatsen van een kubieke meter zand. Op het tuincomplex kunnen we verschillende materialen bestellen in het winkeltje die ze dan voor de moestuin komen afleveren, dat scheelde 12 lange wandelingen met een volle kruiwagen. Het naar binnen rijden is dan een kleine klus. We gebruiken het zand voor onder het tegelwerk dat we gaan leggen op de plek van de schuur en het terras.

  

043=250815==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========

De appeltjes aan onze bomen worden langzaam zoeter door het rijpen. Ook de wespen hebben dat ontdekt en ze komen massaal af op onze zoetste appelboom. Onder en in de boom is het flink gezoem. De wespen eten de appels van binnenuit leeg, wat overblijft is een leeg karkas van appelschil en een afgekloven klokkenhuis. We hebben gelukkig 5 appelbomen dus er blijft nog genoeg oogst voor ons zelf over.
Het hout voor de schuur is besteld en we hopen volgende week te kunnen beginnen met de bouw. Ondertussen gaan we gestaag door met het verwijderen van bamboe, zevenblad en struiken. De bamboe komt vanuit de tuin van de buurman naar ons toe gekropen. Gelukkig helpt de buurman mee door het verwijderen van de weelderige kluiten in zijn eigen tuin. Door het snoeien krijgen we steeds beter zicht op de grens van onze tuin. In overleg met de buurman plaatsen we een duidelijke afscheiding van gaas waar we klimop tegen aan gaan laten groeien. Andere stukken worden afgezet met een rieten mat en wilgenteen. Ernie verzamelt van de verwijderde bamboe de stengels voor een bamboe mat.


044=060915==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========

We hebben stevig door geklust op de moestuin. Het hekwerk is geplaatst, ondanks de vette Zuiderzee klei moesten we toch "no-mix" snel drogend beton gebruiken om de grondpennen stevig te verankeren. Er zijn 3 spandraden gespannen, beneden hangt er 50cm voliere gaas (13x13mm) en daarboven 125cm geplastificeerd gaas (50x75mm). Het hek moet ongenode gasten die een welgedekte eettafel denken te vinden in onze moestuin buiten de deur houden. Behalve muizen, konijnen, ratten, poezen en honden zijn er ook veel reeen rondom de tuin.
In de uitverkoop kochten we al 6 klimop planten om het hekwerk te laten begroeien. Een paar lange slierten van een doornloze braam hebben we in de grond gestoken zodat ze gaan wortelen, volgend jaar hebben we dan meerdere flinke stekken. De vlinderstuiken zijn wat verder uit de grens met de buurman geplaatst en flink terug gesnoeid, later kunnen ze weer uitgroeien en met hun bloemen vlinders lokken.
Het vloertje voor het nieuwe schuurtje is gelegd door hergebruik van de grindtegels. De grondbalk is van hardhout die met pluggen en houtdraai bouten is vastgezet in de grindtegels. Ook al het hout voor het schuurtje is al op de tuin. De wanden worden van geimpregneerd douglas Zweeds rabat gemaakt. Het dak wordt van underlayment met bitume plaklaag, daar overheen komt nog een metalen plaat met dakpan motief.
In de tuin vinden we enorme hoeveelheden stenen als restant van een vroegere rotstuin. Wij gaan de natuurstenen gebruiken als afscheiding van de bloembedden, de tegels worden een pad langs de haag zodat we die goed kunnen kunnen bereiken om te snoeien en vrij te houden van ondergroei.


     


Gelukkig hebben we meer appels dan de wespen aan kunnen. Aan de 5 appelbomen rijpen ze nu rustig door. Over een paar weken gaan we oogsten en appelmoes maken.
In Bussum zien we dagelijks pimpel- en koolmezen eten uit de kokosnoot voederbak die we vanuit het eiland Dominica meenamen. Onlangs raasde over dit eiland de eerste echte tropische storm van dit orkaan seizoen en vernielde veel van de schaarse infrastructuur. Op dit moment liggen er weer twee tropische stormen in wording klaar voor de kust van West Afrika.
"Het bewijs is in het eten van de pudding", dus aan boord van de Flux heeft Erik samen met George nogmaals een AIS-plotter opgebouwd met gebruik van een goedkope SDR-TV-dongle. Na een tijdje klussen verschenen de plots van de beroepsvaart voor de sluis, vele plezier zeilboten die in de haven lagen en ook zeilende boten op het IJsselmeer. Een gezellige ochtend en geslaagde test.

Inmiddels is de punt van de tuin geheel ontruimd van onkruid en twee niet vruchtdragende bomen. Dit stuk is klaar voor bewerking met een bodemfrees die de bovenlaag los moet maken en waarna we nog een keer onkruidwortels gaan harken. Daarna wordt dit stuk afgedekt met worteldoek zodat eventuele zaden en wortelresten niet kunnen uitlopen door licht gebrek. Volgend voorjaar hopen we dan in een "schone" tuin met zwarte aarde te beginnen.
Zondags was er in de ochtend nog tijd om de "Open studio dagen" op het mediapark in Hilversum te bezoeken. Nichtje Saskia werkt bij omroep Max dus we konden zo even kijken bij haar dagelijks werk achter de schermen. Indrukwekkend al die studio's, verschillende omroepen en toeleverings bedrijven. Een luie TV-avond voor ons is voor velen een dag hard werken.


     


045=140915==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========

Voor het eerst in vijf jaar maken we weer mee dat de dagen korter worden, de ochtenden frisser en de bladeren beginnen te verkleuren. We genieten van de seizoens veranderingen. Een paar weken geleden zagen we de gierzwaluwen vertrekken gevolgd door de boerenzwaluwen. De kool- en pimpelmezen komen gretig op de zonnepitten af die in de voerderkooitjes liggen. Ze hebben hun dieet van eiwit rijk dierlijk voedsel omgezet naar zaden dat de komende maanden voorhanden is. Inmiddels verzamelen de spreeuwen zich in grote zwermen voor de trek zuidwaarts. Ook wij zijn ons op een trek naar de tropen aan het voorbereiden, het ticket is geboekt en we informeren bij Lelle hoe de werkzaamheden aan de Gabber vorderen. Lelle is de eigenaar van de werf El Navegante waar onze boot op de wal staat op Bonaire.
Op de tuin hebben we met de hulp van Joop ons schuurtje gebouwd. Het ontwerp van Ed Godri gaf de nodige hoofdbrekers bij de contructie van de dak dragende balkenlaag. De jarenlange bouwervaring van Joop kwam goed van pas ! We hebben nu een schuurtje met veel wand oppervlak en een lessennaarsdak dat op het zuiden georienteerd is, prima voor de zonnepanelen. Voor boot interieur ontwerpen van Ed zie de artikelen die in Zeilen en de Waterkampioen verschenen.



046=210915==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========

Nu het schuurtje gebouwd is zijn we begonnen met de sloop van het huisje. Voor volgende week hebben we bij Paridon een container besteld om al het hout te kunnen afvoeren. Onze buurman op de tuin mag de trekker en platte kar van de vereniging rijden, we hopen dat een dagje sjouwen en heen en weer rijden de klus kan klaren.
Tot die tijd slopen we gestaag door en veranderd onze van onkruid ontdane tuin in een vuilscheidingsdepot. De kunstof schroten, metaal, oud koper, regenpijpen en hout worden in stapels klaar gelegd voor het grote transport later.
Bij Tectake bestellen we een stevige bolderkar. Die kunnen we nu goed gebruiken voor de afvoer van alles dat niet in de houtcontainer mag. Volgend jaar zal ie zijn diensten moeten bewijzen bij de bouw van het nieuwe huisje.
Regelmatig nemen we een oogst appels mee. We verwerken ze tot appelmoes en Ernie maakt af en toe een toetje met ijs, krumbel en gestoofde appeltjes. Ook uit de vierkante meter moestuin achter het huis oogsten we wekelijks wat te eten. Vandaag stond er weer stampot van snijbiet op het menu. De peterselie en selderie gebruiken we in soepen en sauzen.



047=270915==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========

We hebben gestaag doorgesloopt op onze toekomstige moestuin. Alle binnenwanden, het plafond, de glaswol isolatie en de ramen "verdwijnen" naar gescheiden hoekjes van de tuin. Vrijdags hebben we een relatieve rustdag en doen we mee met de Rabofietstocht. Deze fietstocht wordt door de Rabo-bank georganiseerd voor haar leden die als interesse fietsen, natuur en restaurant bezoek heben opgegeven. De fietstocht is 42km lang en heeft stops bij de kantoren van de Rabo-bank waar lekkere versnaperingen zijn als koffie/thee muffins, broodje hamburger, frisdrank/wijntje, kaasje en biologisch patat. We maken de mooie tocht door het Gooi samen met de ouders van Ernie en hun buurvrouw, met een gezamenlijke leeftijd van 379 waren we zeker het oudste groepje deelnemers.
Zaterdags zijn we weer op de tuin om verder te slopen. We zijn blij verrast als Ben en Marcel van de Feeks langs komen met appeltaart. De appels komen van onze boom en de taart smaakt prima. Na de taart stroopt Ben de mouwen op als startsein voor de sloop. Ook buurman Arnold komt helpen als hij het gerinkel van glaswerk hoort. Met zoveel handen gaat de sloopklus sneller dan we ooit gedacht hadden. Aan het eind van de middag is het tuinhuis plat en het hout ligt opgestapeld als een groot mikado spel. Zie ons fimpje op Youtube voor een impressie, slooptuinhuis film. Zondags keren we terug naar de tuin om mikado te spelen met het sloophout. We maken handzame stapels en leggen ze buiten de tuin, zodat we dinsdag, als de container komt, snel kunnen opladen en doorwerken.

  



048=061015==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========

Nog minder dan een maand en we gaan retour naar de Gabber. Nog altijd zijn we bijna dagelijks aan het werk op onze toekomstige moestuin. De afvoer van het tuinhuisje is gelukt; 8 ritjes met de kleine platte bak, een volle container hout en 3 aanhangwagentjes gemengd afval naar het vuilscheidingsdepot in Almere. Nu is het tijd om een stuk grond vrij te maken van alle opgeslagen stammetjes hout zodat de grondfrees er over kan. Bij de Praxis kopen we een Bosch AKE 30S. Het is een electrische kettingzaag van 1800 Watt en dat kan nog net op onze generator. Nadat we de zaagketting goed hebben gelegd, hij lag eerst verkeerd om, is in een paar uurtjes zagen de stapel boomstronken verzaagd tot kloofbare stukken hout. De appelboom die voornamenlijk als voedertafel voor wespen dienst heeft gedaan zagen we ook om. Hiermee komt er gelijk meer licht op het stuk grond waar de bessen struiken gepland staan. Op ons Youtube kanaal staat een filmpje over het kappen van de boom.
Ondertussen maken we ook voorbereidingen voor ons nieuwe vaarseizoen. Via internet vullen we een uitvoerige vragenlijst in als onderdeel in de procedure voor Visa voor de Verenigde Staten van Amerika. Het visum is 10 jaar geldig, dus vroeg of laat gaan we hem gebruiken. De aanvraag procedure is er wel een om gekromde tenen van te krijgen. Wat moet je nu antwoorden op de vraag of je moeder ooit betrokken is geweest bij prostitutie of kinderarbeid, je vader misschien bij mensensmokkel en of je zelf van plan bent om drugs te gaan smokkelen. Het bezoek aan het consulaat voor een vraaggesprek was ook niet simpel. Het meenemen van electronische apparaten is namenlijk verboden ! Wij geven in goed vertrouwen onze mobiele telefoons en camera af aan iemand die buiten het consulaat blijft wachten. Het is niet mogelijk om ze binnen in bewaring te geven. Na ruim een uur komen we met de toezegging "your visum request will be approved" (uw visum aanvraag zal worden goedgekeurd) weer naar buiten. De mobiele telefoon bewaarder zit gelukkig nog in zijn auto te wachten.

   


049=141015==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========

Gisteren hebben we de "punt" van de tuin winterklaar gemaakt. De afgelopen weken hadden we al bomen, boomstronken, zevenblad, brandnetel en bamboe verwijderd. De doornloze braam hebben we tijdelijk verplaatst zodat de freeze machine ongestoord zijn werk kon doen. Dave, "de klusjesman" op het tuincomplex, is altijd wel bereid om de handen uit de mouw te steken tegen een kleine vergoeding. Helaas moeten we wel eerst de hele punt grof omspitten voordat zijn Texas Lilli 310 freeze machine aan het werk kan. Erik en Dave zijn een paar uur aan het spitten en Ernie verwijderd nog twee kruiwagens wortels van zevenblad, brandnetel en boomresten. Daarna kan Dave met de freeze machine aan het werk. De machine ploegt in de losgemaakte klei moeiteloos tot 50 cm diepte en maakt er een luchtig geheel van. Als de grond lekker luchtig en los is harken we de kuilen die de gerooide bomen achter lieten eenvoudig dicht. Tot slot dekken we de grond af met worteldoek, zodat er geen licht bij de resterende worteltjes kan komen en we volgend voorjaar gelijk met schone zwarte grond kunnen beginnen.
Tijdens een bezoek aan Boskoop kopen we struiken van: Aalbes, Zwarte bes, blauwe bes, Thyberry, Honing bes en Japanse wijnbes. Ook nemen we een vijg en een pruimen boompje mee. Deze kunnen we nu al planten zodat ze volgend jaar flink geworteld zijn en hopelijk al een kleine oogst kunnen geven. Het gebied rondom de vijver wilden we eigenlijk pas volgend jaar aanpakken, maar nu we toch struiken aan het poten zijn gaat ook hier de schop de grond in. Eerst natuurlijk weer om de oude beplanting van sneeuwbes, zuurbes en klimop te verwijderen. Voor de "stekken" van de laurierkers (Prunus laurocerasus) graven we eerst een flinke kuil die we vrijmaken van wortel resten en vullen met bemeste tuinaarde. Daarna gaan de "stekken" er in. De "stekken" zijn eigenlijk afgezaagde zijtakken van een iets te weelderige struik, ze zijn ruim 2 meter lang en lagen al de hele zomer in de vijver te wachten op hergebruik. De bladeren zijn groen gebleven, dus we hebben de hoop dat er nog leven in de takken zit. Ook planten we 3 wilgen rondom het vijvertje die we als miniatuur knotwilgen willen gaan snoeien.

     


050=231015==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========

Nu de blaadjes van de bomen vallen is het een goede tijd om de verwaarloosde appelbomen te snoeien. Alle rechtopgaande takken worden stevig ingekort, van de kruisende takken snoeien we de dunste weg, de takken die naar het midden van de kruin groeien gaan er ook af evenals alle kleine vertikale uitlopers die op de dikke takken en stammen zitten. De appelbomen zijn naar de snoeipartij weer lekker luchtig en een stuk lager. We halen vele kilo's appels van de 4 bomen die we nu nog hebben. Een groot deel verwerkt Ernie tot appelmoes en vriezen we in, er gaan tasjes vol appels naar buren en vrienden in de buurt en voor het weekend hebben we een lekkere appeltaart.
Op marktplaats scoren we een diesel kachel. Het is een Jaarsma Irana 1, in 1962 was ie nog te koop voor Dfl 145,-- vernemen we uit de Leidse Courant, zie advertentie kachel. Wij kochten hem voor € 100,-- inclusief olievat, 30 liter olie en schoorsteenpijp. Een kachel blijkt dus een waarde vaste belegging te zijn voor wie er over 45 jaar nog warmpjes bij wil zitten. De kachel komt volgend jaar in ons tuinhuis, voorlopig staat ie opgeslagen in de steeds voller wordende opslag.
Straks terug op de Gabber is niet de verwarming maar de koeling een aandachtspunt. Van Ed hebben we ventilatoren en een warmte wisselaar gekregen, bij Clouds kopen we een nieuwe waterpomp en wierpot en we nemen ook een kachel radiator vanuit een auto mee. En "meten is weten" dus een infrarood thermometer van Conrad maakt onze boodschappenlijst compleet.
Bij de GG&GD krijgen we te horen dat al onze inentingen nog geldig zijn voor de gebieden (Cuba, Pananama, Colombia) waar we mogelijk heen gaan. We moeten oplettend zijn voor muggen overdag in verband met de knokkelkoorts (Dengue) en tegen de malaria krijgen we Malarone voorgeschreven.

   


051=301015==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========
Over een paar dagen gaan we retour naar de Gabber en zitten we weer midden in ons zeilende leven. We hopen dat het enkele reis vliegticket geen problemen geeft bij het inchecken. Vliegtuigmaatschappijen worden namenlijk verantwoordelijk gehouden voor het binnenbrengen van illegale immigranten, en dat geld ook voor Nederlanders die naar Bonaire reizen. We bereiden ons voor met monsterboekje, boot papieren en verklaringen van de kaptein van de Gabber dat wij Bonaire aan boord van zijn boot zullen verlaten. In het verleden waren deze papieren afdoende toen we naar Suriname en Curacao vlogen zonder een retour ticket.
Bij alle grenspassages in de afgelopen 5 jaar, en dat waren er ruim 40, maken we ons altijd een beetje zorgen of de immigratie en douane autoriteiten onze papieren in orde zullen bevinden en of we de juiste procedure binnen de wettelijk voorgeschreven tijd volgen. Vaak zijn we blij met ons Nederlandse paspoort, dat scheelt het aanvragen van Visa, en geeft vaak recht op een langer verblijf dan collega zeilers uit Zwitserland, Amerika of Australie. Een vakantie reisje met het vliegtuig is makkelijker dan onaangekondigd een vreemd land binnen varen met een boot.
Op de tuin ontmoeten we de bemanning van de Rafiki, Loud en Marlene, ze zijn een paar weken in Nederland. Deze zomer hebben ze uitgebreid rondgezworven langs Colombia, Panama en de San-Blas eilanden. Zie hun verslagen op Rafiki op reis. Ze maken ons enthousiast om naar Jamaica en Cuba te gaan. Nu de boycot en blokkade door Amerika van Cuba zijn einde nadert zal dit Caribische eiland na 50 jaren van isolement ook plat worden gelopen door de Amerikaanse dollar en snel gaan veranderen is de verwachting. Veel van de Nederlandse zeilboten die we kennen vanuit Curacao gaan dit jaar naar Cuba, het kan dus een reunie worden of zoals Loud het noemt "de gathering is in Cuba dit jaar".
Wij twijfelen nog, van de werkafspraken die we bij ons vertrek op Bonaire maakten is in 6 maanden tijd niets terecht gekomen hoorden we eergisteren. Daarom hadden we al plannen bedacht om via de Oost-Carieb naar Trinidad te varen waar we goede ervaringen hebben met het uitvoeren van las en spuitwerk. De Gabber is met antifouling en een nieuwe accu zeilklaar, maar we hadden de 6 maanden Bonaire graag gebruikt voor het laten aanbrengen van verbeteringen als "coppercoat" en een nieuwe gasbun. We vinden het teleurstellend dat alle vooroordelen over de Caribische mentaliteit bevestigd worden, juist in de "bijzondere Nederlandse gemeente" Bonaire.
Vorig weekend waren we met de familie van Ernie ter ere van haar moeders 90ste verjaardag in Drenthe. Gezellig met zijn allen logeren in een vakantie boerderij in Drenthe, een huifkartocht met Rijmaaraan en een puzzeltocht met "Eendjes" (2CV) bij Huureendjes.

   


052=021115==12:00UTC==Positie:52=16,9N==005=09,9E==Bussum========
Het moestuin seizoen is ten einde. Komend weekend wordt de waterleiding afgesloten en het centrale toegangshek is alleen nog maar tussen 09:00 en 18:00 uur te openen. Maar dit weekend genoten we nog van twee mooie dagen in de zon. Het tijdelijke terrasje bij het nieuwe schuurtje is een heerlijk beschut plekje.
Samen met Tinie, Rein en Hedwig poten we de restanten van onze vierkante meter tuin in de volle grond. We hebben nog snijbiet, peterselie, selderij, rozemarijn, tijm, munt en citroen verbena. De aardbei planten en de vele nieuwe uitlopers hebben nu de hele bak voor zich zelf. We hopen dat het voor ons zo makkelijk oogsten is zonder bukken, maar wie weet denken de herten er deze winter ook zo over.
De andere klus die nog gedaan moest worden is het afdekken van zoveel mogelijk grond met worteldoek. We hebben 200 vierkante meter doek gekocht en we kunnen dus alles bedekken waar we volgend seizoen willen beginnen met het aanleggen van onze moes- en bloemenperken.
De plek waar het oude tuinhuis stond is een mooie schone zandbak dus daar hoeft geen worteldoek op. De bouwtekeningen zijn al klaar voor het nieuw te bouwen huisje, maar regelmatig veranderd de indeling nog. We laten de plannen de komende maanden bezinken en gaan pas volgend jaar bouwmateriaal bestellen. Wel hebben we ervaren dat we vers geimpregneerd hout eerst een tijd moeten laten drogen voor we het vast schroeven. Door de krimp van het drogen zitten er nu kleine openingen tussen de planken van het schuurtje. Gelukkig zorgt de zweeds rabat constructie ervoor dat het geheel toch nog dicht is.



 


053=101115==12:00UTC==Positie:12=10,6N==068=17,5W==Bonaire========
Vorige week vlogen we met Arke retour naar de Gabber. Het is wel opletten bij het boeken van een vlucht tegenwoordig, de bagage, een filmpje, eten en een snack/drankje zijn aparte boekingen. Film keken we op onze eigen tablet, bagage konden we nog bij betalen op het vliegveld en gelukkig kregen we tijdens de 11 uur durende vlucht een maaltijd die bij de prijs in zat. We werden door Lelle, van de werf, van het vliegveld opgehaald. Daarna was het de kajuit ontruimen en slapen.
De volgende dag verder met de bagage opruimen en het ordenen van de boot. 's-Avonds haalden Martin, Bertie en Lia ons op voor de traditionele woensdagavond hamburgeravond bij "Bistro de Paris". Donderdags lenen we van Lelle een auto om boodschappen te doen. Nu er geen coppercoat op de boot zit moeten we zelf aan het schuren, plamuren en verven. Voor één vijfde van de coppercoat kosten halen we spullen, ieder nadeel heeft zijn voordeel denken we dan maar.
Dagelijks houden we een verfrissende snorkeltocht aan het einde van de werkdag. Ernie zag al een schildpad en regelmatig spotten we een octopus tussen de koralen en kleurijke vissen.
Het roer zat bij terugkomst muurvast, geen beweging in te krijgen met de helmstok. Een flinke hoeveelheid WD40 en een kwartiertje beuken met een paal tegen het roerblad bleek de oplossing. Vermoedelijk was het vet in de roeras te veel ingedikt door verlies van de olie tijdens 6 maanden bewegingsloos staan in de tropen zon. Het roer beweegt nu weer soepel als van ouds.
Een andere klus die niet geklaard was tijdens ons verblijf in Nederland was het kleine gaatje lassen bij de bolder bakboord achter en de aanhechting van de kuipvloer op de loospijpen. Na overleg met Martin van de Blues en de lasser kiezen we voor een solide oplossing. Er komen geheel nieuwe RVS loospijpen die passen in de oude. De diameter wordt iets kleiner maar met 4cm nog altijd aan de ruime kant. Op de kuipvloer en aan de onderkant van de romp worden de nieuwe pijpen verlast met een plaatje staal dat wordt gedubbeld op de huid en vloer. Erik slijpt alvast de werkplekken vrij van antifouling-verf-epoxy zodat er gelijk gelast kan worden op schoon staal. De planning is dat deze klus dan vandaag geklaard is.

        


054=161115==12:00UTC==Positie:12=10,6N==068=17,5W==Bonaire========
Alles gebeurt op Bonaire met een Caribische planning, dus de lasklus werd een dagje later. Van 9 tot over drieen was Rob bezig met lassen, slijpen, lassen en bikken. We hebben nu twee nieuwe loospijpen in de kuip en weer een stevige bolder. Als extraatje ook nog een bout op het onderwaterschip laten lassen om een anode bij de doorvoeren van het toilet te kunnen plaatsen. De anode is van een minder edel metaal (Zink) en zal eerst oplossen voordat het staal van de boot gaat roesten.
Na het laswerk was het onze beurt om laag na laag na laag epoxy, grondverf en aflak te smeren. Tussen het aanbrengen van de lagen is het geduldig wachten tot de verf droog is. Met de auto van Lelle zijn we ook weer boodschappen gaan doen, Petra (van de Twentse meid) en Bertie (van de Blues) kwamen gezellig mee shoppen bij Kooyman (soort van Gamma), Warehouse (soort van Jumbo) en van Tweel (AH). Op woensdag weer hamburgeravond en, inmiddels ook bijna traditie, in het weekend een BBQ op klein Bonaire.
Vandaag ook een gasfles weg gebracht om te vullen. Dat is hier op Bonaire 2-3 weken wachten tot ie terug is van een retourtje Curacao waar ze de fles vullen. Maar we hebben graag geduld, want vullen in de jachthaven kost € 25,- meer.
Het onderwaterschip staat inmiddels al in de primer, we wachten nog even met de anti-fouling want het waait nu zo hard dat de verf van je roller blaast. Vanaf woensdag gaat de wind minderen is de verwachting.

     


055=201115==12:00UTC==Positie:12=10,6N==068=17,5W==Bonaire========
We liggen nog geen paar uur op de mooring bij Kralendijk en worden gelijk verrast op een Hollandse traditie. Met veel getoeter en gespuit van brandweerkanonnen komen twee sleepboten Sinterklaas brengen op Bonaire. Voor de kade maken de boten nog wat uitbundige draaiingen rond hun as, alsof de kapitein net zo staat swingen als de zwarte Pieten op het voordek. De goed heilig man wordt begeleid door een hele horde zwarter (ze hebben al een kleurtje van zich zelf) gesminkte Pieten die uitbundig dansen in de hitte. Op het plein krijgt Sinterklaas een mooie zetel terwijl de Pieten er op los dansen en zich mengen tussen het publiek voor foto shoots met kinderen. Een heerlijk kinder feest zoals wij het kennen uit onze jonge jaren, hier gelukkig geen spandoeken of discussies over zwarte Piet.
En het leven op de mooringplek voor Kralendijk brengt ook een hoop gezelligheid met oude bekenden. De BBQ op klein Bonaire, een duikje hier een duikje daar. Bijna geen tijd om de boot echt vaarklaar te maken. Morgen een niet duikdag in gelast om toch nog te kunnen klussen. Ernie schildert en lakt het nodige en Erik gaat een nieuwe buitenwaterpomp en wierfilter op de motor monteren.
We liggen trouwens afgemeerd aan "Turtle Rock" (schildpad rots) de hele dag is er een kleine zeeschildpad bij de mooring blokken. Hij komt af en toe een kijkje nemen naar de Gabber voor een hapje lucht en duikt dan weer onder naar de blokken om verder te slapen.

   

     


056=021215==12:00UTC==Positie:12=10,6N==068=17,5W==Bonaire========
Er is veel gezellige afleiding op de mooring plek. Met de "Blues" en de "Twentse meid" maken we regelmatig een duikje met een lunch na afloop, een BBQ op klein Bonaire of een gezamenlijke hamburger avond bij "Bistro de Paris". Door al die gezelligheid komen we haast niet aan het nodige klussen toe. We proberen om de dag te klussen, maar er lijkt genoeg om 7 dagen in de week met klussen bezig te zijn.
Inmiddels zijn de wierpot en waterpomp met alle slangen vervangen en lijkt de motorkoeling te zijn verbeterd. We verdenken de oude Vetus wierpot er van dat hij lucht lekte als de waterpomp er met meer vermogen aan trok. Op die manier pomp je dus belucht water naar de motorkoeling en dat is niet goed.
De vuilwatertank heeft na 10 jaar trouwe dienst kleine scheurtjes op een aantal lasnaden en lekte roestig riool water. De tank ligt nu aan dek en we pompen weer rechtstreeks in open zee via een nieuwe slang. De navigatie- en kajuittafel hebben verse laklagen gekregen en de schroefas is weer waterdicht met nieuw vetkoord. Ook een gammele verbinding van de GPS-antenne (positie bepaling) is vervangen. De 60 liter ruimte van de vuilwatertank is volgestopt met spullen, onder andere onze 6mm duikoveralls zijn hierheen verhuisd vanuit de achterste bakskist.
Het einde van de klussen lijkt in zicht te komen en het vertrek naar Jamaica en Cuba nadert. De andere boten zetten ook over een paar dagen koers naar nieuwe bestemmingen. De Blues gaat dit jaar richting Azoren en de Twentse meid ontmoeten we mogelijk weer in Cuba. Via de SSB houden we contact, het radio netje "Dutchies at Sea" gaat zijn vijfde seizoen in; Woensdags en Zondags op 8.104 USB om 24:00 UTC.

   


057=191215==12:00UTC==Positie:12=10,6N==068=17,5W==Bonaire========
De Blues is inmiddels alweer twee weken geleden vertrokken en kort daarna de Twentse meid. Kort na dat vertrek arriveerde de Lizzy en wat later knoopte de Vidavagabunda vast aan de mooring achter ons.
Ons vertrek werd vertraagd door het wachten op een te vullen gasfles die uit Curacao moest komen. Ieder telefoontje naar Curoil werd standaard beantwoord met een vriendelijk "nee, er is nog geen container uit Curacao, probeert u het over twee dagen nog eens". Eergisteren reden we met Rudi van de Lizzy naar Curoil en toeval of niet de gasfles was er. Inmiddels is de wind aangetrokken naar boven de 25 knopen en is het nu weer wachten op wat rustiger weer.
We hebben ook een testvaart gemaakt om de motorkoeling en voortgang te testen. Het blies een ruime 25 knopen (6-7Bft), de koeling bleef op 90 Celsius, maar de voortgang was erbarmelijk een krappe 1-1,5 knoop tegen de wind en golven. We bespreken dit met Maarten van de Vida die ook een Breewijd 31 en een Bukh 20pk motor heeft. Zij kunnen harder op de motor, maar hebben directe koeling. Terug aan boord onderzoeken we hoeveel gas we eigenlijk geven door de hendel stand in de kuip te vergelijken met de stand van de gaskabel op de motor. Het blijkt dat we eigenlijk nooit meer dan bijna half gas hebben gevaren. Dat verklaart de matige voortgang, maar geeft zorgen voor de koeling. We kunnen dus makkelijk twee keer zoveel gas geven en dus sneller varen. Een volgende testvaart gaan we dat doen en houden dan de koeling goed in de gaten, als onze (indirecte)koeling niet voldoende is zullen we de motor ombouwen naar directe koeling.
Tussendoor vermaken we ons met een gezellige borrel bij de Lizzy, een BBQ aan boord van de Vida en stoba eten bij "Posada Para Mira".
Gisteren was er ook het referendum op Bonaire over de vraag "bent u tevreden over de invulling van de directere band met Nederland", de opkomst was 62% en de meerderheid stemde NEE. De Bonairianen zijn daarmee geslaagd voor hun eerste inburgerings examen denken wij; ze klagen als echte Hollanders. Hoe het nu verder moet is spannend. Het eiland bestuur heeft door het referendum de uitspraak van de bevolking om opnieuw te onderhandelen over de "status" van Bonaire in het Koninkrijk. Het is en blijft een "bijzondere" gemeente dit eiland.

   


058=251215==12:00UTC==Positie:12=10,6N==068=17,5W==Bonaire========
Onderwater is het alle dagen kerst op Bonaire. In het koraal zitten kokerwormen (Spirobranchus giganteus) die met hun sierlijke tentakels er uit zien als kleine levende kerstboompjes. Ze zijn er in alle kleuren en bij benadering schieten ze weg in hun kokertjes, wat dan rest is een klein rond gat in het koraal.
Onze eerste kerstdag begon met flinke regenbuien en druilerig weer, goed voor de afkoeling en het aanvullen van de zoetwater voorraden. We vermaken ons achter de PC's met, Facebook en andere internet verpozing. Op de weerberichten zien we dat in de eerste week van januari de windsnelheden dalen naar onder de 6Bft en de golfhoogten afnemen in de Caribische zee. Hopelijk kunnen we dan koers zetten naar Jamaica en daarna doorsteken naar Cuba.
Het familie feest van het lengen van de dagen en de terugkeer van het licht gaat in de tropen een beetje aan ons voorbij. De Zweedse boten houden de traditie hoog en zijn uitbundig verlicht. Afkomstig uit de noordelijke streken van Europa zit dit feest bij hen dieper in de cultuur dan de Christelijke variant die het elders in de wereld geworden is. Ondanks dat de zon hier twee keer per jaar over het eiland passeert is er vreemd genoeg toch maar één kortste dag per jaar van circa 11 uur en 27 minuten en één langste van 12 uur en 53 minuten.